bugün məsləhət təsadüfi
sözaltı sözlük
postlar Yoxlama mesaj

...

immanuel kant

əjdahalar   googlla
allahın varlığının sübutları - kant əxlaqı - ən bəyənilən ekşi sözlük entryləri - ontoloji arqument - peysər - səfərbərlik olsa müharibəyə gedəcək yazarlar - what is enlightenment - ağalar məmmədov - idealizm
    20. immanuel Kant insanın dünyanı olduğu kimi deyil, beyninin yaratdığı “filtr” vasitəsilə gördüyünü düşünürdü. Ona görə biz reallığın özünü tam dərk edə bilmirik; yalnız hiss etdiyimiz və təcrübə etdiyimiz hissəsini anlayırıq. Kant bu fərqi “fenomenal aləm” və “noumenal aləm” anlayışları ilə izah edirdi. Fenomenal aləm bizim gördüyümüz dünyadır, noumenal aləm isə insanın birbaşa dərk edə bilmədiyi həqiqi reallıqdır.

    Kant hesab edirdi ki, insan biliyinin bir hissəsi təcrübədən əvvəl də mövcuddur. Riyazi həqiqətlər və bəzi əsas düşüncə formaları bunun nümunəsidir. insan ağlı sadəcə məlumat qəbul etmir, həm də reallığı müəyyən formada qurur və mənalandırır. Buna görə ağıl reallığın anlaşılmasında əsas rol oynayır.

    Əxlaq mövzusunda Kant niyyətə və vəzifə hissinə böyük əhəmiyyət verirdi. Ona görə bir işi yalnız mərhəmət və ya şəxsi hisslərə görə etmək tam əxlaqi sayılmaz. Həqiqi əxlaq insanın borc bildiyi üçün doğru davranmasıdır. insan hərəkət etməzdən əvvəl özündən “Hamı belə etsəydi, nə olardı?” sualını soruşmalıdır. Əgər bir davranış hamı üçün tətbiq ediləndə cəmiyyət dağılar və ya etibar yox olarsa, o davranış əxlaqi deyil.

    Kant yalan danışmağı da istisnasız yanlış hesab edirdi. Hətta kimisə qorumaq məqsədilə deyilən yalanı belə qəbul etmirdi. Onun fikrincə, əxlaq nəticədən deyil, prinsiplərdən və düzgün niyyətdən asılıdır. Buna görə insan başqalarını aldatmamalı, onları sadəcə vasitə kimi deyil, dəyərli fərd kimi görməlidir

şərhlər:

hələ şərh yoxdur.


hamısını göstər

üzv ol

...