1. (baxma: kəskin qastrit) ə səbəbdir
Kəskin qastrit mədənin selikli qişasında qısa müddətli, adətən geri dönən iltihabi dəyişikliklər ilə xarakterizə olunan vəziyyətdir.
Bəli, geri dönən.. klinikada oturarken kartiçkama baxdım. Uşaqlıqdan bəri bəlirli aralıqlarla eyni yazı.. kəskin qastrit.. və qonaq otağında evdəkilərin qarşısında əlimi qarnıma sıxaraq acıdan da dözməyərək o bükülmələrim. Gecə 4 də təkrarlanan başqa bir hal. Vəziyyətin dözülməzliyindən evdəkiləri oyandırıb xəstəxanaya yola düşmək..
Digər hansı hallarda olur deyəcəm. Amma ən əsası bilin ki, bir öğün atlamaq sizə "a dəyişən heç nə yoxdur" kimi gələ bilər, lakin fəsadlar bəzən birdən deyil, yığıla yığıla ortaya çıxır.
Deməli, tələsirsiniz, bəzən yemək yeyib bəzən səhər yemək yemirsiniz. Əşşi səhər yeməyidir də deyirsiniz. 1 çayla ötüşdürüb məktəbə, iş yerinə, uniyə yollanırsınız.
Bu arada çayın içində kofein var, o daha da turşuluğu artırır. Şirin çayın içindəki şəkər isə hər şey yaxşıdır illuziyası yaradır , yenə vəziyyəti artırır. Qan şəkərinin oynaq olması, gələcəkdə tip 2 diabet, stress hormonu olan kortizolun artması ilə qarın piylənməsi, xolesterin yığılmasına bağlı olaraq, ateroskleroz , hipertoniya riski, diqqət və konsentrasiyanın azalması, əsəbilik, ani sinir partlayışları, anksiyete və depressiv halların dərinləşməsi açıq aydın görünür. Öd durğunluğu nəticəsində öd daşı riski də qaçınılmazdır. Qəbizlik də öngörülə bilir.

O sırada mədə hər səhər, bədən hələ yemək gələcəyini gözlədiyi üçün, avtomatik olaraq hidrogen xlorid turşusu (HCl) ifraz edir.
Əgər bu turşu qarşısında yemək olmazsa, (yəni səhər yeməyi ötürülərsə) turşu birbaşa mədə divarını qıcıqlandırmağa başlayır.
Qoruyucu selikli təbəqə zədələnir.

Normalda mədə selikli qişası mutsin adlı maddə ilə qorunur.
Lakin uzun müddət boş mədədə turşu yığıldıqda bu təbəqə incəlir və turşu epitel hüceyrələrinə təsir etməyə başlayır, nəticədə iltihab (gastrit) yaranır.
Qısaca orada bir ph (mühit göstəricisi) var və bu turşuluğun daha da artmasına və fəsadlara gətirib çıxarır. Səhər bunu soda ilə balanslayanlar da olur. Soda qələvi mühitdir. ikisi birlikdə olduqda mühit neytrallaşır. Bir də bu birbaşa xərçəng yaratmasa da hüceyrə dəyişiklikləri ilə davamlılıq buna səbəb ola bilər. Ona da mədədə olan gizlənmiş helicopteri plyori bakteriyası səbəb ola bilər. Mədə xorası, qastrit, bəzi hallarda hüceyrə dəyişikliyi ilə mədə adenokarsinoması (xərçəng) yarada bilər.

Qısaca vaxtında yemək yeyin.

(baxma: xaraba qoydun hər şeyi şofer)
Digər mühüm səbəblər:
Qəhvə, spirt, siqaret
Dərmanlar , xüsusilə aspirin, ibuprofen, diklofenak kimi iltihabəleyhinə dərmanların istifadəsi
(Yanında həkim, əczaçı təyini ilə omeprazol, pantaprazol alın, davamlı istifadə hallarında)
Helicobacter pylori adlı bakteriya, virus
Stress, əməliyyatlar, yanıq, travma (bədən stresə düşəndə mədə seliyi zəifləyir)
Çox ədviyyatlı və ya turş qidalarla qidalanmaq səbəbdir.

Bir də Gecə yatmazdan 2–3 saat əvvəl sonuncu yeməyi yeyiniz.

Qarnınızda ağrı varsa, soda, süd və ya antasid (turşuluğu azaldan dərmanlar) müvəqqəti yüngüllük verə bilər, amma həkimə müraciət vacibdir.