1. AI Slop

AI slop son illərdə internetdə yaranan ən maraqlı terminlərdən biridir. Təxminən belə tərcümə etmək olar: süni intellekt vasitəsilə çox sürətli, çox ucuz və böyük həcmdə istehsal olunan keyfiyyətsiz rəqəmsal məzmun.

Burada əsas məsələ kontentin AI tərəfindən hazırlanması deyil. AI ilə çox yaxşı məqalə, şəkil, video, musiqi və proqram təminatı yaratmaq mümkündür. Slop dedikdə daha çox insan tərəfindən demək olar ki, heç bir düşüncə, redaktə və yaradıcılıq əlavə edilmədən internetə buraxılan AI kontenti nəzərdə tutulur. Merriam-Webster artıq “slop” sözünün mənalarından biri kimi kütləvi şəkildə AI ilə hazırlanmış aşağı keyfiyyətli rəqəmsal kontenti göstərir.

Məsələn Facebook-da qəribə şəkildə hazırlanmış “uşağı xilas edən isa”, 120 yaşlı nənənin hazırladığı qeyri-real tort, göydə uçan nəhəng pişik kimi şəkillər görürsənsə, böyük ehtimalla AI slop görürsən.

Amma AI slop yalnız şəkillər deyil.

YouTube-da heç bir real araşdırma aparılmadan AI səsi ilə hazırlanmış 20 dəqiqəlik videolar, LinkedIn-də eyni struktura malik motivasiya yazıları, SEO üçün gündə yüzlərlə yaradılan məqalələr, Amazon-da AI ilə yazılıb yerləşdirilən kitablar, TikTok və Instagram-da sonsuz şəkildə generasiya olunan videolar da bunun müxtəlif formalarıdır.

Termin xüsusilə 2024-cü ildən sonra geniş yayılmağa başladı. Maraqlıdır ki, “slop” 2025-ci ildə Merriam-Webster tərəfindən ilin sözü də seçildi.

Məncə AI slop probleminin ən maraqlı tərəfi AI-nin pis kontent yaratması deyil.

insanlar həmişə pis kontent yaradıblar.

Fərq ondadır ki, əvvəllər pis bir məqalə yazmaq üçün belə müəyyən qədər vaxt lazım idi. Şəkil hazırlamaq, video montaj etmək, musiqi yazmaq, kitab çap etmək müəyyən xərc tələb edirdi.

Generativ AI bu xərci demək olar ki, sıfıra yaxınlaşdırdı.

Bir insanın gündə bir məqalə yaza bildiyi yerdə indi bot yüzlərlə məqalə yarada bilər. Bir dizaynerin bir neçə saata hazırladığı şəkildən minlərlə variant bir neçə dəqiqəyə generasiya edilə bilər.

Beləliklə internetdə qəribə bir iqtisadi problem yaranır.

Keyfiyyət yaratmaq hələ də vaxt tələb edir.

Keyfiyyətsizlik yaratmaq isə artıq demək olar ki, pulsuzdur.

Nəticədə internet tədricən informasiya qıtlığından informasiya bolluğu probleminə keçir. Əvvəllər əsas sual “məlumatı haradan tapa bilərəm?” idisə, yeni sual “tapdığım məlumatlardan hansına etibar edə bilərəm?” olacaq.

Bəlkə də AI dövründə ən qiymətli bacarıqlardan biri kontent yaratmaq yox, kontent seçmək olacaq.

Çünki generasiya etmək ucuzlaşdıqca insan zövqü, təcrübəsi, filtrasiya qabiliyyəti və “bunu paylaşmağa dəyərmi?” sualını verməsi daha qiymətli hala gəlir.