2. Natonun soyuq müharibə zamanı
stay behind operations yəni düşmən işğalı zamanı xalqı işğalçılara qarşı ayaqlandırmaq düşmənin ordusunu sabotaj etmək bir növ partizan müharibəsi yaratmaq üçün qurduğu əməliyyat və qruplaşma. Ilk dəfə gladionun mövcudluğu 1990cı ildə italiyanın baş naziri Giulio Andreotti tərəfindən etiraf edilib. Gladio əsasən NATO nun stay behind operationun Italian qolu amma bu ad digər nato ölkələrindəki həmin əməliyyata da şamil edilib məsələn Türkiyədəki kontr gerilla.
Gladio üzvləri əsasən sağçı və vətənpərvər şəxslər tərəfindən seçilib amma qədərində. Gladionun üzə çıxmasına səbəb ölkələrin hər yerində silah gizlətdikləri və bunun 4 italiyan polisi tərəfindən tapılması olub və həmin polislər gladio tərəfindən öldürülüb. Gladionun mənfi reputasiyasına əsas səbəb qanunsuz işlərə qarışması və dövlət terroru həyata keçirməsidir. Gladio mafia, masonlar və digər bir çox gizli işlərə qarışıb