8. Müharibə musiqiyə maneə deyil.

Dmitri Şostakoviç mühasirəyə alınan Leninqraddan sağ çıxmışdı. Və nəinki sağ qalmaq, həm də yaratmağa davam etmişdi. Bəstəkarın bəlkə də ən məşhur mövzusunun səsləndiyi 7-ci simfoniya məhz 1942-1943-cü illərdə tamamlandı. Müəllifin özü tez-tez deyirdi ki, 7-ci simfoniya totalitar rejimə qarşı mübarizəyə həsr olunub, nəinki faşist, həm də leninqradlıların alman işğalçılarına qarşı mübarizəsinin simvolu oldu.