3. fikrimcə, hərkəsin həyatda bir dəfə də olsa etdiyi prosesin adı.
Həyatda hər şeyi sorğulamaq, skeptik olmaq lazımdır. Hətta hərşeyi sorğulamalı olub-olmadığımızı, skeptik olmalı olub-olmamağı da sorğulamaq lazımdır.
insan yaşamı seçimlər edərək davam etdirir. istənilən birşeydə seçim edirik, istər şüuri, istərsə də qeyri-şüuri. Bəs seçim ediriksə seçimlərimizi nəyə görə müəyyən etməliyik? Bunun üçün əlimizdə olan hərşeyi bir qırağa atıb, 0-dan hərşeyi bir-bir sorğulayaraq başlamaq lazımdır. Dekartın bir bənzətməsi vardır. Bilgilərimizi bir səbətdəki almalara bənzədin. Hansının çürük, hansının sağlam olmasını bilmək üçün bütün almaları səbətdən boşaltmalı, çürükləri qırağa atıb sağlamları yığmalıyıq.

Əlbəttə, yaşamımızın böyük hissəsini həyat təşkil etdiyi üçün sorğulamamız lazım olanların əksəriyyəti həyatla bağlıdır. ilk öncə hal-hazırdakı sizi düşünün, bütünlüklə. inanclarınız, davranışlarınız, emosiyalarınızı düşünün. Hamısını kənara atın. Özünüzü 0-layın. Daha sonra isə qarşınıza çıxanları sorğulayaraq irəliləyin. Ən əsası isə, şüuraltınızı meyillərdən, qərəzlərdən və yarğılardan təmizləməyə çalışın. Çətindir, amma heçkim asan olacağını deməmişdi.

Amma, burada Mürtəza Mütəhhərinin "Materializmə Yönəlmənin səbəbləri" kitabında dediyi bu cümləni unutmamaq lazımdır: Şübhə gözəl keçiddir, amma yaxşı dayanacaq deyil.

ateist də olsaz, teist də olsaz, aqnostik, apateist, deist də olsaz yenə də sorğulayın. təkcə inancı yox, özünüzü, şüuraltınızı, meyillənmələrinizi, emosiyalarınızı, davranışlarınızı.

Mütəhhəri: Şəkk-şübhə olmadıqda insanların dini durumunda daşlaşma, bəlkə də, çürümə gedir. Hovuzda uzun müddət saxlanılan saf su qoxuduğu kimi, dini durum da hərəkətsizlikdən tənəzzülə uğrayır. Xalqın dini durumu aram, hərəkətsiz vəziyyətdə qaldıqda, şəkk-şübhə qamçısı yemədikdə onların etiqadına avamlar rəhbərlik edir. Avam qabağa getdikdə isə daim özündən bir şey quraşdırır...