1. Sizlərlə özümə dair ən böyük etirafımı paylaşacam. Mənə qarşı baxışınız dəyişə bilər.* bu yazı yazarın həyat hekayəsinin çox hissəsini təşkil edir və səbəb-nəticə əlaqəsi ilə özünü təhlil etməyə əsaslanır.

Note: bu entrini xəstə birinin düşüncələri kimi oxumayın. Bir az da olsa anlamağa çalışın, təşəkkürlər.

Həyatınızın, bir günə oyanmanızın bir məqsədi olur, elə deyil? Bu məqsəd əksərən də birinin getmiş və ya getməkdə olduğu yol ola bilər. Nəyi görürüksə, onu istəyir və bu yolda can atmağa çalışırıq.
...
Mən də birinin yolu ilə getdim. Bu biri isə uzaqdan biri olmayıb. Yəni, həyatım boyu məşhur birini idealizə etməmişəm. Uşaqlıqdan bəri yanımda olan bir kəsi idealizə etmişəm. Əgər bir insta hesabı olsaydı və ya bilsəydim takıntılı kimi onu izləməkdən əl çəkməzdim. indi isə Ayrılığımızdan bəri ara-ara onu düşünməkdən əl çəkmirəm. "O indi nə edir? " , "haradadır?", "onun kimi yaxşı ola bilmişəm?" , "o olsaydı bu barədə nə düşünərdi, onun kimi edim, həyata onun kimi baxım" deyərdim və bəzi cümlələri indi də deyirəm. " əgər bir şeylər fərqli olsaydı bir yerdə ola bilərdik mi?" , "harada səhv etdim?" ..
..
..
.
Adını random olaraq, Mehriban deyək. Mehribanla tanışlığımız ibtidai sinfə dayanır. Ala gözləri və çox qıvrım saçları var idi. ibtidai sinifdə çox danışmazdıq. Daha çox dərs yeri üçün mən ona zəng edərdim. Hər kəs də mənə zəng edərdi.
ibtidai sinifimizdə məndən daha yaxşı oxuyan yox idi. Amma bu orta məktəbin gəlişi ilə uzun çəkmədi.

Orta məktəbdə isə çox yaxın dost olduq. Tənəffüsdə birilərinin şəklini lövhəyə çəkər və ona lokal anesteziya edirik deyib onu yarmağa çalışardıq, təbii ki, əsas məqsədimiz tənəffüsdən qayıdan sinif yoldaşımıza nə qədər kök olduğunu göstərib məzələnərdik. Gey olduğunu düşündüyümüz birinə məktub yazar, biz-həkimlər təsdiqləmişik kimi imzalar atardıq. O oğlan dərs sonrası gəlib qolumu bursa da ondan savayı hər kəslə şıltaqlıqlarımız bitməzdi. Əyləncə anlayışımız çox uyğun gəlirdi. Onunla əl-ələ səbəbsiz yerə kolidordan kolidora qaçardıq, bəzən müəllimlərdən birinin o yekə qarnına yumruq atacaq kimi qaçıb dayandığımız da olurdu. Sinfə döndüyümüzdə o bunu şişirilmiş şəkildə ifadə eləsə də mən onu təsdiqləyirdim. Texnologiya otağından düzəldilmiş nələrisə oğurlayardıq, o iri həcmli şeyləri qorxusuzca götürər və tutulmazdı. Üzərində şübhə olanda belə onun tərəfini saxlayardım və daha çox ikiüzlü şey.. Onun bu hərəkəti mənə yanlış görünsə də onun etməsində problem yoxdur deyərdim. Səhvləri də gözümə gözəl görünərdi. Həm də uşaq idik. Birindən xoşu gəlməsə belə qulağıma onun xoşu gələcəyi tərzdə "aa saçları necə də gözəldir" deyərdi və qarşıdakı bunu eşidib təşəkkür bildirərdi. ikiüzlü idi, amma yenə də sevərdim. Bir-birimizə qarşı dürüst idik. insanları lağlağaya qoyardıq, 9-cu siniflər boş-boş gəzirlər, biz olsaydıq dərs oxuyardıq deyərdik. Musiqi dərsində birgə lövhəyə çıxıb mahnını təhrif edib istədiyimiz kimi oxuyardıq. Onun səsi bir az daha gözəl idi. Kitabları sanki redaktoru imişcəsinə türkcə ağız büzə-büzə tənqid edərdik, əl çəkib bir-birimizlə zamana qarşı oynayardıq. Ya da sözlərdən cümlələr.. hansısa müəllim hansısa müəllimi öpür haha deyib güldüyümüz vaxtlar.. o mənim ən yaxın dostum idi. 7-ci sinifdə kimyadan olan geriləməmi aradan qaldırmaq adına bir kursa getdim. Mehribanın o illər üçün bilik səviyyəsi yox kimi idi. Hətta başqa bir qızın öz anasına iki aldığını deməməsi üçün yalvarırdı. 8-ci sinifdə mehriban kursa yazıldı və o içindəki rəqabətcil qızı ortaya qoydu. Hətta kimyada məni də keçdiyini deyə bilərdim. Bu aramızda rəqabətin girdiyi ilk anlar idi. Yox, yox, bundan əvvəl riyaziyyat olimpiyadasına gedişimiz.. o ayrı sinifdən idi, mən ayrı.. 6-cı sinifdə lisey imtahanıyla bizim sinfə gəlmişdi. O vaxt da bunu bacarmışdı. Əzmi və iradəsi ona güc verirdi. Bu məni narahat etmirdi, ümumən heç nə hiss etmirdim. Amma müəllimələr tez-tez bunu deyərdi. Mehriban həkim ola bilər, şofersəəə yox. Mənim o ərəfələr həkim olma istəyim də yox idi. Amma mehribana içimdə bir bağlılıq vardı. Ona xoş olan mənə də xoş idi. Vitrində bir mala baxıb bəyənməsəm amma o geyinsə gözümə xoş gələrdi. O həkimliyi istəyirdi deyə, sanki baxışım dəyişdi və mən də istədim. Əlbət, bu peşəyə bağlılığım sonra içdən gəldi. Kimya müəllimim, ardı ilə riyaziyyat müəllimim. "Şofer bacarıqlı qızdır, amma mehriban da çox yaxşıdır. Mehriban de görüm anan necədir?" , ya da dediyi bir kitabla "aa , mehriban mən də" və sonra dedi ki, inanıram sən çox yaxşı həkim olacan və mən qəbuluna yazılacam. Qəribə olan o idi ki, mən sadəcə dejavu hissinə bürünürdüm. Bu cümlələrin deyiləcəyini bilirdim. Deyəsən, bu barəd çox düşünürdüm. Aramızdakı rəqabət artırdı və hər şeydən ötə mən dostumu itirirdim. Zamanla kursa başqa bir sinifdən qız da getdi. Yaxın dost idilər, ətrafındakı qızları qısqanırdım, onu itirməkdən qorxurdum. birgə sinemaya gedişlərini mənə deməmiş və o qız mənə ağız büzmüşdü. Hər şeydən ötə mehribanın bu davranışa necə razılıq verdiyini anlamamışdım. içimdə ona qarşı nifrət yavaş-yavaş formalaşırdı. Nifrət belə deyildi, incinmiş bir bağlılıqdan olsa gərək. Mən səni əvəz etmədim, amma sən məni nələrinsə uğruna əvəz edirdin. Bu illər sonrasında mənə də keçməyə başlamışdı, deyəsən mən də fərqində olmadan "mehribanlaşırdım" O uşaqlıqdan hər şeyi, ailəsini şişirdən biri idi. Anası bioloq, atası neftçi idi. Bir bacısı və göy göz bir qardaşı vardı. Ailəsinə də həsəd aparırdım. Cavan görünümlü amma rəqabətcil Anası onunla hər görüşəndə üzündən öpərdi. Kaş biz də anamla bu qədər yaxın olsaydıq.. mehriban da mənim anamla zarafatlaşmama həsəd aparardı. Ahh mehriban, mən də sizə...
"Şofer, anamı bioloqdur deyə verilişə çağırıblar amma o utandığından tv-yə görünməyib deyib" içim deyirdi ki, yalan deyir. Hətta bir dəfə telefonla danışanda "sən yalandan biriylə danışırsan" deyib paranoyaya qapılmışdım. Bu 9-cu sinif ərəfələri idi. Bu arada 9- cu sinif onun getdiyi kursa getmiş, amma mən 6 fənlə bacara bilməyib yarı buraxmışdım. Həyatımdakı ən böyük peşmançılığım- mükəmməlliyətçilik, qorxmaq və qaçmaq olub. Əgər o yerə davam etsəydim, onunla dost olub yaxşı bir yerdə ola bilərdim deyə düşünürəm. ilin sonunda ikimiz də eyni balı yığdıq, hətta 0.1 mən onu qabaqlamışdım. Amma o həmçinin 80 faiz kursdan güzəşt qazanmışdı. 10-cu sinifdə yenə kursa yazıldım. Amma proqrama bir ay gecikdiyimdən dolayı bacara bilmərəm deyib yarım qoydum. Oradakı Aidə müəllimə məni gördüyü üçün yenidən çox sevinmişdi. 10-cu sinifdə dilini heç anlamadığım müəllimələrin yanına getdim və əksərən boşladım. Bu boşlama ilə 11-ci sinfim və məktəb mənim üçün bərbat keçmişdi. Üstəlik, evdəkilərin məni biri ilə evləndirməyə çalışması məni intihara ya da mehribanı bıçaqlamağa , digər bir halda hazırlıqdan bir çalışqan qıza nəsə edəcəyimə qədər səbəb olurdu. Mehriban isə əlində kaykayla ailəsi ilə parka gedirdi. içimdəki stress səviyyəsi və məni gecənin dördü xəstəxanada tapmağıma ya da başqa başqa vaxtlar gözyaşı acısından yata bilməməmə səbəb olmuşdu. Sanki onun ölümü bu müqayisəni sona yetirəcək bir nöqtəyə çevrilmişdi. (Düşünürdü, etmirdi, amma uçurumdaydı.) Ağlımı itirirdim. 11- ci sinfin sonunda heç çalışmayaraq sadəcə vaxtı itirirək 400 bal yığdım. Onda belə ibtidai və orta məktəbdəki sinif rəhbərim mənə təəssüflənərək dedi ki, Mehriban isə yüksək balla atuya qəbul olub.
intiqam hissinə bürünmüşdüm. Zəif deyildim, istəsəm bacararam, sadəcə günəş şüasını məndən əsirgəyirdi.
ikinci il o kursa getdim və danışılan tək şey mehriban idi. Mənə baxan gözlər isə sən mehribanın dostusan şəklində idi. Bio müəlliməsi onun ona yazdığı təşəkkür mesajını səsləndirirdi. Evə qayıdanda kursun divarında asılmış onun şəkli.. ikinci ilimdə heç kimlə danışmır, məni qucaqlamaq istəyən birindən əlimi çəkərək uzaqlaşmış ardı ilə üzr istəyən biri olmuşam. Ona rəğmən məni yanına dəvət edən ilk yerdə jalə.. və həyatımda indi də olan kurs yoldaşlarım.. hər şeyə rəğmən aralarındaydım. Bu arada səhərdən mehriban deyirəm, amma məndə olub mehribanda olmayan çox xüsusiyyət vardı. Bunu da dərk etməm zamanla aramızda yaranan rəqabət səbəb olmuşdu. Orta məktəbdə yaratdığım lahiyələr və kreativ başlıqlara görə müəllimlər mənim alnımdan öpərdi. Bu təqdimatı onun çıxışı qurtaracaq deyilərdi. Ya da çox kəslə yola gedən, köməyə açıq bir qız idim. Mən də geri olduğum sahədə bərpa edə biləcək qədər iradəli bir qız idim. Hər şeydən ötə, mənə nəsil tərəfindən edilən təzyiqlərə, tüpürülmələrə və kitabını yandıracamlara qədər yaşanmış , zəhər edilmiş yaya rəğmən uni geyiminə verilən pulla yenidən hazırlaşmağa kitab alacaq qədər əzimli qız olmuşam. Amma mükəmməlliyətçilik mənim düşmənim idi.
2-ci il , ardı ilə 3-cü il.. ( o ərəfələrdə atuya qəbul olan nəsimi deyilən psikolojiden bozuk birini obsessiya etmişdim, əvvəldən tanış idik, və o ərəfələrdə hər yerdə adı qarşıma gəlirdi, sanki həyatın illərdir üzərimdə yaratdığı travma təkrarlanırdı, yayda baxdığı animeyə (aot- azadlıq) baxıb güc almışdım, oysa o başdan qəribə şəxs idealizə edilə biləcək biri deyildi.)

2 -ci ilə nəzərən 200 bal fərq ataraq nduya qəbul oldum. Mehribanı az-az düşünürdüm. Çünki mehribanda olan gücdən çox şeyi özümdə görürdüm. Amma mən o qızı itirmişdim. Kursda balaca bir keks və dəftərçəylə ad günümü qeyd edən onu itirmişdim. Zarafatlarıma gülən o qızı itirmişdim. Palçıqlı gölməçələrə birgə atıldığım, hər dərs sonu, dərs içi bir yerdə olduğum səni, yarı da özümü itirmişdim.

Sənlə getdiyim yolları sənə çatmaq üçün gedəndə özümü itirmişdim
Əlim çatdıqca itirdin, alqışlandığın yerlərdə alqışlanırdım, amma sənə çata bilmirdim.
indi də cerrahpaşaya semestrlıq təqaüd aldığını gördüm. Amma eynən kursdan qayıdanda dostlarına sarıldığın kimi arxadan izləyib çata bilməyişim kimi idi hər şey. Görürdüm, sevinirdim, amma sənə çata bilmirdim.
Bir gün sənin qədər olduqda səninlə üzbəüzə gələcəm. Sənlə ola biləcəkkən getdiyim yollarda əvəzinə insanlar tapdım və onlara sarıldım. Amma mənim sənə geri dönüş etmədiyim kimi sənin də məni axtarmadığını unutmayacam. Amma hər şeyə rəğmən üzbəüz gələcəm.

Aidə müəllimə ilə nduya qəbul sevincimi bölüşmüşdüm. Aidə müəllimə.. kursun kolidorları.. o qızı təbrik edişinizz.. kursa gəlməyim kurs yoldaşımın ad gününə gələn güllər.. o qız göndərmişdi.. mən rəqabətin zonqladığı yerdən gəlmişəm və özünü sabotajcı bir zehinlə nələrisə bacarmağa çalışıram, ara-ara qorxaq olsam belə nələrisə düzəltməyə və üstünə getməyə çalışıram.

Birini ideallaşdırmaq dərin bir bağdan yaranır. Emosional maraqdan ötə, bəzən romantik bir bağ da ola bilər. Səhvlərini görərsən, amma hiss etməzsən. Həyatımı da bölmək istərdim. Kimisi bunları sevgilisinə deyər, amma bu elə bir hissdir ki, siz adi və bəlkə də ondan çox yaxşı ola biləcəyiniz, sizdə olan amma onda olmayan xüsusiyyətlərə rəğmən takıntılılıq.. məsələn biri ilə sevgilisiniz, ondan daha yaxşı, daha gözəl birini tapa biləcəyini düşünə bilirsiniz. Amma reallıqda siz sizə ruhən tay birini tapsanız xoşbəxt ola bilərsiniz. idealizasiya belədir. O ruhuna taydır, ondan sonrası yoxdur.
Hətta çox qısa görüşmüsünüz ya da üzünü görmədən online tanış olmusan amma yaratdığın heyranlıqla , üstəlik uzaqsınız deyə müşahidə etmirsən deyə daha da ideallaşdırırsan, bunlar hamısı zehnin tələsidir. içinizdə əksik olan tərəfi birində görərsiniz və ya biri sizi sizdə olan xüsusiyyətlərini görər və o insanın yanınızda olmasını istəyərsiniz. Beləcə ehtiyacınız aradan qalxmış olur və ya onunla birgə yol addımlayırsınız.
Siz özünüzü sevə bilməzsiniz, qarşıdakı həyatdan zövq alan biridir. Heyranlıq, obsessiya.. boşanmış qadınlardan və ayrılan şəxslərin ən çox dediyi cümlə: onun məni sevməsini sevirdim, o başqa cür sevirdi.
Əvvəla, həyat uzundur, çox fərqli insanlarla tanış olacağıq və bir yerdə hər şeyə rəğmən qopursa bu da onda görə biləcəyimiz əsas mənfi xüsusiyyətdir, unudulmamalı..

Mehribanla indi dost olsam yəqin bəzi hərəkətləri və rəqabətcil hiss mənə iynə kimi batardı. Yəni proyeksiya uyğunluq yox, ideallaşdırma üzərinə qurulub. Nə yaxşı ki, onunla eyni uniyə düşməmişəm. Hər işdə bir xeyir olduğu isə budur. Düzgün bir vaxtda isə görüşəcəyəm.

Ondan fərqli bir yol cızdım, fərqli insanlar la tanış oldum, fərqli mühitə düşdüm, 3-cü ilimdə məni bütün qorxularıma rəğmən sevməyi öyrədən biri ilə tanış oldum. Bəlkə də o, bu keşməkeşli illərin mənim üçün bir əvəzi oldu.

Ara-ara yenə qorxularım qalib gəlir. Amma bir balaca yoxluq və ayrılıq mənim həyat mənamın itməyinə, emosionallaşmağıma səbəb olur. Çünki burada da sevgidə birini ideallaşdırmışam və bir qisim asılılıq yaratmışam.

Bu sözlükdə də belədir. Amma burada daha çox heyranlıq hissidir. Və bundan doğan hisslə qarşıdakının mənfi xüsusiyyətlərini də görməzdən gəlirəm..
Başqa cür desəm, mənfi xüsusiyyətlər “detal” olur. müsbət xüsusiyyətlər isə “şəxsiyyətin özü” kimi qəbul edilir. Sən qarşıdakını yox, onun üzərində öz daxili idealını görürsən və şəxsiyyətə yönəlirsən.

Amma ən əsası bilirəm ki, bu bir illuziyadır. Hər şeyi görürəm, ideallaşdırır
asılı olur, amma bunu qəbul etmirəm.
Bir oyunun içində olduğumun fərqindəyəm və əvvəllər əlimdəki zay kartlarla nələrisə bacarmışamsa yenə nə qədər gec kimi görünsə də çabalamağa dəyər. Dediyim kimi, mənim üçün, hər cəhd elə uğurun özüdür. Mənə görə, Uğursuzluğa qarşı qoymaq insanın öz potensialını kəşf etməsindən əlavə xarakterindəki dayanıqlılığını dərk edib özünü yenidən inşa etməsidir.
Və bir ipucu: nə qədər çox zehniniz içindəsinizsə həyatı bir o qədər az yaşayarsınız. Həyatınıza fokuslanıb yaşayın ki, boğulan düşüncələrinizin altından özünüzü çıxarmağa çalışmayasınız. Ağlınızdakı düşüncələri reallığa tökün və görüş planı yaradın.

Bunun səbəbi isə valideynlərə bağlı emosional laqeydlik olaraq deyilir.
Valideyn rolunu yerinə yetirmir və başqalarından asılı vəziyyətə düşürük.
Ah be anne, göz ağardacağına qucaqlasan bu qız nə mükəmməliyyətçi idi, nə də kimdənsə asılı.. yaradan taleni cızmır, sən cızmısan, mənsə vəziyyətdən çıxmağa çalışıram.
Vəziyyətdən çıxmaq? Necə? Məsələn mən nəyisə bacardığım zaman əlimlə aferin afacan tarzı saçımı qarışdırıram. Sanki keçmişdən ehtiyac bilinən həmin o boşluğu doldurur. Ya nəyisə etdiniz "aa bunu etmişəm" deyib ətrafınızla bölüşün. Həyatlara toxunun, bir pişiyi sığallayın, bir gülə su verin, qısaca həyatda, həyatınızda olduğunuzu hiss edin və o anı yaşayın.