31. Hamsı sənayeləşməmiş, kəndli xalq olmaqdandı.
Təsəvvür edin məhəllədə 10 qaqa durub danışırlar filankəsin anası/bacısı/arvadı qəhbədi, belədir, elədir və s. Bunların əlinə bir sehirli çubuq verib deyəsən ki, bunu bir dəfə işlədəcəksən və azbijanda (ya da dünyada) bir Allahın zənən xeylağı ilə "ata-baba" qaydasından kənar şəkildə münasibət qurmaq olmayacaq. Aydındır ki, 99% razılaşmaz. Onda deməli əgər kimisə buna görə (əxlaqsızlıqla) ittiham edib qınayırsansa ama özün də o əxlaqsızlıqdan geri qalmırsansa, onda deməli sən özün o qəhbə dediyindən də aşağısan. Əslinə qalsa Azərbaycanda bu təkcə kişilərə xas bir problem deyil, arvadlı-kişili hamısının dilində eyni temadır, ama hamsı da altdan-altdan eyni poxu yeyirlər. Yəni açığı biz hamımız bir-birimizin anasın-bacısın sikirik - bu xaricdə də belədir - ama xaricdəkindən tək fərqi bizdə dildə belə bir mentalitetimiz/illuziyamız olmağıdır. Bunun səbəbi isə, səthi formada desək, kənd mentalitetindən irəli gəlir. Azərbaycan cəmi 10 milyonluq kiçik bir ölkədir və şəhərdə yaşayan əhalinin də böyük əksəriyyəti rayondan(kəntdən) şəhərə köçmüş insanlardır. Kənd yerində isə hamı birini tanıdığından, məsələ iki "mədəni" insanın münasibəti yox, bir kimsənin başqa bir kiminsə ana-baysın qayırması - həmin adamın rüsvay olması deməkdir.
Xaricdə isə... 50, 100, 200, 300 milyon əhalisi olan, təkcə bir şəhəri Azərbaycanın əhalisinin 2 qatı əhalisi olan ölkələrdə isə o qəddər çox adam var ki; üstəlik bu mentalitet, sənayeləşmə/şəhərliləşmə prosesi boyunca yuyulub gedib. Yoxsa qərbdə də birinci dünya müharibəsinə kimi patrialxal, qızla evlənmək üçün elçi getmək, atadan icazə söhbətləri var idi.

Uzun sözün qısası bu "kiçik yer" mentaliteti Bakı boyda yerdə 3-4 milyon insanın toplu şəkildə yaşadığı bir yuxudan ibarətdir.