1. peysər sözündən ilhamlanılıb təsis olunmuş axım. Əsası 2010-ci illərdə ictimai sektor adlanan kultural liberal məkanda qoyulmuşdur. xatırlayan bilər, bu dövr dalbadal layihələr yazılıb səfirliklərdən və fondlardan qrantların su yerinə axdığı bir dövr idi. solçusu, liberalı, millətçisi hamı qrup sekslərdən gangbanglərə axırdı. onilliyin sonlarına doğru isə bu ictimai sektorun qızıl dövrü də bitdi.

solçular amerikaya köçdü, liberallar əslində kultural liberal olduqlarını amma iqtisadiyyatdan zərrə başa düşmədiklərini anladı, bir-ikisi də ortaqlaşıb pub-kafe işlərinə girdilər. bir çoxu da marketoloq və ya data science məsələlərinə baş vurdu. qızlar isə tapbatap evləndi, profillərini sildi və ya qıfılladı. beləliklə əsri səadət də bitdi. lakin onlardan geriyə qalan book-cafe qaynaqlı "azad seks" məfhumu hələ də vardı.

peysərlik axımı sırf bu "azad seks" puristçiləri tərəfindən, 2010-cu illərin ortalarında başladıldı. ingiliscə qarşılığı open relationship olan bu axım başlanğıcda romantik və ya evlilik münasibətində olan cütlüklərin istədiyi vaxt istədiyi şəxs ilə cinsi əlaqədə ola bilməyinə deyilir. yəni, mənim sevgilim mənim razılığımla başqa biri ilə cinsi əlaqədə ola bilər. necə ki, mən də onun razılığı ilə ola bilərəm. beləliklə peysərlik axımı effektiv şəkildə romantika və seksuallığı ayırır, tabu mövzulara yeni bir baxış gətirir.

Təbii ki, peysərlik də yerində dayanmadı və 2010-cu ilin sonlarına doğru daha geniş bir tərif almağa başlandı. "peysərlik yaxud ailə dəyərləri" devizi ilə fəlsəfi olaraq inkişaf etdirilən bu yeni tərifə görə peysərlər həmçinin söyüşlərin normalizasiyasını da qəbul etməlidirlər. əsasən individualist bir baxışın tərənnümü olan bu ideyaya görə onsuz da dəyər vermədiyin, sənə tamamilə yad birinin sözləri (söyüş və ya təhqir) səni heç vaxt alçalda bilməz. bundan əlavə söyüş və təhqirlərə fikir vermək peysərçi inqilabdan yayındırır.
xülasə olaraq, peysərlik öz kökünü individual anarxizm, libertarianizm, feminizm ideologiyalardan alır. əgər siz özünüzü "peysər" sayırsınızsa həyat yoldaşınızın və ya sevgilinizin seçimlərinə hörmət edir, qaqaların söyüşlərini vecinə almayaraq həyatın kayfını yaşayır və ifrat individualist kimi digər insanların şəxsi həyatlarını vecinə almırsınız. bu baxımdan oksimoron şeylər mümkün deyil, məsələn homofob peysərlik peysərliyin fundamental dəyərlərinə əksdir.