2. Modernizm ənənəvi olanı yeniyə tabe etmə üsuludur. Vərdiş edilmiş olanı yeni meydana çıxmış şəkildə ifadə olunmasına əsaslanan düşüncə tərzidir. Modernizm obyektlərin, varlıqların, vəziyyətlərin göründükləri kimi olmadıqları düşüncəsinə əsaslanır. Klassik (ənənəvi) roman xarici dünyaya, ətrafa və ictimai olana əhəmiyyət verir. Modernizm dünyabaxışı isə fərdin daxili dünyasına, ruhuna, şüuraltına əyilir.
Klassik yazıçı daha çox xarici dünyanı, ictimai və siyasi hadisələri önə çəkir. Modernist yazıçı isə həqiqətin xarici dünyada deyil, insanın daxili dünyasında gizli olduğuna inanır və ictimai olana deyil, psixoloji olana üstünlük verir.
Modernist yazıçı təhkiyədə dialoq və nağıletmə yerinə psixoloji düşüncənin açılmasına üstünlük verir, şüur axışanı oxucuya açmağa çalışır. Dolaşıq və kompleks izahat üsullarından istifadə edir. işarələrə, mifologiyaya, əfsanələrə, mistisizmə, nihilizmə və fantaziyalara inam göstərir. Süjetdəki hadisələrin açılmasında kənar ünsürlərdən köməkçi vasitə kimi istfadə edir. Hadisələrin qurulması estetik qayğı ilə və insana xas bir həqiqəti ifadə etmək üzrə tənzimlənir.
Ənənəvi roman məzmuna, hadisənin danışılmasına əhəmiyyət verdiyi halda, modernist ədəbiyyat formaya əhəmiyyət verir. Modernist roman klassik romandan məqsəd baxımından da fərqlənir. Burada obrazların psixoanaliz düşüncə tərzi və hadisələrin zəif süjet şəklində təsviri verilir. Əsərdəki nəticə kimin və necə qavramasından və ya qəbul etməsindən asılı olur. Konkret dünya həqiqəti yerinə mücərrəd həqiqət meydana çıxmış olur.