1. “The Social Dilemma” (2020) sənədli filmi Jeff Orlowski tərəfindən çəkilib və əsas məqsədi sosial medianın psixoloji, sosial və etik təsirlərini ifşa etməkdir. Əsas ideyası sosial mediyanın şüursuzca istismarı və təsirlərinin nəticələrinə fokuslanmışdır. Sözügedən filmdə Tristan Harris (Google-da Design Ethicist), Justin Rosenstein (Facebook-da Like düyməsini yaradan mühəndislərdən biri; həmçinin Google-da da çalışıb), Aza Raskin (Mozilla Labs-da dizayner, infinite scroll (sonsuz skroll) konseptinin müəllifi) kimi şəxslər sosial mediyanın inkişafındakı intensiyaları və istifadəsinin nəticələrini bizimlə bölüşürlər.

Şəxsən bu filmin məndə formalaşdırdığı düşüncə cəmiyyətin, xüsusilə də alfa nəslinin degenerasiya olacağı yönündədir. insanın beyninin ən dərin qatlarına qədər enib durmadan dopamin ifraz etdirən, saatlarını şüursuzca bir ekrana baxmağa məcbur edən, insanları kütləvi şəkildə manipulyasiya edərək onları qütbləşdirən, hətta bütün bunları (və daha çoxunu) alfa nəslinə də (alfa nəslini xüsusi vurğuladım, çünki əvvəlki nəsillər bu texnologiyanın içində doğulmasalar da, alfa nəsli doğulduğu andan etibarən ən yaxşı halda Youtube Kids kimi platformalara məruz qalırlar) tətbiq edən bir texnologiyadan danışırıq. AI vasitəsilə bu alqoritmlər dayanmadan inkişaf edirlər. Adicə Google-da 2 fərqli şəxsin eyni şeyi search etməsi hərəsinin fərqli nəticə əldə etməsinə gətirib çıxarır. Bu isə hazırki dünyada gerçəyin tapılmasını daha da müşkül hala gətirir ki, bu da özlüyündə insanları qütbləşdirir. Filmdə bu, Demokratlar və Respublikaçılar haqqında olsa da, eynisini demək olar ki, hər bir münaqişəyə, konfliktə aid edə bilərik. Problem əslində, sosial mediyanın özü belə deyil. Problem onun şüursuz istifadəsindədir. Hər səhər yuxudan duranda insanların etdiyi ilk şey, boş qalanda, yemək yeyəndə, parkda gəzəndə və s. telefonundakı mesajlara, bildirimlərə baxmaqdır. Nəysə, filmə baxarsınız, artıq danışmağa ehtiyac yoxdur.