kuril adaları

1. kamçatka y-a ilə hokkaydo a. arasında adalar qrupu. oxot dənizini sakit okeandan ayırır. 30-dan çox böyük (iturup, urup, kunaşir, paramuşir və s.), çoxlu kiçik ada və qayalardan ibarətdir. uz. təqr. 1200 km, sah. təqr. 15,6 mln. km2. adalar vulkan mənşəlidir, vulkanik və metamorfik süxurlardan təşkil olunmuşdur. tez-tez zəlzələlər olur. çoxlu vulkan (o cümlədən təqr. 40-dan çox püskürən) var. faydalı qazıntıları: kükürd, mis, qızıl, qalay. səthi dağlıqdır. iqlimi mülayim soyuq, mussondur. çoxlu göl, çay və isti bulaq var. bitkiliyi tundra tiplidir. dəniz heyvanları (sivuç, nerpa və s.) və balıqla (keta, treska və s.) zəngindir. balıq sənayesi var. 1300 kilometr boyunca uzanan, sakit okean ilə oxot dənizini bir birindən ayıran 56 adadan ibarətdir.

atlasov adası
paramuşir
antsiferova
makanruşi
onekotan
kharimkotan
ekarma
çirinkotan
şiaşkotan
raikoke
matua
rasşua
uşişir
ketoy
simuşir
broutona
çirpoy
çirpoy
urup
iturup
kunaşir

2. yaponiya və rusiya arasında gepolitik mübarizənin səbəbi olan adalardır. stalin 2. dünya müharibəsindən sonra yalta və potsdam müqavilələrinə əsaslanaraq yaponiyadan 4 adanı* kunaşir, iturup, şikotan, xabomai ssri-nin tərkibinə qattığını elan etmişdi. o dövr məğlub yaponiya da bunu qəbul etdi. hazırki yaponiya isə kuril adalarını birdəfəlik geri istəyir. rusiya isə anlaşa biləcəklərini adalarda birgə işləyə biləcəkləri tezisini müdafiə edir. iki tərəf də kuril adaları üzərində hüquqlarından imtina etmək niyyətində deyil və razılalaşa bilmədikləri üçün də yaponiya və rusiya arasında hələ də sülh müqaviləsi imzalanmayıb. rusiya xüsusilə medvedevin dövründə adalara böyük investisiyalar qoydu. dumada müzakirələr zamanı kommunisti ilə yedinorosu ilə liberalı ilə bütün deputatlar kuril məsələsini rusiyanın milli maraqlarından biri olduğunu və geri çəkilmənin rusiyanın beynəlxalq aləmdə nüfuzuna ciddi zərbə vuracağını söylədi.
məsələyə obyektiv baxanda ama görürük ki kuril adaları 1855-dən bəri yaponiya torpağı idi. sadəcə stalin fürsətdən və ikinci dünya müharibəsi dövründə yaranan qatma-qarışıqlıqdan istifadə edib adalara qondu. hər nə qədər 1951 san-fransisko konfransında yaponiya kuril adaları və saxalindənimtina etsə də məsələyə beynəlxalq hüquq yox territorial disputes cəhətdən baxsaq adaların yaponiyaya qaytarılmasının vacib olduğunu anlayarıq.

kuril adaları

Yalnız deyilsən!