1. Hüquqşunas deyiləm, amma anladığım qədəri ilə kiməsə desələr ki: " siz, cinayət məsuliyyətinə cəlb olunursunuz" bu o deməkdir ki, onun törətdiyi əməldə ya cinayət xarakterli nəsə var, ya da şübhə olunur. Hərkəsi həmin dəqiqə cinayətkar adlandıra bilməzsiniz, hətta əlinizdə açıq-aşkar dəlil sübutlar olsa belə. ilk öncə hadisəyə yerli hüquq mühafizə orqanları baxır. Ki, biz də bu polisdir. Hadisə necə olub, hansı şəraitdə baş verib, şahidlər kimdir, sübutlar varsa qeyd olunub, protokollaşdırılır. Cinayət işi açılır müəyyən maddə ilə. Göndərilir müstəntiqə, ya da müstəntiq elə özü gəlir hadisə yerinə. Sonra işin gedişatında tərəflər dindirilir, hər hansısa əşya, məlumat çıxsa "əşyayi dəlil" kimi cinayət işinə əlavə olunur. iş müstəntiqdə bağlanmasa, gedir birinci instansiya məhkəməsinə, orda tərəflər vəkillərlə müdafiə olunur. Ola bilər ki, cinayət işində maddi cəza da var, o zaman cinayət törədən tərəfin vəkili çalışır ki, işi maddi cəza ilə bağlasın, zərərçəkən tərəf isə hakimdən ən ağır cəzanı istəyir. Bəzən hətta olur ki, bir cinayət işinə bir neçə maddəni ehtiva edirlər. Cinayət işinə burda da xitam verilməsə, gedir ikinci instansiya məhkəməsinə, ordan da qərar çıxmasa ali məhkəmə baxır. Sonuncu odur. Ola bilsin, ona kimi məsələ həll olunsun və tərəflərdən hər hansısa biri məhkəmənin qərari ilə razılaşmasın, o zaman etiraz olaraq ondan yuxarı məhkəməyə şikayət olunur. Bizim hüquq sistemi german-roman hüquq sistemi ilə, ələxsüs da cinayət prosseduru eyni olduğundan german-roman hüquq sistemli ölkələrdə məhkəmə sistemi demək olar ki, eynidir. Məs, Almaniya, Fransa, italiya. Digəri isə Anglo-sakson məhkəmə sistemidir ki, adından da məlum olduğu kimi böyük britaniya və kolonal ölkələrdə keçərlidir.
indi isə, niyə prezidentlərin, yüksək vəzifəli dövlət xadimlərini belə asanlıqla cinayət məsulliyətinə cəlb etmək olmur sualına gələk. Çünki, onların qanunla təsbit olunmuş siyasi toxunulmazlığı var. Sıradan məsələlərə görə xidməti müddətində onlara qarşı cinayət işi açıla bilməz. Elə ona qalsa, hər kəs vəziyyətdən sui-istifadə edib, dö vlət xadimlərinə iftirayla da olsa, iş açar. Nəticə nə olur? Onlara ayrılan vaxt elə məhkəmələrdə keçir. Yalnız və yalnız konustitusiyanın maddələri ilə müəyyən olunmuş halda, prezidentə, deputatlara, diplomatlara cinayət işi qaldırıla bilər və onlar qanun qarşısında məsuliyyətə cəlb oluna bilərlər. Buna misal olaraq, vətənə xəyanət halıdır ki, belə bir şey olduğu halda, məhkəmə qərarı ilə dərhal dövlət məmurun üzərindən toxunulmazlıq qalxır və məhkəmə qarşısında hesabat verməli olur. Ona görə, məhkəmlərin qərəzsiz, vicdanlı və müstəqil şəkildə fəaliyyəti qaçınılmazdı.