1. bu suala oxumağımın üstündən beş il keçməsinə baxmayaraq, martin iden cavabını verirdim. motivasiya və demotivasiyanı eyni anda verən ikinci bir kitab oxumamışam. həmçinin, sevgi, karyera, dostluq münasibətlərindəki reallıqları da özünəməxsus şəkildə açıb tökür. uzun müddət boyunca top onluğumun birinci yerində saxladım, amma inanmıram yenə oxuyanda bu qədər təsir etsin. yəqin, ona görə deyirlər, hər kitabın öz oxunma yaşı və vaxtı var. çox adamın ölüb bitdiyi, tərifləməkdən yerə-göyə sığdıra bilmədiyi "kimyagər" əsərini havaya oxudum, məsələn – yadımda belə deyil. onsuz da onu çox vaxt 20 yaşdan əvvəl oxunumalı olan əsərlər kateqoriyasına salırlar. məncə, əsl şedevr saya biləcəyimiz əsərlərin nə yaşı, nə də zamanı olur. indiki top onluğumun zirvəsində dayanıb uzun müddət yerini qoruyacaq olan kitab bəllidir: the little prince
bu dəqiqə kitablardan tut seriallara, hamı uşaqlığın önəmindən danışıb onun ətrafında fikirlər söyləyir: hansı psixoloqa gedirsən birinci uşaqlığın barədə sorğu-sual edir, kitabı açırsan anan-atanla bağlı sual atəşinə tutur, seriala baxırsan camaatı "qırmızı otağa" salıb gözünün yaşını tökürlər. "kiçik şahzadə" bütün bunların fövqündə dayanan bir şeydir. uşaq kitabı olaraq tanınır, amma elə ən çox yetişkinlərin oxumalı olduğu bir kitabdır. əsər deyir ki, bütün yetişkinlər bir zamanlar uşaq olduğu halda, bəziləri bunu unudub. mən özüm öz uşaqlığımı o qədər zəif xatırlayıram ki. uşaqlıq nədi, yeniyetməliyimi silmişəm beynimdən. o gün qabağıma köhnə hesabım çıxmasa, elə biləcəkdim tamam ayrı bir insandır. eyni qalan nələrsə var, əlbəttə, amma istər-istəməz özünə qarşı qəribə bir şəfqət hissiylə dolursan. o yeniyetmə ilə bir vaxtlar necə acı danışdığını, onu necə incitdiyini xatırlayıb utanırsan hətta. "kiçik şahzadə" uşaqlığı travmalardan ayırıb elə "uşaqlıq" olaraq xatırladır, özünüzə qarşı şəfqət hissini bir daha duyur, yetişkin olmağın hər şeyi necə soldurduğunu göstərir. necə oldu ki, hər şey əvvəlki parlaqlığını itirdi? bəs görəsən, əvvəlki məsumluğumuzu itirdiyimiz üçün yenidən uşaq sahibi olmağa və o məsumluğu bir daha hiss etməyə çalışırıq? kənardan baxan deyər ki, uşaqlarla aram yoxdur, amma tək qalan kimi onlarla eyni yaşda olmağı bacarıram. məncə, hər şeyin səbəbi "bioloji tələbat", "nəsil artırmaq" deyil, daha dərin nələrsə var. elə olsaydı, biz də "balalayıb" tökərdik. nəysə, yenə kitabdan haralara gəldim. bu entryni yazıb "sən ey uşaqlıq" mahnısına qulaq asmağa gedirəm.