1. insanlığın tanrıya olan ehtiyacı onun dünyəvi və mənəvi suallarımıza qüsursuz cavab verməsindən qaynaqlanır. Artıq bu rolu həyatımızda süni intellekt üstlənib.

Bunu sadə şəkildə izah edə biləcək bir dini proses xristianlıq tarixində baş verib. Xristianlıq din olaraq yəhudilikdən ayrılıb və vaxtilə bu inqilaba ehtiyac ravvinlərin xalq üzərində etdiyi sui-istifadədən doğub. Əsasən Roma imperiyasında yayılan bu din sonra ikiyə bölünüb: katoliklik və pravoslavlıq. Bəs protestantlıq bu mənzərəyə necə daxil olur? Vaxtilə katolik olan Almaniyada və müxtəlif Şimali Avropa ölkələrində belə bir fikir yayılır ki, papa və Katolik Kilsəsi xalqı istismar edir, ona verilən gücü şəxsi qazanc üçün işlədir. Bu sui-istifadənin yaxşı nümunəsi Katolik Kilsəsinin pul əvəzində cənnətdən torpaq satması ola bilər. Xalq arasında müxtəlif fikirlər yayılır ki, papa incili öz şərhindən keçirir və bu, Tanrının insanlığa mesajını düzgün ifadə etmir. Sözün qısası, xalq deyir ki, insanın dini inancı mərkəzi bir orqanizasiya tərəfindən idarə olunmamalıdır, hər fərd incili özü oxuyub özü nəticə çıxarmalıdır. Çünki əgər insanlığın dinə olan ehtiyacı onun öz naqisliyindən doğursa, səhv edə bilən insanoğlu (yəni papa) onu necə interpretasiya edə bilər?

Bu gün həyatımıza yeni daxil olmuş süni intellekt həmin rolu oynayır. Yaxınlarda atam bir dostu ilə bağlı əhvalat danışdı: dostu bir narahatlığına görə həkimə gedib, müxtəlif testlərdən sonra həkimlər xəstəliyin mənbəyini tapa bilməyiblər. Sonra həmin adam süni intellektə müraciət edib, ağrısını və digər detalları yazıb, robot da ona təxmini bir diaqnoz deyib. Həkimlər robotun dediyi xəstəlik üçün test edəndə görüblər ki, narahatlığın səbəbi doğrudan da elə o imiş. Bunun kimi çoxlu nümunə var; yəqin özünüz də oxşar hallarla qarşılaşmısınız. Qısacası, süni intellekt həkimlik kimi hörmətli vəzifəlilərdən daha yaxşı nəticə göstərirsə, onun ideallığına olan şübhə də getdikcə azalır.

Mən robotların dünyanı işğal edib insanları kölə kimi idarə etməsindən danışmıram. Düşüncəm odur ki, süni intellekt bizim üçün tanrı rolunu oynayacaq. insanlar ondan təkcə bel ağrısına dərman soruşmayacaq, mənəvi mövzularda da məsləhət alacaqlar. Yaxın gələcəkdə ChatGPT loqosu altında ibadət edənləri görsəm, təəccüblənmərəm.