azərbaycan səhiyyəsinin problemləri

jasmin · 2014-02-07

çoxdur..ne qeder saysan,yene de bitmez..amma,en önemlisi,üzerinde durulması gereken en vacib problem tibbi siğortanın olmamasıdır.. hekime 1..

12. Əksər Həkimə öz reseptini də göstərsən "bunu hansı тупой yazıb " deyər. Hərəsi bir firmaya işləyir, bunun da kökündə əsas səbəb əmək-maaş bölgüsünün düzgün olmayışıdır. Aptekdə işlədiyim müddətdə anladım ki, əczaçı da pasiyentə dərman təklif edərkən belə firma dəyərini, əldə qalmış, vaxtına az qalmış malı hesablayır. Firmaların malları slaydla təqdim etməsi sadəcə göstəriş məqsədlidir. Qısa çıxışın sonunda isə bu deyilir: bu həftə keçsin, bu saat bütün həkimlər bundan yazmağa başlayacaq. Firmanın verdiyi faizlə pula, konfrans sözünə, bir torta, bir dəftərə, bir qələmə sevinən əczaçılar da (elə həkimlər də) əksərən bu təklifi qəbul edir. Təhsilsiz bir əczaçı da bunu edir, təhsili olan da.. təhsil olan da bu qədər ilə, işlənilən saatı nəyləsə kompensə edəcəyini düşünür.
Bəzən problem təkcə klinik göstərişlər deyil, çox vaxt seçimlərin arxasında sistemin yaratdığı yönləndirmələr də dayanır. Firma öncəliyini tutan yanaşma ilə, tərkibi və uzunmüddətli təsiri tam nəzərə alınmadan istifadə edilən formulalar sonradan müxtəlif risklər yarada bilər. məsələn:
Yenidoğan körpələrə ana südü 1 saat içində verilməlidir. Amma ana və körpənin vəziyyətindən asılı olaraq, ana südü formula (hazır) qidalarla əvəzlənir. Firma öncəliyini tutan bir müəssisə dəmirlə zənginləşdirilməyən formulaları körpələr üçün davamlı istifadəyə ayırarsa bu o uşaqlarda dəmir defisitli anemiyaya səbəb ola bilər. Qəbizlik və ya nəcis xarakterinin dəyişməsi, Qaz və köp, Qarın ağrısı, narahatlıq, Qusma və ya daha çox qaytarma (reflüks), Allergik reaksiyalar (xüsusilə inək südü zülalına allergiyası olan körpələrdə), Dəridə səpgilər, ekzema əlamətlərinin artması və s və s. Burada belə tibb bacıları öz mənafeyini güdür. Amma ən əsas səbəb buna şərait yaradan başda oturanlardır.
Başda oturan demişkən, cərrah da bir əməliyyatı edib etməyəcəyini düşünərkən əksərən xəstənin sağ qalma ehtimalından çox ölüm faizini hesablayır. Çünki xəstə ölsə onun əməliyyatlarda olan ölüm faizi artmış olur. Bu da onu yaxşı bir cərrah, həkim olmaqdan geri qoyur(muş). Beləliklə, yaşama ehtimalı olan bir xəstə isə dolayı yolla ölümə sürgün edilir.
Ən qəribəsi isə odur ki, sistemdə hamı problemin fərqindədir. Həkim də bilir, əczaçı da bilir, firma nümayəndəsi də bilir. Amma hər kəs özünü yalnız kiçik bir çarx kimi görür və məsuliyyəti növbəti pilləyə ötürür. Nəticədə isə bütün bu münasibətlərin mərkəzində olması gərəkən pasiyent arxa plana keçir.

Məsələ təkcə vicdan məsələsi də deyile. insan günün böyük hissəsini işləyib, aldığı maaşla dolana bilmədikdə, sistem ona peşəkar qərarlarla maddi maraqlar arasında seçim etməyə məcbur edir. Bu isə səhiyyənin ən təhlükəli nöqtəsidir. Çünki bir müddət sonra insan verdiyi qərarın tibbi əsaslara yoxsa yaranmış vərdişlərə söykəndiyini özü də ayırd edə bilmir. Son olaraq, Sistem insanı seçim edən yox, uyğunlaşan varlığa çevirir və bununla da aydındır ki, Heç kim tək günahkar deyil, amma nəticədə kollektiv günahkardır.

azərbaycan səhiyyəsinin problemləri

Yalnız deyilsən!