1939-cu ildə rome-berlin oxu “pact of steel” ilə hərbi ittifaqa çevrildi, bundan sonra rome-berlin-tokyo oxu formalaşaraq ikinci dünya müharibəsini başlatdı. əsas üzvləri nazi almaniyası, italyan krallığı və yapon imperiyası idi. bu koalisiya 1930-lu illərin ortasında almaniya, italya və yaponiya arasında genişlənmə maraqları üçün aparılan diplomatik addımlardan doğulmuşdu. oktyabr 1936-da almaniya-italiya protokolu imzalandıqdan sonra benito mussolini bütün avropalı ölkələrin rome-berlin oxu ətrafında fırlanacağını elan etmiş, beləliklə “axis” termini ortaya çıxdı. noyabr 1936-da almaniya-yaponiya arasında anti-komintern paktı ratifikasiyadan keçdi, italyanın 1937-də, macarıstanın və ispaniyanın 1939-da qoşulması ilə bu anti-kommunist ittifaq genişləndi.
1940-cı ildə tripartite paktı imzalanaraq tokyo da daxil oldu, lakin oxun üzvləri sağ-ul siyasi mövqelərdə birləşsələr də, əməliyyat və ideoloji baxımdan ciddi koordinasiya qura bilmədilər. nəticədə, müttəfiqlərə qarşı uzun illər davam edən müharibədə axırda məğlub oldular və 1945-ci ildə müttəfiqlərin qələbəsi ilə oxun hərbi strukturu tamamilə dağıldı.
şərhlər: