1. Müasir cəmiyyət özünü inkişaf etmiş kimi təqdim edir. Texnologiya artır, informasiya sürətlənir, seçimlər çoxalır. Ancaq bu artım insanın daxili gücünü böyütmür. O, daha çox asılılıq yaradır və diqqəti zəiflədir. Sosial çürümə artıq baş vermiş bir hadisə yox, davam edən prosesdir.

insan getdikcə sistemin məhsuluna çevrilir. Bu əsrlər boyu belə olsa da, texnologiyanın inkişafı bu prosesi daha da sürətləndirir. O düşündüyünü zənn edir, amma düşüncə çərçivələri əvvəlcədən qurulur. seçim etdiyini hesab edir, amma seçimlərin sərhədləri əvvəlcədən müəyyənləşdirilir. Beləliklə, azadlıq görüntü olaraq qalır, mahiyyət isə daralır.

Bu proses paralel olaraq psixologiyaya təsir göstərir. Daimi stimulyasiya diqqəti parçalayır. Sürətli informasiya axını dərin düşünməni sıxışdırır. insan analiz etmək əvəzinə reaksiya verməyə alışır. Reaksiya sürətlənir, amma şüur zəifləyir.

Eyni zamanda sosial münasibətlər də dəyişir. Əlaqələr getdikcə instrumental xarakter alır. insanlar bir-birinə şəxsiyyət kimi deyil, potensial fayda kimi yanaşır. Dəyər anlayışı bazar prinsipləri ilə ölçülür. Səmimiyyət performansa çevrilir.

Bunun ardınca identiklik problemi yaranır. insan özünü daxili meyarlarla deyil, xarici təsdiqlə müəyyənləşdirir. Bəyənmə, izlənmə, reaksiya sosial mövcudluğun ölçüsünə çevrilir. Daxili səssizlik isə zəiflik kimi təqdim olunur.

Bu vəziyyət təsadüfi görünmür. Struktur sabit və proqnozlaşdırıla bilən fərdlər formalaşdırır. Diqqəti bölünmüş, emosional olaraq yönləndirilə bilən kütlə idarə etmə baxımından daha əlverişli olur. Sistem açıq şəkildə məhdudlaşdırmır. O, tədricən yönləndirir.

Beləliklə, sosial çürümə emosional şikayət deyil, davam edən struktur dəyişiklikdir. insan daha çox məlumat alır, amma daha az müstəqil qərar verir. O, daha çox əlaqədə olur, amma daha az dərin münasibət qurur. O, daha çox danışır, amma daha az düşünür.

Proses davam edir. Normallaşır. Mübahisə mövzusu olmaqdan çıxır və gündəlik həyatın adi hissəsinə çevrilir.

Əsas sual isə açıq qalır. insan sistemi formalaşdırır, yoxsa sistem insanı? Bu sual cavabsız qaldıqca sosial çürümə dayanmaq əvəzinə daha da dərinləşir.