1. Fərdin öz davranışını izah edərkən situasiyaya bağlı - xarici faktorlara istinad edib başqalarının davranışlarını isə onların xarakterləri - daxili faktorlarla açıqlaması xətası. Misal olaraq, yanımızdan bizi itələyərək heç nə demədən sürətlə keçən insanın bu davranışını onun xarakterinə - kobud olmağına, həmin şəxslə əlaqəli daxili bir faktora bağlamağa meyillilik göstəririk. Halbuki, o insana görə davranışının səbəbi kobud olmağı deyil, getdiyi yerə çatmağa qayıdıb üzr istəyəcək qədər vaxtının olmamağı - yəni xarici, situasiyaya bağlı faktordur. Fundamental attribution xətasının səbəbi kimi öz davranışlarımızı icra edərkən özümüzün yox, mühitin, situasiyanin müşahidəçisi olmağımız, başqa bir fərdin davranışını izləyərkən isə diqqətimizin mərkəzində mühitin yox həmin fərdin olması göstərilir.