4. Patriarxiya və kapitalizm bir-birini gücləndirərək qadınlara heç zaman çata bilməyəcəkləri gözəllik standartları aşılayır. Bunu hamımız bilirik, onsuz. Sadəcə demək istəyirəm ki, söhbət estetik əməliyyatlardan və xırda görünüş detallarından daha iyrəncdir. Bunları haradansa oxumamışam. Doğruluğuna da məsul deyiləm. Mənə necə göründüyünü təsvir edirəm.

Bəşər qida zəncirinin zirvəsindədir və bildiyimiz qədərilə başqa bütün canlılardan üstündür. Fəqət əslində zirvədə olan insanlar yox, kişilərdir. Elə vəziyyət yaranıb ki, qadınlar da bu yarışa qoşulduqca kişilər onlara tərəfdaş yox, rəqib kimi yanaşırlar.

Kapitalizmin yüksəlişindən bəri əhali və həyat keyfiyyəti müəyyən qədər artıb. Qloballaşmanın da köməyi ilə qadınlar əvvəlkindən daha çox haqq tələb edir, işləyir, pul qazanır və müstəqilləşirlər. Bu da gözəllik standartlarını dəyişir, çünki onları müəyyən edən şeylər elə bunlardır. Məsələn, qidaya əlçatımlılıq artdıqca arıq bədən daha nadir və eksklüziv görünməyə başlayır.

indi məlum reklam ətrafında yaranan çaxnaşma odur ki, kişilər qadınların çatmağa çalışdığı standartları bəyənmədiklərini, daha “təbii” görünüş istədiklərini deyirlər. Yəni qadın həm qeyri-real dərəcədə gözəl görünməli, həm də bunun üçün heç nə etməmiş kimi görünməlidir. Birbaşa “o cür” doğulmalıdır. Elə bunun özü mümkünsüzdür.

Bu çatılmaz hədəflərə görə qadınlar onsuz da az olan maaşlarını məhsullara, prosedurlara, pəhrizlərə və özlərini düzəltmək cəhdlərinə xərcləyirlər. Beləliklə, onların təkcə iqtisadi gücü yox, vaxtı, enerjisi və diqqəti də zəiflədilir. Qadın daim bədəni ilə məşğul olduqda, sistemlə məşğul olmağa daha az gücü qalır. Kişilərin yaratdığı sistem bu çatışmazlıqlar üçün həllər tapır, sonra da o həllərdən istifadə olunduğu üçün qadınlar aşağılanır.

Unutmayaq ki, qadınların gözəl görünmək üçün istifadə etdiyi sosial, iqtisadi, mənəvi hər bir resurs zatən kişilərə gedir. Bəhs etdiyim problemlər üzərinə qurulmuş sosial media alqoritmləri də kişilər tərəfindən yazılıb.

Burası çox vacibdir: yəni ki məsələ qadınların gözəl olması, kişilərin bəyəndiyi kimi görünməsi deyil. Patriarxiya qadınları özünün xoşladığı formada görməyə belə cəhd etmir. Bunun özü iyrənc səslənsə belə, əslində çox məsum yanaşmadır. Məsələ qadınların sistemli olaraq (ağlınıza gələ bilən hər kontekstdə) zəif, itaətkar olması və onların rəhminin ələ keçirilməsidir. Bu dediklərimi ikinci paraqrafdakı fikirlərlə əlaqələndirirəm.

Onu da deyim ki, bu yazdıqlarım feminist və etik görünə bilər. Onsuz da, elədir. Ancaq bu dəyərləri tamamilə kənara qoysaq, bəşərin yarısının istismar olunmağı mənə ağılabatan gəlmir, heç bir məntiqə uyğunlaşdıra bilmirəm.