3. Huxley bu əsəri meskalin haqqındakı essenin ardı olaraq qələmə alıb və fikrimcə ondan daha asandır oxunması.Tərkib hissəsi olduğu "Doors of perception" kimi bunun da adını W.Blake-dən ilhamlanıb.
Əsas fikri, insanların min illərdir təsvir etməyə çalışdığı cənnət və cəhənnəmin həyatda ikən də kimyəvi və ya psixoloji yolla təcrübə edilə bilməsidir, ya da daha doğrusu bu cür təcrübələrdən yola çıxılaraq həmin təsvirlərin yaradılmış olması.
"in one way or another, all our experiences are
chemically conditioned, and if we imagine that some of them are
purely ‘spiritual,’ purely ‘intellectual,’ purely ‘aesthetic,’ it is
merely because we have never troubled to investigate the internal
chemical environment at the moment of their occurrence."
dini ifaların, aclığın, əzabın insanı ovsunlanmış,aydınlanmış hiss etdirməsi kimi mövhumata oxşar təcrübələri əsaslandırmağa çalışarkən tez-tez vurğulayır kimyəvi dəyişikliyin önəmini.
Ümumiyyətlə, Huxley həmin dövrə görə yaxşı deyil ha, mükəmməl bir iş çıxarıb, altından xətt çəkdiyim bütün paraqrafları bura yazmamaq üçün özümü zor saxladım.
kitabı Aldous Huxley Archive saytından endirmək mümkündür.