20. dərinliyə endikcə enmək istədiyimiz, endikcə də bir çoxumuzun həyat eşqinin söndüyü dibsiz quyudur. maraqsız, sıxıcı olduğu üçün yox, həddindən ziyadə maraqlı, baxış bucağını dəyişdirdiyi üçün.

dostoyevski yeraltından notlarda qeyd edir: "həddindən artıq şüurlu olmaq bir xəstəlikdir". bəlkə də bir çoxumuz bu ifadənin nə anlama gəldiyini bilməyə bilərik, amma, zamanı gəldiyində "kaş bunu öyrənməmiş olardım", "kaş bunu bilməyəcək qədər cahil olardım" deyəcəksiniz. tək fəlsəfədə yox, hər şeydə belə bir halın baş verməsi mümkündür.

friedrich nietzschenin bir sitatı var: "korun gözləri açılanda dünyada elə pis şeylər görər ki, lənət oxuyar özünü sağaldana". bir sözlə, fəlsəfəyə giriş edəcəksizsə, xoşbəxtliyinizi qurban verməli ola bilərsiniz və hətta sizi fəlsəfəyə yönəldən şəxsi belə lənətləyə bilərsiniz (bəlkə də özünüzü).

necə deyərlər, " gözəllik qurban tələb edir". çox bilməklə bağlı nizami gəncəvinin az danışmağın gözəlliyi şeirindən bu sitatı gətirib fikrimi tamamlayıram: "bir inci saflığı varsa da suda, artıq içiləndə dərd verir o da".