15. birincisi, əgər imkanınız və şəraitiniz buna əl verirsə, SAT imtahanını və ya digər xaricdə bakalavr oxumağa imkan yaradan imtahanları araşdırın. mənim çevrəm bu barədə cahil olduğu üçün mən də cahil qaldım, amma onsuz da xaricdə oxumağım üçün dəstəyim olmazdı. sizin varsa, mütləq dəyərləndirin.

yox əgər qəbul imtahanını verməli olmusunuzsa, birincisi, keçmiş olsun. çətin deyil, amma ciddi multitasking tələb edir, nə də olsa bir-biriylə əlaqəsi olmayan fənləri də eyni anda aparmalı olacaqsınız. çətin deyil və yes, hamının dediyinə qüvvət verirəm: əzbərdir. məntiqiniz də sizi vəziyyətdən çıxaracaq, amma tarix, ədəbiyyat kimi fənlərdəki dəqiq məlumatları, riyaziyyatdakı düsturları və s. əzbərləməyə məcbursunuz. ona görə də hər gün mütləq əzbərləməli olduğunuz şeylərin üstündən keçin ki, yaddaşınızda möhkəmlənsin və bir də onlara qayıdıb vaxt itirməyəsiniz. xüsusilə, düsturları. mənim riyaziyyatım çox güclü deyildi, amma sırf yadda saxladığım düsturlar hesabına ikinci qrupların yaza bilmədiyi tapşırıqları yaza bilmişdim (az qala on il keçib və hələ də qürurluyam).

bu arada mən ilk kurikulum siniflərindən biri idim, bizim üstümüzdə daha çox təcrübə aparmışdılar deyə indiki sistemə tam hakim deyiləm, amma imtahanı nə qədər bölüb biçsələr də, qəbul imtahanlarının məntiqi eynidir deyə düşünürəm.

sınaqlardan az bal yığın. ciddi deyirəm, çox yığanda yersiz özgüvən gəlir və əsas imtahanın nəticəsindən məyus ola bilərsiniz. ilk sınaqlarımda 200, 400 və s. kimi ballar yığırdım, şkalam bəlli deyildi, amma qəbul balım xalxın uşağına çevirməsə də, mənə görə kifayət qədər uğurlu oldu. yəni bir yerlərimiz şişən kimi nə diqqət eyni olur, nə də produktivlik. özgüvəniniz olsun təbii ki, amma suallara heç vaxt gözucu baxmayın və ya çox asan olduqlarını düşünüb keçməyin, ən çox səhvləri elə hallarda edirlər. mənim çətin suallardan çox asan suallarda mexaniki səhvlərimin olmasının əsas səbəbini bunda görürəm.

bunları yaza-yaza düşünürəm, on altı-on yeddi yaşda necə yazıq canımıza düşüblərsə, illər sonra da belə detalları rahatlıqla xatırlayıram. bildiyin travma yaddaşına yazılıb, yoxsa kimin nəyinə lazımdı qəbulda azərbaycan dilindən neçə sual yazdığını xatırlamaq? o qədər uşaqların şəxsi dəyərini belə axmaq meyarlarla ölçmüşük ki, hərənin alnına bir yazılmış şəkildə görürdük. hələ universitetdə jurnal siyahısı da ballarımıza uyğun sıralanmışdı və dörd il boyunca 30 nəfərdən 27-ci olmağın verdiyi bir aşağılıq hiss var idi. elə şeyə görə adın aşağıda olanda aşağılıq hiss edərsən də day. üstəlik gpa-ni qaldırıb ən birinci yerə çıxsan da, özünü paralasan da fərqi yoxdur, qəbulda çox yığardın canım.

nəysə, başda dediyim kimi, mümkünsə bakalavr üçün xaricə müraciət edin. yeri gəlmişkən əsas nə universitetdir, nə də ölkə. məncə, ən əsası ixtisas seçimidir - ixtisasını yaxşı biləndə bütün qapılar açıqdır. və on yeddi yaşında və beyninin prefrontal korteksi tam formalaşmamış ömrünün qalanı boyunca edəcəyin o işi tapmaq da yenə sənin boynuna düşür. uğurlar!