120. Bal qida deyildir, xoş söz və ya komplimentin bir növüdür və bunun elmi səbəbi var.
Əvvəla, ilişkilərdə gizli dil qurulur, yəni birini adı ilə çağırmaq neytraldır (hamı bunu işlədir). Ləqəb isə yalnız şəxsə aiddir, elə ki "biz ayrı bir dünyadayıq" mənası daşıyır. Buna idiomatik ünsiyyət deyilir və belə daxili lüğəti olan cütlüklərdə münasibətdən məmnunluq daha yüksək olur.
Bunun elmi kökləri insanın körpəliyinə dayanır. insan yaxınlıq hiss edəndə uşaqla danışıq moduna keçir, bu da tonun yüksəlməsi və sözlərin kiçilməsi ilə nəticələnir. instinktlərimizdə olan təhlükəsizlik mesajını daşıyır bu cür ünsiyyət. Mehriban səs və ton oksitosin buraxılışını artırır, o da bu davranışı təkrarlamağa meyl yaradır.
Yəni döngə əsasən belədir: söz -> yaxınlıq -> daha çox söz.
Lakin burda "hormon sevgi yaradır" demirik, elə ki yeni oksitosin araşdırmalarının bir qismi zəif sonuc verib.
Axırıncı nüansda niyə yemək adları ilə xoş sözlülük eləyirik. Məsəlçün niyə sevgililər "balım" deyə müraciət eləyirlər bir-birilərinə, amma heç "binoklum" deyə çağıran yoxdur? Əslində bal natural olsa da şəkərdir və sağlamlığa ziyanlı tərəfləri də var, amma binokl insanı uzaqgörən eləyir. Sevginin dadı yoxdur, ona görə dil onu ən yaxın konkret təcrübə üzərindən qurur. Şirinlik burada təsadüfi seçim deyil. Yenidoğulmuş körpə şirin dada pozitiv, acıya neqativ mimika ilə cavab verir. Yəni bu, öyrənilmədən mövcud olan tək yaxşı dad reaksiyasıdır. Üstəlik körpə üçün qidalanmaq və qayğı görmək eyni andır. Obraz kültürə görə dəyişir, məsələn fransızca "balaca kələmim", amma rusca "balıqcığım" deyilir. Sonucda, məntiq dəyişmir. Söz həmişə yeyilən, kiçik və ya əvəzsiz bir şeyi bildirir.
Sözün səthi mənasına baxsaq, bəli, bal bir qidadır, lakin burası Sözaltı Sözlükdür, ona görə sözün altındakı mənasına baxmaq istədim. Düzü, bu verdiyim informasiya "lazımsız məlumatlar" adlı entrydən başqa "bal" adlı entryyə də gedə bilərdi.
Şirin qalın,
mən