7. bu birinci və sonuncu məktəb problemi deyil. bariz şəkildə görünür ki, köhnəlik yeniliyə ilk uduzduğu yerlərdən biri elə məhz məktəbdir. Gənc nəslin müasir texnologiyadan, ələxsus da telefondan düzgün istifadə etməməsi bir sıra fəsadlara gətirib çıxarır ki, məsuliyyəti həmişə dəxlisiz adamlarda axtarırıq. ilk öncə ailə insitutuna yanaşma köklü şəkildə dəyişməlidi. Valideynlər sanki çəkinirlər uşaqlarına cinsiyyət barədə danışmağa. Ana, ata nə qədər bu məsələdən yan keçsə də, uşağın əlində mobil telefon var, istədiyi şeyi internetdə tapa bilər. daha məhrəm anlayışı qalmayıb. Uşaq valideynin yanında ola bilsin tərbiyəli başı aşağı olsun, amma axşam otağına keçəndə telefondan istədiyi cür istifadə edə bilər. Nəticədə nə olur, hər hansı hadisə baş verəndə, valideynlər əlləri ağızlarında şok olmuş vəziyyətdə "biz bunu qızımızdan/oğlumuzdan gözləmirdik axı. o evdə sakit, tərbiyəli biri idi" deməkdən başqa çarələri qalmır.Digər tərəfdən, uşaq böyüdükcə bədən üzvlərini yenidən kəşf etməyə başlayır və daha hansı əlavə funksiyaları yerinə yetirə bilər deyə ona maraqlı gəlir. Hər dəfə elmi saytda araşdırma aparası deyil ki, bir dəfə də təsadüfən porno səhifəyə rast gələcək əlbəttə. təbiətimiz belədi, gördüyümüz, bəyəndiyimiz şeyləri biz də təkrar etmək istəyirik. elə onun nəticəsiydi ki, məktəbdəki cinsi əlaqə videosu yayılmışdı. Həmin uşaqlara bəraət qazandırmıram, amma adı üstündə uşaqdılar, bəzən hərəkətlərinin sonda nə ilə nəticələnəciyinin fərqinə varmırlar. 14-15 yaşlı uşaq hardan bilsin ki, cəmiyyət olaraq bakirəlik bizdə ağır mövzulardan biridir. Valideynlər övladlarına nələri qadağa qoyması, onları nədənsə məhrum etməsi çıxış yolu deyil. qadağan olunmuş meyvə şirin olar. bir yolla qadağa edəcəksən, başqa cür əldə edəcəklər. ona görə övladlarımızla fərqi yoxdur, qız və ya oğlan aranı daim açıq saxlamaq lazımdır. çəkinməsinlər, nəsə problemləri olanda, istər ailə daxili, istər cəmiyyətdə gəlib birbaşa valideynlərinə söyləyə bilsinlər. bəlkə də, elina zamanında anasına və atasına bu problemi demiş olsaydı, indi də həyatda idi.
Digər yanaşma, dövlətin nəzarəti ola bilər ki, məktəblərdə yeni metodlarlarla fərdin azadlığını məhdudlaşdırmadan bilgiləndirmə apara bilər: Mobbing nədir?; sizə qarşı hər hansı mobbing varsa, o zaman nə etməlisiniz; müəllim direktor valideyn üçlüyü məktəb mühitində necə davranmalıdır; mobil telefondan necə düzgün istifadə etmək olar; yetinlik yaşına çatmayanlarda bəzi pornoqrafik/erotik məzmunlu saytlarla giriş qadağası olsun və s.
Yaşadığım mühitdə belə bu problemlər. çox vaxt yolda məktəbli gənclərin bir birilə necə münasibətdə olduğunu görürsən, qızlı oğlanlı hamı bir biri ilə münasibətdədi aralarında homo, lezbiyən, biseksuallar da var əlbəttə ki. Yuxarıda vurğuladığım kimi, gənc nəsil özünü cəmiyyətdə doğrultmağa daha meyillidi. yolda iki lezbiyənin sevişməsi, iki homoseksualın əl-ələ tutmasını çox görmək olar. Dövlət qarışa bilmir, fərdin azadlığına görə, ailə qarışa bilmir, uşaq polisə şikayət edəcək, cəmiyyət heç qarışmır, çünki demokratiyanın dibinə vurublar. Son olaraq da hər kəs özünü azad fərd kimi formalaşdıra bilir. "Mən buyam, qəbul etsən də, etməsən də". Bizdə isə tam tərsinə, ailə qarışır ancaq qadağa qoymaq mexanizmi ilə, ya da başın buraxır necə olar, olar deyə. Cəmiyyət qarışır, çünki bizdən biri deyil, fərqli geyinir, fərqli düşünür, fərqli hərəkət edir deyə. Bizim cəmiyyət üçün ağ və qara var, monoton bir həyat. Dövlət də cəza mexanizmini işə salaraq, kimlərisə işdən çıxardaraq cəzalandırır. Nəticə nə olur. Heçnə itirən də biz, pis olanda biz.