1. lap çoxdannan oxumağı planlaşdırdığım, təhsil, problemlər və araya başqa "mərdimazar" yazıçıların və romanların girməsinə görə bu günlərdə tapıb oxuya bildiyim mixail bulqakov romanı. əsər keçən əsrin ən yaxşı romanlarından biri kimi qiymətləndirilir, hardasa əsərin 12 - 14 faizi sovet senzurasından keçməyib və bulqakov kiçik həcmli əsərləri nəzərə almasaq demək olar ki, bütün təcrübəsini, oxuduqlarını, enerjisinin bu əsərin üzərinə qoyub. senzura problemi əsərin olduqca sarkazma varan satira üslubunda yazılması idi. belə satiranı ifadə edən məqamlar hətta əsərin senzura ilə "təmizlənmiş" variantında da geninə - boluna hiss olunur. bu əsəri oxuyanda yadıma ilk növbədə jonathan swiftin " qulliverin səyahəti" romanı düşdü. o əsərdə də ingilis xalqı və əsasən də hakimiyyəti güclü satira atəşinə tutulmuşdu.
bulqakovun romanı bir - birindən fərqlənən iki hissədən ibarətdir. 1 - ci hissə daha maraqlı və oxunandır. burda iblisin öz əlaltıları ilə moskva şəhərinə gəlişi, burda müxtəlif fəndlərlə insanların həyatına təsir etməsi, onlara bədbəxtlik gətirməsi fantastik üslubda təsvir olunur. ikinci hissə isə master və marqaritanın məhəbbət əhvalatına həsr olunur.
əsərdə ən maraqlı məqamlardan biri bulqakovun iki zaman dilimini işləməsidir. birinci zaman dilimi yaşadığı dövrün moskvasıdırsa, ikinci zaman dilimi isa məsihin yaşadığı dövrdür. isanın çarmıxa çəkilməsi və bu entridə (#79860) haqqında yazdığım pontius pilatenin onunla münasibətləri barədə inandırcı formada yazıb. deyilənə görə, "master və marqarita" bədii əsər olsa belə isanın dövrünü doğru və inandırıcı formada ifadə edən ən yaxşı mənbələrdəndir. bunun əsas səbəbi bulqakovun sarsılmaz enerji ilə o dövrün bütün tarixi mənbələrini, salnamələrini oxuması olub. bu əsəri yazarkən ümumiyyətlə 15 mindən çox kitab və ya hər hansı formada yazı, sənəd oxuduğu məlumdur. əsərdə həmçinin "romanın içində roman" teması var və üstəlik təhkiyənin forması əsəri postmodern elementlərini ehtiva edən əsər kimi qiymətləndirməyə imkan verir. oxumağınız məsləhətdir.

--spoiler--

"bəli, insanoğlu ölümlüdür. amma bu qədəri olsa əhəmiyyətli deyil. ən pisi, insan gözlənilməz bir anda ölür. və insan axşama nə edəcəyini biləcək vəziyyətdə belə deyil"
"əsla kimsədən bir şey istəməyin. əsla bir şey istəməyin, xüsusilə sizdən güclü olandan. özləri təklif edərlər və özləri hər şeyi verərlər."
"qaranlıq bir küçənin küçcündə bir anda peyda olan bir qatil kimi eşq önümüzə düşdü. ikimizi də bir zərbədə yıxdı. ildırım da belə vurar adama, xəncər belə saplanar."

--spoiler--