1. linux aləmində adı çəkilən kimi forumda dava düşən init sistemi və servis meneceri. 2010-cu ildə lennart poettering yazıb, red hat arxasında durub, sonra bir-bir bütün böyük distrolar keçib: debian, ubuntu, arch, fedora, opensuse. keçməyənlər də texniki səbəbdən yox, prinsipdən keçmir (baxma: devuan) (baxma: artix linux).

söyülməyinin əsas səbəbi unix fəlsəfəsinə zidd olmasıdır. bir iş gör, onu da yaxşı gör prinsipinin yerinə systemd gəlib loqlamanı, şəbəkəni, dns-i, login sessiyalarını, boot prosesini, timer-ları öz üstünə götürüb. loqları binary formatda saxlaması ayrıca problem mövzusudur, journalctl olmadan cat ilə açıb oxuya bilmirsən.

amma düzünə qalsa mən neçə ildir arch əsaslı sistem işlədirəm və systemd ilə bir dəfə də ciddi problem yaşamamışam. systemctl status yazırsan, servisin vəziyyətini, son loqlarını, nə vaxtdan işlədiyini bir ekranda görürsən. cron-un qəliz sintaksisi əvəzinə timer yazırsan, journalctl ilə loqları vaxta, servisə, prioritetə görə süzürsən. sysvinit dövründə min sətirlik bash skriptlərinin içində itib qalanlar bunun qədrini yaxşı bilir.

init müzakirəsi linux icmasının vim ilə emacs davasından sonra ikinci ən sevimli müharibəsidir. poettering-in 2022-dən bəri microsoft-da işləməsi isə bu davaya ayrıca ironiya qatır. praktikada vəziyyət belədir ki, masaüstündə oturub işini görənlərin doxsan faizi systemd işlədir və çoxunun bundan xəbəri də yoxdur.