1. yunancadan tercümede 'para' kenarda,'nous' ağıl demekdir.yeni ağılın kenarda olması,dolayısı ile olmaması,yeni delilik.
günümüzde psixiatrik terminalogiyada paranoya sayıqlama anlamına gelir.tefekkürün keyfiyyet pozğunluqlarına aid olub,qısqanclıq,teqib,özünü böyütme,özünü kiçiltme,zeherleme ve s. kimi növleri var.
meselen: yoldaşının onu aldatdığını deyen paranoyak buna sübut kimi su qabındakı suyun azaldığını göstere biler.paranoyak mentiqine göre bu suyu illa ki,meşuq içib.heqiqeti başa salmağın xeyri yoxdu,çox israr elesez sizin de arvadının meşuqu olduğunuzu düşünecek.