6. jeremi bentam tərəfindən 18-ci əsrdə təklif olunan xüsusi həbsxana arxitekturası modeli. bu dizaynda bir mərkəzi qüllədə yerləşən nəzarətçi, bütün məhbusları görünmədən müşahidə edə bilir. panoptikon anlayışı sonralar mişel fuko tərəfindən müasir cəmiyyətlərdəki daimi nəzarət və intizam mexanizmlərini izah etmək üçün fəlsəfi metafora kimi geniş istifadə edilmişdir. sistemin əsas prinsipi şəxsin hər an izlənildiyini hiss edərək öz davranışlarını tənzimləməyə məcbur qalmasıdır.