Hörmüz boğazının bağlanması qlobal enerji və logistika sistemində ciddi təlatüm yaradıb. Dünyanın əsas neft nəqli marşrutlarından biri olan bu boğazdan keçidlərin kəskin azalması neft və qaz təchizatını məhdudlaşdırmaqla yanaşı, tanker daşımalarının marşrutlarını dəyişib, sığorta və daşınma xidmətlərinin haqqını artırıb. Neft qiymətlərindəki dalğalanma isə enerji idxalçısı ölkələr üçün inflyasiya və iqtisadi artım baxımından əlavə təzyiq yaradır.
Modern.az xatırladır ki, bu mənzərə 1956-cı il Süveyş böhranını xatırladır. Həmin il Misirin Süveyş kanalını milliləşdirməsindən sonra İsrail, Britaniya və Fransanın hərbi müdaxiləsi baş verdi və kanalın fəaliyyəti dayandı. ABŞ Britaniya və Fransaya təzyiq göstərərək atəşkəsə və qoşunların geri çəkilməsinə nail olunmasını dəstəklədi, SSRİ isə hərbi müdaxilə ilə bağlı sərt mövqe tutdu.
Nəticədə hərbi əməliyyatlar dayandırıldı və kanalın yenidən fəaliyyətə başlaması üçün yol açıldı. İndi isə oxşar sual Hörmüz boğazı ilə bağlı ortaya çıxır: 1956-cı ildə Süveyşin açılması üçün ABŞ və SSRİ kimi böyük güclərin diplomatik və siyasi təzyiqi mühüm rol oynamışdısa, bu gün Hörmüzün açılması üçün İrana kim və necə təsir göstərə bilər? Hörmüz böhranı 1956-cı il Süveyş böhranının hansı iqtisadi nəticələrini təkrarlaya bilər və bu dəfə qlobal iqtisadiyyata zərbə nə qədər böyük olacaq?
Hörmüz açılmasa nə baş verəcək? Mövzu ilə bağlı politoloq Tofiq Abbasov Modern.az-a açıqlama verib: "Hörmüz boğazının açılması artıq dünya gündəliyindəki ən kəskin məsələlərdən birinə çevrilib. Mən konsensus imkanlarını çox cüzi qiymətləndirirəm.
Çünki İran getdikcə tələblərini sərtləşdirir, ABŞ isə bunları qəbul edə bilməz. Əks halda bu, Vaşinqton üçün sözün əsl mənasında məğlubiyyət kimi qiymətləndirilə bilər. Ona görə də hər iki tərəf öz manevr imkanlarından istifadə edir.
Mənə elə gəlir ki, ABŞ-ın əsas məqsədi ən azı noyabrda keçiriləcək aralıq seçkilərə qədər mövcud status-kvonu saxlamaq, bu müddətdə isə vaxt qazanaraq hərbi imkanlarını gücləndirməkdir. Donald Trampın xarakterini və proseslərin gedişini nəzərə alsaq, güclü zərbə endirilməsi variantı hələ də gündəmdədir. Burada 1956-cı il Süveyş böhranı ilə müəyyən paralellər aparmaq mümkündür, baxmayaraq ki, bu müqayisə tam dəqiq deyil.
Extract — continue reading at the source.
