1. Carpal tunnel sindromu (CTS), median sinirin biləkdəki “carpal tunel” adlı dar kanalda sıxılması nəticəsində yaranan nevroloji bir pozulmadır
Carpal tunel – biləyin iç tərəfində yerləşən dar bir tuneldir.
Bu tuneldən median sinir və 9 əzələ vətəri keçir.
Median sinir baş barmaq, şəhadət, orta və yarıqlı dördüncü barmağın hissini və bəzi hərəkətlərini idarə edir.
Səbəblər:
• Təkrarlanan bilək hərəkətləri (kompüter klaviaturası, əl işləri)
• Bilək travmaları
• Hamiləlik və ya hipotiroidizm (ödem yarada bilər)
• Revmatoid artrit və ya diabet
• idiopatik (çox hallarda səbəb bilinmir)

Simptomlar:
• Əsasən dominant əldən başlar
• Gecə oyanmalar, əl və barmaqlarda yanma, keylik, qarınqaltı hiss
• Əl gücündə zəifləmə, əşyaları yerə salma
• Tenar əzələlərin atrofiya (gec mərhələdə)

Diaqnoz:
• Tinel testi: Biləyə vurulduqda barmaqlarda keyimə
• Phalen testi: Biləkləri bir-birinə qarşı əyərək tutanda simptomların artması
• EMG/NCS (Elektromioqrafiya / Sinir keçiriciliyi testi): Median sinirin keçiriciliyini ölçür

Mənbələr:

1. American Academy of Orthopaedic Surgeons (AAOS)
• https://orthoinfo.aaos.org
2. National Institute of Neurological Disorders and Stroke (NINDS)
• https://www.ninds.nih.gov
3. UpToDate – Klinik qərar dəstəyi sistemi
• https://www.uptodate.com
(Bu resurs abunə əsaslıdır, lakin universitetlərdə və tibb fakültələrində mövcud ola bilər.)
4. Bates’ Guide to Physical Examination and History Taking
• (Simptomların klinik dəyərləndirilməsi üçün əsas mənbə)
5. Davidson’s Principles and Practice of Medicine
• (Nevroloji və revmatoloji vəziyyətlərin ümumi baxışı)
sifarişi verən: Derek