1. kibernetika, fəlsəfə və texnologiyanın kəsişməsində yaranan, özünü yerinə yetirən proqnozlar nəzəriyyəsi. termin ilk dəfə nik land tərəfindən irəli sürülüb və gələcəyin indiki zamana təsir etməsi mexanizmini izah edir. sadə dillə desək, bir ideyanın və ya texnologiyanın reallığa çevrilməsi üçün onun haqqında yaranan inancın özünün reallığı yaratma prosesidir. bu, sadəcə bir fikir deyil, həm də mədəni və texnoloji dəyişiklikləri sürətləndirən bir növ qabaqcıl süni intellektual mexanizmdir. bəşəriyyətin gələcəyini müəyyən edən qeyri-xətti zaman qavrayışına əsaslanır.