1. Azərbaycan türklərinin və ya türkmanların əfqanıstanda yaşayan nümayəndələri. Sayları haqqında dəqiq məlumat yoxdur. Və heç təəccüblü deyil ki, bu soydaşlarımız da assimilyasiya siyasətinin qurbanlarıdır. Xüsusilə taliban ölkənin başına keçdikdən sonra əməlli başlı qaranlığa qərq olan əfqanıstanda bu dəyişiklikdən ən çox yara almış etnik azlıq qızılbaşlardır. Əsrlərdir ki bizdən ayrı düşən bu insanlar hələ də azərbaycan türkcəsini qoruya biliblər. Əfqanıstan qızılbaşlarının dialekti Azərbaycanın güney dialektləri qrupunda daxil olub, fars dilinin güclü təsiri altında qalmışdır. Ölkənin lingua-francası olan dari farscası da ikinci dilləridir. Bəziləri monqol dilini də istifadə edirlər. Ümumiyyətlə cəhənnəmi xatırladan bu "islam" ölkəsi haqqında heç bir etibarlı statistik məlumat olmadığı üçün qızılbaşların cari vəziyyəti haqqında da məlumat tapmaq çətindir. Bircə bu etnik azlığın əfqanıstanın türk əhalisi ilə yaxınlıq qurduğu və puştunlar, taciklər kimi irandillilərlə konflikt yaşadığı deyilir.
Avşarlar imperiyası tərəfindən zəbt olunmuş indiki əfqanıstan ərazisinə nadirqulu xan avşar tərəfindən qarabağ və cənubi azərbaycandan qızılbaş-türkmən tayfaları köçürülür. Xan suiqəsdlə öldürüldükdən sonra imperiya parçalanır və həmin qızılbaşlar indiki əfqanıstanda, kabil şəhərində və ətraf ərazilərdə qalırlar.
Əfqanıstan qızılbaşlarının demək olar ki hamısı oğuz türkləridir. Avşarlar, qacarlar, bayatlar, muradxanlılar, şahsevənlər kimi tayfalardan ibarətdirlər. Maraqlı bir fakt da odur ki, əfqanıstan qızılbaşlarının əksəriyyəti ölkənin vəziyyəti nə olursa olsun ölkədən kənara çıxmayıblar. Xüsusilə türkiyəni işğal edən əfqanıstan vətəndaşları arasında qızılbaş tapmaq çox uzaq bir ehtimaldır.