+3 əjdaha
1. Mossack Fonseca & Co. Adı olduqca böyük skandallarla hallanmış mərkəzi Panamada yerləşmiş hüquq şirkət.Şirkət 1977-ci ildə Yürgen Mosscak tərəfindən əsası qoyulub. 1986-cı ildə isə şirkətdə əsas söz sahiblərindən biri olacaq panamalı vəkil Ramon Focensa da həmin şirkətə qoşulub. Şirkət qısa müddət ərzində şirkətlərin vergi cənnəti olan ölkələrdə qeydiyyatdan keçirilməsində əsas söz sahibi şirkət olur. Fəaliyyət göstərdiyi illər ərzində 300 mindən çox şirkətin qeydiyyatdan keçirilməsini gerçəkləşdirib. Belə baxdığımızda vergi cənnəti olan ölkələrə şirkətlərin qeydiyyatdan keçirilməsi normal görsənə bilər. Amma burada adı hallanan şirkətlərin bir çoxunun əsas məqsədi vergidən yayınmaq deyil. Vergi cənnəti olan ölkələrin cəlbedici edən əsas cəhətlərindən biri də gizlilikdir. Belə olunca da bir çox insan qaçaqçılığı, uşaq ticarəti, narkotik və s. kimi fəaliyyətlərlə milyonlar qazanan şirkətlər həmin ölkələrə axın edir. Hətta həmin gizlilikdən istifadə edərək terror qruplaşmalarını maliyələşdirmək də olduqca asan olur. Buna görə ABŞ və Böyük Britaniya rəsmiləri dəfələrlə vergi cənnəti olan ölkələrə xəbərdarlıq etməsinə və həmin ofşor hesablarda yaradılan şirkətərə sanksiya qoymasına baxmayaraq heç bir nəticə əldə edə bilmirdi.Mossack Focensa Co şirkəti həmin şirkətlərin mərkəzlərini dəyişdirərək sanksiyalardan qaçmalarına yardımcı olurdu.
Hadisələr 2016-cı ilincı ilə qədər belə davam etdi. 2016-cı ildə amerika mərkəzli jurnalist araşdırma mərkəzi ICIJ Panama Papers-i yayımladı. Mənə elə gəlir bu artıq Panama Papers-i eşitməyən yoxdu. Burada müxtəlif vergi cənnəti ölkələrdə siyasətçilər və onların ailələrinin şirkətləri haqqında çox geniş məlumat əldə etmək mümkündür. Siyahı olduqca uzundur.Hətta bu siyahıda ilham Əliyev və ailə üzvlərinin şirkətlərinin bu şirkət tərəfindən qeydiyyatdan keçirildiyini görmək mümkündür. Təbii ki də bu məlumatlar üzə çıxınca onsuzda artıq bəzi hökümətlər tərəfindən haqqında araştırma aparılan Mossack Fonseca & Co şirkəti üçün sonun başlanğıcı oldu. Şirkətin bir çox ölkələrdəki mərkəzlərində polislər araşdırma başlatdı. Vəziyyət belə olunca da artıq şirkətdə böyük çöküş yaşandı və 2018-ci ildə fəaliyyətini dayandırdı.