1. 20. əsrin 2. yarısında* 70ci illərdə hermann haken tərəfindən irəli sürülmüş, 10dan çox elmi özündə birləşdirən elmlərarası sahə, elm.əsas tədqiqat obyekti özünütəşkil edən, mürəkkəb, açıq, tarazlıq vəziyyətindən kənarda yerləşən, qeyri-xətti sistemlər və onların ümumi və xüsusi inkişaf qanunauyğunluqlarıdır.prinsipləri kimi təbiətin təkamülü məsələsində xaos və nizamın 1-1indən ayrılıqda olmaması, 1inin digərindən doğmaması, onların 1-1lərinin daxilində olmaları, sistemlərin gələcəyinin 1 cür olmaması və imkanlarının çoxluğu, inkişafda təsadüflərin xüsusi əhəmiyyəti, inkişafın geridönməzliyi və s. məsələləri göstərmək olar.