1. Klassik Şərq ədəbiyyatında qafiyəli nəsr; səcli nəsr.
Ərəb ədəbiyyatında geniş yayılmış bu nəsr formasından klassik ədəbiyyatımızda da geniş istifadə edilib. M.Füzulinin türkcə divanının və “Leyli və Məcnun” poemasının dibaçəsi, eləcə də “Şikayətnamə” əsəri müsəccə ilə yazılıb: Salam verdim – rüşvət degildir deyü almadılar. Hökm göstərdim – faidəsizdir deyü mültəfit olmadılar. Əgərçi zahirdə surəti-itaət göstərdilər, əmma zəbani-hal ilə cəmi sualıma cavab verdilər. Dedim: – Ya əyyühəl-əshab! Bu nə feli-xəta vü çini-əbrudur? Dedilər: – Müttəsil bizim adətimiz budur. Dedim: – Mənim rəayətimi vacib görmüşlər. Və mənə bərati-təqaüd vermişlər ki, övqafdan həmişə bəhrəmənd olam. Və padşaha fərağət ilə dua qılam. Dedilər: – Ey miskin! Sənin məzaliminə girmişlər və sənə sərmayeyi-tərəddüd vermişlər ki, müdam faidəsiz cidal edəsən. Və namübarək üzlər görüb namülayim sözlər eşidəsən.
Müsəccədən XX əsrin II yarısından sonra Rüfət Əhmədzadə, Rüfət Zəbioğlu və Rəfiq Zəka istifadə etmişlər.