1. Portal hipertenziya müxtəlif səbəblərdən portal venada təzyiqin artması nəticəsində yaranan sindromdur. kiçik haşiyə çıxım, sindrom özü simptomlar kompleksi deməkdir. yəni bu zaman bir neçə simptom eyni vaxtda müşahidə olunur.
burda haqqında danışdığımız yüksəlmiş təzyiqin yaranmasına müxtəlif səbəblər ola bilər. əvvəl sadə dillə, sonra tibbi təsnifatıyla yazacam. portal venada təzyiqin artma səbəbi onda və ya bu damara açılan damarda maneənin (trombun) yaranması ola bilər.qaraciyərin hansısa xəstəlik nəticəsində həcminin kiçilməsi, kobud dillə desək büzüşməsi ola bilər. bu zaman təbii ki qaraciyərin daxilindəki damarlar da sıxılacaq və daxilində təzyiq artacaq. digər bir səbəb isə qaraciyərdən çıxan damarda tıxanma olması.
tibbi təsnifat:
1.Presinusoidal: ekstrahepatik - portal və dalaq venalarının trombozu, qaraciyər - sarkoidoz, şistosomiaz
2.Sinusoidal : qaraciyər sirrozu, anadangəlmə qaraciyər fibrozu
3.Postsinusoidal: veno-okklyuziv xəstəlik.
klinik əlamətlərdən ən önə çıxan qarında mayenin (transudant tərkibli assit) toplanması, qarında yüksək təzyiqdən səthi damarlara normadan artıq qan axını (bu qan harasa getməlidi ya yox?) nəticəsində çılpaq gözlə görünən spesifik görüntü- caput medusae/ meduza başı simptomu. bu cür yüksək təzyiq həmçinin qida borusunun aşağı 1/3i, mədənin kardiyasında da varikoz genişləmələr və ardınca qanaxmalara gətirib çıxara bilir.