5. azərbaycanda yaşamaq onsuz testestronu aşağı salan ilk amildir. bunun xaricində isə öz müşahidələrimin nəticəsini deyəcəm. ilk yerdə stress durur. stress zamanı kortizol hormonu bədəndə artır deyə testestron hormonu əngəllənir. əlbəttə bu ölkədə stressiz yaşamaq biraz çətin mövzudur amma idarə etmək olar deyə düşünürəm. ikinci yerdə hərəkətsizlik və yuxu rejimi pozğunluğu durur. testestronun böyük bir hissəsi yuxu anında bədəndə mübadilə olunur. gündə 5 saatdan az yatmaq testestronun aşağı düşməsində birbaşa təsiri var. hərəkətsizlik deyəndə də daimi olaraq oturaq həyat tərzi maddələr mübadiləsini zəiflədir və hormon istehsalını zəiflədir. heç olmasa, zalada gedib camaata qaynayıb qarışmırsınızsa ən azı evdə standart idman tapşırıqlarını yerinə yetirin. qidalanma faktoruda ən azı dediklərim qədər təsirlidir. fast-food-dan uzaq durun. marqarin testestron istehsalını ləngidə bilər. həddindən artıq şəkərdə qanda insulini sürətlə artırır. alkaqol mövzusunu heç deməyə ehtiyac yoxdur. xüsusilədə pivə testestronu qəti şəkildə aşağı salır. "pivə piylənməsi" deyə bir frazada var. piy toxuması testestronu estrogenə (qadın hormonu) çevirən aromataza fermentini aktivləşdirir. qarın nahiyəsindəki piylər bu nöqtədən daha risklidir testestron üçün.

bunların yaşanmaması üçün davamlı idman etmək, yuxu rejimini düzəltmək, bacardıqca stressdən qaçmaq, (bizim ölkədə tam qaçmaq olmur) hazır yeməklərdən və alkaqoldan da qaçmaq lazımdır (heç olmasa vodka için, pivədən daha üzübəridir).