64. 20 yanvar hadisələri haqqında yazmayacam. nəticədə həmin gün nələr olduğu hamıya məlumdur. lakin bir məsələyə toxunmaq istəyirəm. bəzi danışdığım, gördüyüm şəxslər 20 yanvarı bir soyqrım adlandırırlar. 20 yanvar təbii ki, tariximizin qanlı bir səhifəsi və unudulmamalı olan bir qətliamıdır. lakin soyqrım etnik, irqi, dini və ya milli qrupun düşünülmüş və sistematik şəkildə tam və ya qismən məhv edilməsidir. 20 yanvar hadisələri ssri-nin əsasında 19 yanvar naxçıvanın ayrılmasından sonra azərbaycanlıların gözünü qorxutmaq məqsədilə təşkil etdiyi bir plandır. onların gözündən baxsaq, bu bir üsyan, bir ayaqlanmadır. hazır məsələyə toxunmuşkən, qarbaçova sırf 20 yanvar qətlimına görə nifrət edən insanlar haqqında da bir neçə kəlmə etmək istəyərdim. əlbəttə ki, burda durub qarbaçovu müdafiə etmək niyyətim yoxdur. lakin obyektiv bir gözlə baxdığımız zaman, qarbaçova əslində bu qədər nifrət edilməsinin səbəbinin 20 yanvardan baş verən qətliamdan çox, dəvamındakı müddətdə azadlığı əldə etməmiz olduğunu düşünürəm. bunu belə izah eliyim. əminliklə deyə bilərəm ki, azərbaycanda leninə qarşı olan simpatiya qarbaçova olan simpatiyadan(ki məncə yoxdur) dəfələrlə yoxdur. yaxşı bəs bunun səbəbi nədir? lenin daha mı mülayim idi? əksinə əliqanlı bir lider idi. leninin zamannında basdırılan üsyanlarda minlərlə insan öldürüldü, işkəncəyə məruz qaldı, bütün mal-mülkləri əllərindən alındı(bu yalnız üsyançılara yox, hamıya aid idi). yaxşı bəs nə qədər insan onları xatırlayır? bunca soyqrıma baxmayaraq ölkədə hələ də "hayıf deyildi ssri" deyən bir topluluğun olması belə bunun bir göstəricisidir. digər tərəfdən bizim müstəqil olmamızda əslində qarbaçovun ölkələrin müəyyən miqdarda demokratikləşmələrinə icazə verməsi də rol oynayır. hətta qarbaçovun hakimiyyəti dönəmində bu azadlıq hərəkətləri başladığı dönəmdə yaxınındakı adamlar ondan ölkədə daha qatı bir hakimiyyət qurmasını, daha əliqanlı olmasını istəmişdirlər.
fikrimi ümumiləşdirim. 1) 20 yanvar tariximizin unudulmamalı və unutdurulmamalı olan bir hissəsidir. lakin bu onun bir soyqrım və ya görülməmiş bir faciə olduğu mənasına gəlmir. bunu yaxın bir şəxsi həmin gün tankın altında qalmış biri olaraq deyirəm
2) qorbaçov mələk deyil. lakin ona şeytan demək də biraz ədalətsizlik olardı. bəlkə də, nisbətən yaxın tarix olduğu üçün insanlar belə düşünürlər.
bir şeyi də qeyd edim. bu yazdıqlarım həqiqətdir, doğrusu budur deyə bir iddiam yoxdur. bunlar mənim subyektiv fikirlərimdir. düşüncələrimə qatılmaya bilərsiz ki, buna da hörmətlə yanaşaram.