45. Özümə nümunə götürdüyüm tarixi şəxsiyyətlərdən biridir. ismayılın türk ya fars olması böyük mübahisədir. Əslində ismayılın nəsli olan səfəvilər kürd, türk, fars qarışığı bir nəsildi, evlilik vasitəsilə də azca yunan, gürcü, çərkəz genetikası var. ismayılın ilk dövrləri çətinliklə keçib. Hələ körpə olanda atası, daha sonralar ondan böyük qardaşları qətlə yetirilib. ismayıl özü illərlə həbsdə olub. Hər adamın da işi deyil bu qədər çətinliyin içində gəlsin imperator olsun. Ərdəbildən yürüşə çıxanda yanında atası şeyx heydərin cəmi cümlətami 10-15 silah yoldaşı olub. Bu qədər çətinlik görmək məncə onun başçı kimi yetişməsində böyük rol oynayıb. ismayıl özünün etnik kimliyi bir qırağa, dövlət hərhansı bir millətçi ideologiyanı yox islamın şiə məzhəbini himayə etdiyi üçün Səfəvilər həm iran, həm azərbaycan tarixindən sayıla bilər. Hə bir də, ismayıl böyük qardaşı Sultanəlidən sufiliyi öyrənmiş, zaman zaman da yazdığı əsərlərdə özünün sufi olduğuna işarə vermişdi:
Uçmakta tuti kuşuyam
Ağır ləşker ər başıyam
Mən sufilər yoldaşıyam
Ğaziler deyin şah mənəm

Nə yerd’əkərsən bitərim
Handa çağırsan yetərim
Sufilər elin tutaram
Ğaziler deyin şah mənəm