15. " film insana heç nə öyrətməyəcək, çünki insan dört min ildir heç nə öyrənməyəcəyini yetəri qədər isbatlayıb "

insanlar tarkovskini sendrom halına gətirib, intellektual dəyər ölçütü olaraq qəbul etməyə məcbur olublar. bir insanın bu qədər tanrısallaşdırılıb, kölələştirməsini anlamaq istəmirəm. mən tarkovskini yetəri qədər sevmirəm, amma filmləri mənim üçün başqadır. önyarqılı və anlamamaqda dirənən dostlarımız üçün ifadə edirəm: filmləri bəyənməyim o insanı tanrısallaşdıracağım mənasına gəlməz.
tarkovski haqqında danışan insanlara qarşı fikirlər bölünə bilir. yuxarıda dediyim kimi tarkovski intellektual ölçü vahidi deyil, özü də olmaq istəmirdi. ayrıca bir insan onun haqqında danışaraq, danışmaq istəyərək özünü məmnun hiss edirsə, hətta bunu özünə məcbur edirsə, dəyişən nə var? içinizdə yığılıb qalan, qusduqca boşalmaq bilməyən kininiz, nifrətiniz, qısqanclığınıza zərər verir? insan istədiyini ifadə etməkdə azad olmalıdır, bu azadlığı özü özünə yaratmalıdır, ikinci və üçüncü personojlar natamamlıq kompleksləri ilə müdaxilə edə bilirlər ancaq. anlıyıram onları, bacardıqca qulaq asıram, çünki natamamdırlar, başa düşmək lazımdır. bu əslində mövzudan sapma deyil, elə tarkovski sendromu yaradanlara aid olan cümlələrdir.

filmlərinə gəldikdə isə, stalker və nostalgia ayırdır. səhv etmirəmsə izləmədiyim iki filmi var, onlarıda istəsəm izləyəcəm. tarkovski izləmə məcburiyyəti olan insanlar da var, lazım da deyil.
şeirsəl film anlayışının atası saymasam da, ən yaxşı davamçısı tarkovskidir.