5. finikiyalılar ilk dəfə gəmi sənayesində dəmirdən istifadə etmiş bunu nəticəsində dəniz ticarətinin ağası olmuşlardır.Aralıq dənizi boyu Kipr, Tunis, Sicilya, ibiza adaları boyu koloniyaları olmuşdur.ilk hərfi əlifbanın da baniləri olmuşdur.
Deməli Abidələrinə həkk etdikləri yazılara əsasən Atlantik okeanına çıxaraq Qərbi Afrika sahilləri boyu hərəkət edə bilmişlər.göyü dələn nəhəng qayadan tanrılara çatan alov çıxdığını qeyd etmişdirlər.Guman edilir ki bu dağ Kamerun vulkanı olmuşdur.Meşələrə doğru hərəkət edərkən də Burada özlərinin iki qatı olan qadınlar və kişilər olduğunu və hər tərəflərinin tüklərlə örtülü olduğunu yazmışlardır.Yəni ilk dəfə Qorilları görmüş sivilizasiya olmuş və onları insanların yaxın qohumu olduqlarını təxmin etmişlərdir.
Ümumiyyətlə mədəniyyəti ticarətə gətirdikləri sistemlərlə dünyanı dəyişə bilmişlərdir.Dənizlərde istifadə etdikləri dəmir təməlli Gəmilər özlərindən 2000 il sonra belə istifadə olunmuşdur.
Məndən soruşan olsa tarixə təməl zərurətləri yaradan bir çox ixtiraların səbəbkarları olduqları üçün Tarixdə ən önəmli rola sahib sivilizasiya olmuşdur finikiyalılar.