bugün məsləhət təsadüfi
sözaltı sözlük
postlar Yoxlama mesaj

...

karl marx

əjdahalar   googlla
kommunizm - vladimir iliç lenin - kaş ki ölməyəydi deyilən məşhurlar - sigmund freud - həzz verən klassik musiqilər - kommunist olmaq üçün tək səbəb - məşhur yəhudilər - tarixdə bu gün - sofya kovalevskaya
    39. Karl Marks sənaye inqilabı dövründə fəhlələrin ağır vəziyyətini kapitalizmin əsas problemi hesab edirdi. Fabriklərdə insanlar çox uzun saatlar işləyir, az maaş alır və təhlükəli şəraitdə yaşayırdılar. Marks düşünürdü ki, fabrik sahibləri fəhlələrin əməyindən qazanc əldə edir və onların yaratdığı “əlavə dəyəri” mənimsəyirlər. Buna görə cəmiyyət iki əsas sinfə bölünmüşdü: kapitalistlər və fəhlələr.

    Marksın fikrincə, tarix əslində siniflər arasındakı mübarizənin tarixidir. Kapitalist sistemdə zənginlər daha da zənginləşir, fəhlələr isə öz əməyinə və insanlığından uzaqlaşır. O, buna “yadlaşma” deyirdi. insan artıq yaradıcı bir varlıq yox, istehsal maşınının kiçik hissəsinə çevrilir.

    Marks gələcəkdə fəhlələrin birləşərək kapitalizmə qarşı inqilab edəcəyinə inanırdı. Onun ideal cəmiyyətində xüsusi mülkiyyət və sinif fərqləri olmayacaqdı. insanlar “hər kəsdən bacarığına görə, hər kəsə ehtiyacına görə” prinsipi ilə yaşayacaqdılar. Təhsil və istehsal hamı üçün ortaq olacaq, insanlar istismar edilməyəcəkdi.

    Marks Hegelin tarix və inkişaf ideyalarından təsirlənsə də, dəyişimin səbəbini ideyalarda yox, iqtisadi münasibətlərdə görürdü. O düşünürdü ki, iqtisadi sistem dəyişəndə cəmiyyət və insan münasibətləri də dəyişir. “Kommunist partiyasının manifesti” əsərində fəhlələri birləşməyə çağırırdı.

    Marksın ideyaları sonradan böyük siyasi təsir yaratdı və XX əsrdə bir çox inqilablara səbəb oldu. Sovet ittifaqı kimi dövlətlər onun düşüncələrinə əsaslandığını iddia etsələr də, kitabda qeyd olunur ki, bu sistemlər çox vaxt zorakı, qeyri-effektiv və korrupsiyalaşmış formaya çevrildi. Buna görə Marksın nəzəriyyəsi ilə onu tətbiq edən rejimlər arasında fərq olduğu vurğulanır

şərhlər:

hələ şərh yoxdur.


hamısını göstər

üzv ol

...