ənəlhəqq

6 əjdaha! 29.12.2015 23:51, ənəlhəqq

Pink Flamingos (1972).

Rejissor: John Wates.

--spoiler--

1972-ci ildə John Waters-in yazdığı və çəkdiyi film. O dövrdə çəkilmiş ən alçaq, iyrənc və axmaq film olaraq qiymətləndirilmiş və xristian din adamları başda olmaqla çoxsaylı tamaşaçılardan mənfi rəylər almağı ilə seçilmişdir. Film 12000 dollar büdcə ilə çəkilmişdir, heyət isə tamamilə qeyri peşəkar oyunçulardan ibarətdir. Film bu qədər pislənməsinə, bəyənilməməsinə baxmayaraq yenə də kult filmlər arasında yerini tapıb.
Filmin baş qəhrəmanı Divine ( https://en.wikipedia.org/wiki/Divine_(performer) ) adındakı transseksualdı, digər oyunçular: Divine-nin anası yumurta xəstəsi Eddie, oğlu Crackers və ən yaxın dostu Cotton ilə bir maşında yaşayırlar. Divine yerli media tərəfindən "Yaşayan ən iyrənc insan" seçilmişdir və bu onun üçün qürur verici bir hadisədir. Lakin digər bir tərəfdən də onun kimi düşünməyən tam olaraq rəqibləri deyilə biləcək Connie və Raymond Marble cütlükləri vardır; gənc qızları qaçırıb bədənlərinə sperma yeritməklə hamilə qalmağa məcbur edilən və daha sonra körpələrini satan (lezbiyan cütlüklərə), məktəblərdə narkotik satan, porno və cinsi azğınlıqda ən yaxşılar olaraq bilinən bu cütlük iyrənclik ünvanına heç şübhəsiz özlərinin layiq olduğunu düşünürlər. Bu cütlük ilk olaraq Divine-ə ad günündə bir qutu nəcis göndərərək tərəflər arasında döyüşü başladan tərəf olur.
Film öz iyrəncliyi ilə xüsusi olaraq seçilir belə ki, filmdə Divine-nin it nəcisi yeməsindən tutmuş iki toyuğa təcavüz edilməsinə qədər hər cür iyrənclik var.

--spoiler--

Əlavə məlumatlar:

- Filimdə bir toyuq cinsi təcavüz nəticəsində öldürülmüşdür. Bundan sonra heyvan haqqları müdafiəçiləri ayağa qalxmışdır bir reportajında rejissor belə deyir:
"Siz yediyiniz toyuqların infarkt nəticəsində keçinərək öldüklərini düşünürsünüz? O iki toyuq heç olmasa mənim sayəndə filmdə çəkilmə fürsəti tapdılar.''

- Filmin son səhnəsində Divine-nin it nəcisi yediyi səhnə həqiqətdir və rejissorun dediyinə görə həmin it 3 gün boyunca bifşteks ilə bəslənib.

- Bir neçə il sonra, rejissor John Waters müsahibəsində zarafatcasına: "Bu dəfə itin Devine-nin nəcisini yediyi Pink Flamingos-un davamını çəkmək istəyirdim, lakin onun ölüm mənə imkan vermədi." deyir.

- Film çox aşağı bir büdcə ilə ($ 12,000 olduğu deyilir) çəkilib və çəkilişlər yalnız həftə sonları mümkün imiş, çünki həftə içi rejissor çəkiliş üçün lazımi pulu tapmağa çalışırmış.

- Filmin çəkilişləri davam edərkən Divine oğurluqdan həbs olunmuş və müdafiə olaraq "oyunçu olduğunu və roluna hazırlanmaq üçün oğurluq etdiyini" söyləmişdir.

- Zalda filmi seyr edərkən tamaşaçılara gigiyenik sarafanlar verilmişdi. John Waters müsahibələrinin birində "Mənim üçün tamaşaçının qusması, ayaq üstə alqışa bərabərdir." deyib.

---- Sitat ----

- Oh, I love you Raymond. I love you more than anything in this whole world. I love you more than my filthiness, more than my own hair color. Oh God, I love you more than the sound of Bones breaking, the soud of death rattle, even more than the sound of my own shit i do, I love you Raymond.

- l guess there's just two kinds of people: my kind of people and assholes.

---- Sitat ----

#192037 şikayət

lost highway

+5 əjdaha

- bütün film əslində fredin beyninin içindəkiləri danışır, biz onun başının içindəyik əslində. film boyunca fred əslində həbsxanadadır. (filmin başında həbsxananın avtomatik açılan qapısının səsini eşidilir) və filmin sonunda elektrikli stolda edam edilir. film bizə bunları göstərmir, çünki əvvəl də dediyimiz kimi əslində biz fredin başının içindəyik.
fred cinsi həyatında arvadını təmin edə bilmir. bu isə beynində arvadının özünü aldatdığı şübhələrinə səbəb olur. fred arvadını vəhşicəsinə öldürür. bundan sonra elektrikli stol cəzası alaraq həbsxanaya göndərilir. filmdəki tək həqiqət olan həbsxana səhnəsindəkilərdir. həbsxanada fred dissosiyatif füj deyilən bir xəstəliyə tutulur. dissosiyatif füj ağır zədə vəziyyətlərində adamın yaşananları qəbul edə bilməyərək başqa bir şəxsiyyətə bürünərək əvvəli xatırlaması özünü başqa biri olaraq görməsidir. bu xəstəlik nəticəsində pete xarakteri ortaya çıxır. pete xarakteri fredin ziddidir. cinsi həyatı çox yaxşıdır və qarşı cinsi olduqca məmnun edə bilir. fredin pete-ə çevrilməsi müvəqqəti olmuşdur, çünki fredin başında qurduğu xəyali dünya zaman keçdikcə gerçəklər tərəfindən sıxışdırılmağa başlayır və yox olur. qaçınılmaz son olaraq pete təkrar fredə çevrilir. bu arada fred içini rahatlaşdırmaq məqsədiylə arvadının özünü aldatdığı adam olaraq fikirləşdiyi dick laurenti öldürmüşdür.filmin sonunda fred polislərdən qaçarkən əslində elektrikli stoldadır və sonda ona elektrik verildiyini görmək olar.

(baxma: o vaxt yazmışdım )

5 əjdaha! 11.09.2015 02:23, ənəlhəqq

#180675 şikayət

nostalghia

6 əjdaha! 11.09.2015 15:35, ənəlhəqq

deməli deyirlər ki, film çəkilən vaxt tarkoviskinin özünün də sürgündə olması, əslində filmdəki baş rolun özü olduğunu göstərir, bundan başqa "bir damla + bir damla daha böyük bir damla edər, iki damla deyil." ifadəsi də 1+1=1 - i göstərir bu da tanrı ilə insanın ayrılmaz olduğu ikisinin bir-biri ilə vəhdət təşkil elədiyinə işarədir, bir də bu 1+1=1 teması incendies filmində var idi ama o bundan fərqli yanaşma idi.

#180708 şikayət

the color of paradise

6 əjdaha! 09.09.2015 02:49, ənəlhəqq

film iran xaricində ilk dəfə 1 sentyabr 1999 kanadada montreal film festivalında göstərilmişdir. bu festivalda "böyük amerika mükafatı" rejissor majid majidi'yə verilmişdir. filmdəki uşaq oyunçu mohsen ramezani (məhəmməd) gerçək həyatda da görmə qüsurludur.

#180486 şikayət

children of heaven

6 əjdaha! 09.09.2015 02:50, ənəlhəqq

iran kinorejissoru məcid məcidinin 1997-ci ildə çəkdiyi film. məcid məcidi bu filmi çəkərək 1999-cu ildə oskar mükafatına namizədliyi qazanır. bundan əvvəl iran kinematoqrafiyası belə bir uğuru heç vaxt yaşamamışdır. ilk iran filmi idi ki, oskar mükafatına namizədlər sırasına daxil olmuşdu. təəssüf ki, bu film mükafat qazana bilmir. ancaq buna baxmayaraq film çox güclü ekran işi kimi dəyərləndirilir. film 1998-ci ildə xarici dildə ən yaxşı film akademiya mükafatına namizəd göstərilmişdi (bu mükafata namizəd göstərilən ilk iran filmi olmuşdur). ancaq bu mükafatı roberto benigninin çəkdiyi italyan filmi life is beautiful qazandı.

#180487 şikayət

no one knows about persian cats

4 əjdaha! 11.09.2015 02:30, ənəlhəqq

rejissor: bahman ghobadi.
- film iranda underground rock mahnıları ilə məşğul olmaq istəyən iki gəncdən bəhs edir. real hadisələrə əsaslanır və qrupun adı: "take it easy hospital". gizli yollarla 17 günə çəkilib. filmdə baş rol oyunçularından başqa hər kəs öz obrazını canlandırır. iranlı rejissor bahman gobadı filmi qeyri-qanuni yolla çəkir və saytlarda yerləşdirir. və filmin üstünə qeyd də yazır: "bu filmi paylaşıram, çünki iran kinoteatrlarında göstərilməsi qadağan olunub, istədiyiniz qədər paylaşın. ancaq 2 xahişim var.... birincisi; böyük ekranda və yüksək səs effekti ilə izləyin. ikincisi; paylaşıram, çünki fllmdə bəhs edildiyi kimi gənclər var. elə gənclər gördüyünüzdə xahiş edirəm onların əllərindən tutun, onlara kömək edin. çünki iranın qurtuluşu onların əlində, sənətçilərin əlindədir".

#180679 şikayət

el topo

+5 əjdaha

el topo çəkilməsi çətin bir filmdir, xüsusilə maliyyə baxımından. 1970-ci illərdə necə qarşılandı film, insanlar nə dedi?

alejandro jodorowsky: amerika müxtəlif əfsanələrlə dolu idi o vaxtlar. midnight movies'i ortaya qoyan adam idim. amma çox pis bir vəziyyətdə idim, tükənmişdim. sonra bir gün john lennon el topo-nu tanıtdı. lennon mənə amerikada arxa-dayaq olanlardan idi. bəxtim gətirmişdi. tanıdıldıqca film məşhurlaşdı. bütün amerikalılar el topo-nu tanıyırlarmı? xeyr, hamısı yox. the holy mountain də eyni şəkildə. başa düşməmişdilər, hətta heç nümayişiə girmədi. yalnız avropada müvəffəqiyyətə çatdı. onsuz da o dövrlər ümumiyyətlə el topo-nu sevənlər the holy mountain-i, the holy mountain sevənlər el topo-nu sevməzdi. avangard bir film olaraq gördülər, izlədilər. heç vaxt yadımdan çıxmaz: times meydanında "le vent qui nous emporte" filminin böyük bir afişası vardı, sonra o afişanın yerini el topo aldı.

5 əjdaha! 14.09.2015 00:11, ənəlhəqq

#180961 şikayət

pierre françois lacenaire

6 əjdaha! 24.09.2015 02:13, ənəlhəqq

1800-1836-ci illərdə yaşamış fransız şair və qatil. yüksək nəticələrlə bitirdiyi məktəbdən sonra orduya qatılan lacenaire, ordudan ayrıldıqdan sonra küçələrdə yaşamağa başlayır. bu müddət ərzində tez-tez həbsxanaya düşür ki, özü isə həbsxanalara cinayət universiteti (crime university) deyirdi. dostoevsky, lacenaire-in cinayət məlumatlarını oxumuş və bundan sonra cinayət və cəza romanının əsas mənbə qaynağı olaraq istifadə etmişdir. hətta raskolnikov-un romandakı günahı, lacenaire-in günahı ilə eyni olaraq üst-üstə düşür. lacenaire haqqında bu günə qədər iki film çəkilib; les enfants du paradis (children of paradise, 1946) və lacenaire (the elegant criminal, 1990).

--- sitat ---

məni öldürən şey, mənim sirrim olaraq qalacaq.

--- sitat ---

#181930 şikayət

4 əjdaha! 11.09.2015 13:23, ənəlhəqq

rejissor: costa gavras.
- filmin başlangıcı "gerçək hadisələr, yaşayan və ya ölü kəslərlə bənzərliklər təsadüf deyil." yazısı ilə başlayır. filmin sonundakı yazılarda isə filmdə əməyi keçənlərin adları yerinə hərbi sistemlə qadağan olunan hər şey verilib: sülh hərəkətləri, tətillər, peşələr, kişilərin saçını uzatması, the beatles, pop musiqi, sofokles, leo tolstoy, aeschylus, sokratın homoseksual olduğunu yazmaq, eugène lonesco, jean-paul sartre, anton çexov, mark twain, samuel beckett, sosiologiya, beynəlxalq ensiklopediyalar, azad mətbuat, müasir riyaziyyat.

#180695 şikayət

məşədibaba

4 əjdaha! 23.04.2016 17:31, ənəlhəqq

(youtube:

)

#211477 şikayət

sweet movie

5 əjdaha! 11.11.2015 00:37, ənəlhəqq

Sweet Movie (1974).

Rejissor: Dusan Makavejev.

Serb əsilli Yuqoslaviya rejissoru Dusan Makavejev-in Wr-misterije organizma filmindən sonra ölkəsi Yuqoslaviyadan sürgün ediləndən sonra çəkdiyi ilk filmidir. Wr-misterije organizma müəyyən cəhətlərinə görə bənzəməklə birlikdə ondakı bütünlük duyğusuna sahib deyil. Xüsusilə filmin yarısından sonra Makavejev-də ya yolunu itirib ya da ən sevdiyi şeyi edib; tamaşaçının əxlaq duyğusu ilə oynamaq istəyib, tamaşaçının qarşısına bir güzgü qoymuş və əslində etmək istəyib də ancaq cəmiyyət prinsiplərinə uyğun olmadığı üçün etmədiyi şeyləri göstərmişdir. Filmin musiqiləri Manos hadjidakis-ə aiddir. Kann film festivalı və Luis Bunuel mükafatı almasına baxmayaraq film dünyanın bir çox ölkəsində göstərilməsi qadağan olunmuşdur.

--spoiler--

Dünyanın ən zəngini olaraq göstərilən və süd sənayesi müdiri olan oğluna gəlin tapmaq üçün ən gözəl bakirə yarışması təşkil edən “Bakirəlik Kəməri Cəmiyyəti” başçısı olan anası və yarışma iştirakçıları ilə başlayan film, yarışmanı qazanan “Misss Canada” və başqa hekayə olaraq Karl Marks heykəli olan gəmisiylə səyahət edən inqilabçı kapitan Anna Planeta-nın ətrafında nizamsız hərəkətlər edərək irəliləyər. Sweet Movie-də Makavejev arxa planda kapitalizm və kommunizm haqqındakı tənqid və fikirləri yumor formasında göstərərkən, ön planda isə müdafiəçisi olduğu cinsi azadlığı, cinsəlliyin bir marketinq texnikası olaraq istifadə edilməsindəki doza artımına da diqqət çəkərək göstərir. Cinsi aclığı mədə aclığına bənzədən, gedərək azğınlaşan, cinsi arzuları da mədələri zorlayan qidalanma səhnələri ilə qarşılaşdıran rejissor, una, şəkərə, yumurtaya və ya şokolada bulanmış bədənlərdən istifadə edərək aclıq impulsunun cinsi təhriklərə çevrildiyinə; sahib olma, satın alma və ya dadına baxma istəklərinin hər iki impulsda qarşı qoyulmaz bir cazibə gücünə sahib olduğunu göstərir. Səhnələrində müəyyən bir səbəbiyyət qanununa bağlı olmayan Makavejev, arxivlərdən aldığı toplu məzar və yandırılmış cəsədlərin araşdırma çəkilişləri ilə bəzədiyi filmində, insanın irqçi ya da cinsiyyətçi olsun, demək olar ki, hər cür nifrətinin altında da fiziki ehtiraslarında olduğu kimi fiziki nifrətin yer aldığını xatırladır.

--spoiler--

(youtube:

)

#186704 şikayət

andrei rublev

+3 əjdaha

- necə yarandı andrei rublev?
- tarkovski: bir axşam konçalovski və digər bir dostumla masa başında müzakirə edirdik. bu dostumuz "niyə rublevə bir film çəkmirik? mən aktyoram, rublev rolunu da çox yaxşı bacararam, köhnə rusiya, ikonlar çox gözəl bir mövzu olar" deyə təklif etdi. əvvəlcə bu fikir mənə həyata keçirilməz, hətta bərbad, mənim dünyamdan çox uzaq kimi göründü. buna baxmayaraq ertəsi gün filmi çəkməyə qərar vermişdim. konçalovski ilə işə başladıq. nə yaxşı ki, rublev-in həyatına aid çox az şey bilirdik. bu bizə böyük bir hərəkət azadlığı verdi.
- vladimirin çantasından, kilsə zənginin düzəldilməsinə qədər bütün komponentlər sizin tərəfinizdənmi seçilib hazırlandı?
- tarkovski: bütün bunlar təxəyyül məhsuludur, amma yenidən yaradılmamışdan əvvəl mövcud olan bütün sənədlər yoxlanıldı. bir mənada andrei rublev-in həyatını əlimizdəki tarixi sənədlərin işığında yenidən kəşf etdik.
- beləcə son dərəcə fərdi bir film oldu ...
- tarkovski: fərdi olmayan bir film çəkə bilmərəm.
- filmin əsas sualı, xəstələnən sənətçinin yaratmaqdan imtina etməsi, tarkovski düşüncəsi idimi?
- tarkovski: əlbəttə, əslində bir neçə ikon xaricində rublev-ə aid heç bir sənədimiz yox idi, amma rublev-in karierində bir boşluq, yaradıcılıqdan yan keçən əhəmiyyətli bir dövr olduğu bilinir. bu dövrü bir imtina olaraq çəkdim, amma məsələn, rublev-in bu dövrdə venesiyada olduğunu isbat edən bir başqa şərh çıxarsa nə təəccüblənərəm, nə də şoka düşərəm. bəlkə də vladimir katedral-ın yıxılması ona heç təsir etməyib. mən bir rublev yaratdım, amma başqa şərhləri də qəbul edirəm.
- andrei rublev pisliyə məruz qalan bir dünyada sənətin legitimliyinə aid bir filmdir. pislik daima iş başındaykən gözəli yaratmaq ehtirası niyə?
- tarkovski: pislik nə qədər artarsa gözəli yaratma səbəbi də bir o qədər artacaq. şübhəsiz daha çətin olacaq, amma daha da vacib olacaq.
- təbii ki, bunun fövqəladə bir sənət olmaması şərtiylə.
- tarkovski: necə yəni fövqəladə bir sənət olmaması?
- tanrının dünya planı ilə uyğun gələn sənət.
- tarkovski: insan var olduğu müddətcə yaratma meyli də var olacaq. insan özünü insan olaraq hiss etdiyi müddətcə bir şeylər yaratmağa çalışacaqdır. bəli onu yaratmağa bağlayan şey budur. nədir yaratmaq? sənətin faydası nədir? bu sualın cavabı bu düsturda yatır: sənət bir yalvarışdır. bu hər şeyi izah edir. insan sənət vasitəsi ilə ümidini dilə gətirir. bu ümidi dilə gətirməyən, mənəvi təməli olmayan heç bir şeyin sənətlə əlaqəsi yoxdur, bunlar ancaq intellektual analiz ola bilər. picassonun bütün əsərləri bu intellektual analizə aid qurulmuşdur. picasso dünyanı öz analizi, öz intellektualının yenidən qurulması adına rəngləyir. adının bütün prestijinə baxmayaraq etiraf etməliyəm ki, sənət zirvəsinə heç bir zaman çata bilmədiyini düşünürəm.
- sizcə dünyanın bir mənası olduğunu qarşıya qoyan sənətdən başqa sənət yoxdurmu?
- tarkovski: təkrarlayıram, sənət bir yalvarışdır, bir dua formasıdır və insan yalnız duası ilə yaşayar.
- bir çox insan andrei rublev-də bu günün sovetlər ittifaqına, rusiyanın keçmişdəki mənəvi yaradıcılığını yenidən tapa bilməsi üçün göndərilən mesajlar olduğunu düşünür.
- tarkovski: bu mümkündür, amma mənim problemim deyil. hal-hazırkı rusiyaya mesaj göndərmirəm. onsuz da heç bir rusa, heç bir şey söyləmək istəmirəm artıq. xalqıma demək istəyirəm ki ... bütün dünyaya deyərəm ki ... peyğəmbər fəzilətəri artıq məni maraqlandırmır. mən peyğəmbər deyiləm. tanrının şair olma ehtimalını, kilsədəki inananlardan fərqli şəkildə, yalvarış olaraq verdiyi bir insanam. bundan başqa nə bir şey deyə bilərəm, nə də demək istəyirəm. əgər qərb cəmiyyəti mənim filmlərimdə rus xalqına istiqamətli mesajlar tapırsa, bu iki xalq arasında həll ediləcək bir problemdir, mənim problemim deyil. mənim bir tək qayğım var; işləmək, yalnız işləmək.

3 əjdaha! 13.09.2015 20:39, ənəlhəqq

#180949 şikayət

last tango in paris

+3 əjdaha

ultimo tango a parigi \ last tango in paris (1972).

rejissor: bernardo bertolucci.

- filmin açılışı bacon tərəfindən çəkilmiş iki rəsm əsəri ilə başlayır: double portrait of lucian freud and frank auerbach and study for a portrait. çəkilişlər ərəfəsində bertolucci tez-tez parisdə grand palais -də bacon-un rəsm eksponatlarına baxmağa gedirdi və filmdə istifadə olunan rəng tonları belə burdan ilhamlanaraq istifadə olunub.

bertolucci əvvəl baş rol oyunçuları olaraq dominique sanda və jean-louis trintignant çəkməyi planlaşdırırdı, lakin trintignant imtina etdiyi üçün marlon brando baş rol oyunçusu olaraq seçilir, sanda hamilə olduğuna görə isə əsas qadın obrazını maria schneider canlandırdı.

ən açıq səhnələrdən biri olan "yağlı səhnə" elə filmin ən çox müzakirə olunan hissəsi oldu. bu hissə əslində heç ssenaridə yox idi və filmin nümayişindən sonra maria schneider etiraf edir ki: bu fikir marlonun ağlına gəldi o mənə yaxınlaşdı və dedi: "biz bir səhnə çəkməliyik və mən bu səhnədə olduqca hirsliyəm." mən öz vəkilimə zəng etdim və setə gəlməyini xahiş etdim, çünki heç kim ssenaridə olmuyan səhnəni oynamaq üçün məni məcbur edə bilməzdi. bu vaxt marlon mənə dedi ki: " maria narahat olma bu sadəcə bir filmdir." ancaq çəkiliş ərəfəsində mən gördüm ki bu belə deyil, bu səhnədə mən əsl olaraq öz göz yaşlarımla ağlayırdım. "mən özümü təhqir olunmuş hiss etdim, düzünü desəm təcavüz olunmuş kimi hiss etdim. xoşbəxtlikdən bu səhnə bir dubla çəkildi və o vaxtdan bəri yağ yemirəm, ancaq zeytun yağı yeyə bilirəm. marlon və bernardo, ikisi o gün mənə kameranın qarşısında açıq-aşkar təcavüz etdilər və mən bunu heç kəsə deyə bilmədim. yalnız bir küncdə oturub ağladım. lakin, çəkilişdən sonra ağladığımı görən bu iki adam da dönüb bir dəfə belə olsun üzümə belə baxmadılar və məndən üzr istəmədilər . çünki məndən alacaqlarını almışdılar.

filmin çəkilişindən sonra brando bertolucci-yə məni bunu etməyə sən məcbur etdin və mən bir də belə filmdə çəkilməyəcəm deyib və 15 il bertolucci ilə danışmayıb.

3 əjdaha! 12.08.2016 02:30, ənəlhəqq

#224423 şikayət

hunger

4 əjdaha! 11.09.2015 02:33, ənəlhəqq

bobby sands 9 mart 1954-cü ildə şimali irlandiyanın belfast bölgəsində dünyaya gəlib. katolik bir ailənin uşağı idi və doğulduğu yer protestantların sıx olaraq yaşadığı bir bölgə idi. ailəsi təzyiqlərə dözə bilməyərək iyun 1972-ci ildə buradan köçürlər. sands 18 yaşında ira (irish republican army - irlandiya respublika ordusu) - a qatıldı. oktyabr 1972-ci ildə sands evində 4 dənə silah saxlamaqdan həbs olunur, ancaq 1976-ci ildə sərbəst buraxılır. həbsdən çıxından sonra taksiçiliklə məşğul olmağa başlayır. 6 həftə sonra belfastda bir bombalama hadisəsi baş verir. həmin ərazinin yaxınlığında sandsın avtomobilinin olmasına görə, avtomobilində axtarış aparılır və avtomobildə 1 dənə silah olduğu üçün birləşmiş krallıq məhkəməsi tərəfindən 11 aylıq mühakimə nəticəsində digər 3 yoldaşı (bombalamaa zamanı avtomobilin yanında olduqları üçün) ilə birlikdə 14 il həbsə məhkum edilir. bobby sands'in həbsxanadakı ilk etirazı tək tip üniformaya qarşı başlayır. bu müqaviməti "ədyal etirazı" olaraq adlandırırlar. paltar geyinməyi rədd edən məhkumlara hər cür işgəncə edilməyə başlanır. paltar geyimədiklərindən, soyuqdan donmamaları üçün verilən ədyal ilə gəzirlər. bu bahanə ilə çölə buraxılmırlar və 24 saatlıq bir hücrə cəzası başlayır. yeməklərinin içinə tüpürülür və s. tək tip paltar geyinilməsinə qarşı olan etirazın əsas məqsədi məhkumların hər birinin ayrı-ayrılıqda fərdi şəxsiyyət olaraq tanıdılmasına və hörmət edilməsinə nail olmaq idi. bundan sonra ikinci etiraz başlanır - "yuyunmama etirazı". çünki yuyunmağa gedən məhkumlara nəzarətçilər tərəfindən işgəncə edilir. bunun görə məhkumlar artıq yuyunmaq üçün ümumi duşlara getməyəcəklərini, hər hücrədə bir duş olmasını istəyirlər. ancaq bu tələbləri qəbul edilmir. ingilis nəzarətçilər məhkumlara həddindən artıq dərəcədə şiddət tətbiq edirlər. bunu görən ira bu nəzarətçiləri öldürməyə başlayır. hər nəzarətçi öldürüləndə, ingilis hökuməti və həbsxana rəhbərliyi təzyiqi daha da artırır. bobby sands sonunda aclıq aksiyası etmək qərarı alır. ira və özünün tələbləri ingilis hökuməti tərəfindən qəbul edilənə qədər aclıq aksiyasına davam edəcəyini bildirir. aclıq aksiyası davam edərkən, millət vəkili frank maguire'ın birdən ölümü nəticəsində seçkilərdə sinn fein (ira'nın siyasi qanadı) ingilis parlamentinə millət vəkili seçilir. üstəlik bobby sands, dövrün ingiltərə baş naziri margaret thatcher ilə eyni bölgədən namizəd göstərilmişdir və thatcherin daha çox səs alaraq ingiltərə parlamentinə millət vəkili olaraq seçilmişdir. bu hadisə dünyada böyük əks-səda oyandırır. bir adamın həbsdə olması və aclıq aksiyası zamanı millət vəkili seçilməsi ilk dəfə olaraq baş verir. bobby aclıq aksiyasının 66 -cı günündə millət vəkili seçildikdən 3 həftə sonra 5 may 1981-ci ildə həyatını itirdi. cənazəsinə 100.000-dən çox insan qatıldı. aksiya qaldığı yerdən planlandığı şəkildə davam etdirildi. aclıq aksiyasında həyatını ilk itirən sands olmuşdu, lakin ingilis hökuməti geri addım atmamışdı. daha sonra sıra ilə 9 yoldaşı aksiyanı davam etdirdi və onlar da həyatını itirdi. 10 ölümdən sonra ingilis hökuməti beynəlxalq təzyiqə və edilən hərəkətlərə dözə bilməyib ira'nın tələblərini siyasi hüquqlar verilmədən qəbul etdi. bu tələblər;
1. həbsxana forması geyinməmək haqqı.
2. həbsxana işlərində işlədilməmək haqqı.
3. digər məhkumlarla azad şəkildə görüşə bilmək, təhsil və əyləncə təşkil edə bilmək haqqı.
4. həftədə bir ziyarətçi, bir məktub və bir paket haqqı.
5. etiraz müddətində itirilmiş əfv hüquqlarının qaytarılması.

#180680 şikayət

la battaglia di algeri

4 əjdaha! 11.09.2015 15:32, ənəlhəqq

- əlcəzair xalqı 1954-cü il noyabrın 1-də üsyana qalxdı. bu üsyana milli qurtuluş cəbhəsi (front de libération nationale, fln) başçılıq edirdi. əsas iki məqsəd var idi: ölkənin fransız müstəmləkə zülmündən azad edilməsi, əlcəzair respublikasının yaradılması. 1962-ci ilin martında fransa atəşin dayandırılması haqqında evian sazişini imzaladı və əlcəzairin müstəqilliyini tanımalı oldu. 1962-ci ilin sentyabrında əlcəzair xalq demokratik respublikası elan edildi. konstitusiyaya görə "milli dəyərlər və islam hüdudlarında sosializm qurmaq" xalqın məqsədi elan olundu.

- jurnalist: günahsız qurbanlara hücum etmək üçün bombaları daşımaqda qadınların çantalarından istifadə etmək alçaq hərəkət deyil?
+ larbi ben m'hidi: müdafiəsiz kəndlərə bombaları ataraq, minlərlə adam öldürmək daha alçaq hərəkət deyil? təyyarələrimiz olsaydı bizim üçün daha asan olardı. bizə bombardman təyyarələrini verin, çantalar sizin olsun.

#180707 şikayət

ken loach

4 əjdaha! 21.09.2015 16:39, ənəlhəqq

1936-cı ildə ingiltərədə anadan olan rejissorun atası elektrik idi. ken (kenneth) loach oxfordda hüquq fakültəsini bitirir, rejissorluqdan əvvəl ken özünü 2 il aktyor olaraq sınayır, daha sonra bir müddət televiziya səhəsində rejissor olaraq fəalliyyət göstərir, bundan sonra 1969-ci ildə özünün ən əhəmiyyətli filmlərindən olan kes filmini çəkir. 1970- 80-ci illərdə ken filmlərini yayımlama çətinliyi, siyasi senzura və maraq məhdudiyyətliliyi kimi problemlərlə qarşılaşdı. filmlərində sosialist şəxsiyyətini hər zaman ön plana çıxaran loach, adi insanı ələ alaraq onun gündəlik həyatını, yaşadığı ictimai və maddi çətinlikləri bütün çılpaqlığıyla ortaya sərmişdir. 6 dəfə kann film festivalında mükafat alan rejissor, 90-cı illərdən sonra, *hidden agenda*, *raining stones*, *carla's song*, *land and freedom*, *my name is joe*, *navigators* kimi bir-birindən dəyərli filmlər çəkir. rejissorun son filmi 2004-ci ildə nümayişimə girən pakistanlı immiqrant bir ailənin həyatını izah edən *ae fond kiss*-dir.

ken loach 2009 iyul ayında avstraliyanın melbourne şəhərində reallaşan film festivalında yarışan `*looking for eric*` filmini israili səbəb göstərərək geri götürür. festivalın sponsorunun israil olduğunu öyrəndiyində, `şiddət yaradan dövlətin kölgəsində sənət olmaz. incəsənət müharibəyə və dağıtmağa deyil, sülhə və insanlığa xidmət edir. israil yaxın şərqdəki siyasətini yenidən gözdən keçirtməlidir” deyir.

2012-ci ildə turin film festivalında fəxri mükafata layiq görülür, ancaq loach festivalı təşkil edən milli kino muzeyində işçilərin podratçı şirkət vasitəsilə işlədilməsini və sığortasız, az maaşlı işə etiraz etdiklərinə görə işdən çıxardılmasını görməməzlikdən gələ bilməyəcəyini açıqlayaraq mükafatı rədd edir.

mükafatı rədd etməsini özü belə izah edir:

“turin film festivalı mükafatını rədd etmək məcburiyyətində qalmağım mənə pis təsir edir. bu mükafat həm mənim üçün, həm də filmlərimizdə çalışanlar üçün böyük bir fəxr olacaqdı. avropada və dünyada film istehsalının inkişafında festivallarn çox böyük rolu var. turin film festivalı da böyük şöhrətə malikdir, kino inkişafı sahəsində də əhəmiyyətli fəaliyyətləri olduğu da göz qabağındadır. bununla yanaşı ciddi bir problem var: xidmətlərin ucuz işçi qüvvəsi tərəfindən verilməsi. bu vəziyyətin ortaya çıxmasının səbəbi puldan qənaət etməkdir. sahibkar bu səbəblə ödənişləri aşağı salır və işçiləri azaldır. bu da qarşıdurmaya gətirib çıxarır. bu vəziyyətin avropanın hər yerində olması həqiqəti, onun qəbul edilməli bir hal olduğu mənasına gəlməməlidir. turin film muzeyinin təmizlik və təhlükəsizlik xidmətləri coop rear adlı podratçı firmaya verilmişdi. ödənişlərin kəsilməsi, mənimsənilməsi və bir sıra xoşagəlməz hallar baş verdi. bir neçə insan işdən atıldı. beləcə ən aşağı maaş alan, ən müdafiəsiz vəziyyətdə işçilər, ödənişin kəsilməsinə qarşı çıxdıqları üçün işlərini itirdilər. iş sahibi olan təşkilat bu vəziyyəti görməməzlikdən gələ bilməz; sahibkar tərəfindən işlədilsələr belə, özünə xidmət edənlərin məsuliyyətini başa düşməlidirlər. bu səbəblə muzey işçilərləri və onların həmkarlar ittifaqları ilə danışacağını, azad edilmiş işçilərin yenidən işə alınmasına söz verəcəyinə və xarici işçi qüvvəsindən istifadə siyasətinə yenidən nəzərdən keçirəcəyini ümid edirəm. onların səbəb olmadığı iqtisadi böhranın cəzasını kasıb işçilərin ödəmək məcburiyyətində qalması ədalətli deyil. tam olaraq da bu mövzuda bir film çəkmişik: bread and roses. öz hüquqları üçün ayağa qalxmış, buna görə də işdən atılmış işçilərin həmrəylik çağırışına necə cavab verməyim? mükafatı qəbul etmək və ya bir neçə tənqidi fikir söyləmək ikiüzlülük olacaqdı. səhnədə bir şey söyləyib, hərəkətlərimizlə o sözə xəyanət edə bilmərik. məhz buna görə kədər hissi keçirməyimə baxmayaraq bu mükafatı rədd etməkdən başqa seçimim yox idi.”

#181769 şikayət

mükəmməl hekayələr

2 əjdaha! 03.05.2016 02:19, ənəlhəqq

son dəfə avtobusda orta yaşlı bir qadının çiynində yuxuya getdiyimi xatırlayıram. oyananda məni hirsli nəzərlərlə süzdüyünü də unutmamışam. fikirləşmişdim ki, məni bəyənməyib. məndən daha yaxşılarına layiqiydi.

problem onda deyiliydi, məndəydi. o, əslində çox yaxşı insanıydı. sadəcə, bir az tək qalmaq istəmişdim və avtobusdan düşmüşdüm. sürücümüz nəqliyyatın intellektual idarəetmə mərkəzinin ona verdiyi hüquqa əsaslanaraq avtobusu tam istədiyim yerdə - qabaqda saxlamışdı.

orta yaşlı qadının orta-ağır vəziyyət yaradan baxışlarından tez qurtulmaq üçün avtobusdan bir az tez düşmək məcburiyyətində qalmışdım. bu məcburi enişin nəticəsində işimə qədər olan məsafəni yerimək qərarına gəlmişdim. bu dəfə də yuxumu almamışdım. yenə də gecikirdim. çox güman ki, iş yoldaşlarım artıq dünənki oyun haqqında fikirlərini mərd şəkildə, çəkinmədən ifadə etmə saatını keçmişdilər.

mən isə sərhədi keçmişdim. vəziyyət “sabahdan gəlməyə bilərdim”iydi. bu nə məsuliyyətsizlik idi? heç utanmırdım? artıq neçənci dəfə idi? mənə görə ona hər dəfə söz gəlməliydi? özümü heç onun yerinə qoymurdum?

deyirdi ki, səbr kasasını doldurmuşam. kasaya dolu tərəfindən baxmağı məni ümidləndirsə də, nəticədə qovulmuşdum. “qovulmuşdum” kobud səslənir, xətrimə dəyir. iki sözlə, işdən ayrılmışdım.

yəqin mən də qəbul edərəm ki, bu, həyatımdakı ilk ayrılıq deyildi. ayrılıq həyatın təbiətində varıydı. mən isə uşaq vaxtı “təbiəti qoruyaq” mövzusunda dəfələrlə inşa yazmışdım. sətirlərə, sözlərə inanan bir adam olaraq təbiəti, ayrılığı həyatımın hər dövründə qorumuşdum. buna baxmayaraq, pis şeylər olduğu kimi yaxşı şeirlər də var idi həyatımda. ayrılıq anları üçün ağlımda dövriyyəyə buraxdığım bu iki sətir kimi:

olmayan gəlməmiş, olan keçmişdir,
olub-olmayanın hayına qalma.

- əliağa vahid...
- yox, ömər xəyyam.

ayrılıq barədə növbəti dəqiqələrdə sizə daha ətraflı məlumat verəcəm. əziyyətlə inşa edilən bir sevginin məhvi, keşməkeşli həyat yolu, həyatda ən düz yerdə səhv edə bilmək bacarığı və tıxacı olmayan yol ayrıcında hüznlü ayrılıq. ağlamaq istəyirəm, əziz və çox hörmətli izləyicilər.

özümü tənqid etməyi unutmuşdum. məni hər gün müxtəlif saatlarda hipermarketlərdən əlində zibil torbalarıyla çıxan görə bilərsiniz. mən yuxusuz nəslin ən az yuxu görəni, böyük şəhərin kiçiltdiyi insanların ən qısası, işində xoşbəxt olmayanların ən xoşbəxt olmayanı... mən bədbəxt sözünün xoşbəxt sözünün qarşılığı olduğunu dəstəkləməyən insanlardanam.

özümü təqdim etməyi unutmuşdum. mən müasir dünya ilyasıyam. işlədiyim günə qədər həyatdakı ən dəyərli şeyim bank kartım idi. indi isə son işləmə tariximin üstündən iki ay keçmişdi, balansım sıfra yaxınlaşırdı və mən – müasir dünya ilyası iş axtarışlarına başlamışdım.

iş hansı insanların cövhəriydi? köhnə iş yoldaşlarımdan cövhər sözünün mənasını bilən neçə nəfər varıydı? qəzetdəki iş elanlarını gözdən keçirirdim. mən çox axtarmağı sevən deyiləm. ilk gördüyümü alır, geyinir, bəyənir, seçirəm. vəziyyət “ilk baxışdan sevgiyə inanıram”ıydı.

elə qarşıma çıxan ilk iş elanı mənə uyğun görünürdü. mənim kimi gülərüz, ilanı yuvasından çıxardıb, məhkəmə qərarı olsa belə yuvasına qayıtmağa qoymayacaq qədər şirindil, tərs adam axtarılırdı:

““intihar alətləri” dükanına təcrübəli, ölümün gözünə düz baxan, hər günü son gün kimi yaşayan, xoştəklik göz yaşları axıdan işçilər axtarılır. maraqlananlar bu nömrə ilə əlaqə saxlasınlar: “ağ qoşa, beş qoşa, ikinin biri, dördün beşi, üçün ikisi...” qeyd: bir qoşa kimdədirsə ilk o zəng eləsin”

bir qoşanın kimdə olduğunu yəqin ki, başa düşdünüz. burada bir qoşanın sirrini axtarmaq lazım deyil. mənim kimi adamların həyat hekayələrində təsadüflər baş rol ifaçılarıdır. bu, həyat hekayəsindən daha çox həyat təsadüfüydü.
mən - müasir dünya ilyası bu elanı oxuyan kimi telefonun dəstəyinə ehtiyac duydum. elanda yazılan nömrəni yığdım:

- alo. salam. sizi qəzetdəki iş elanına görə narahat edirəm

- sözün açığı, elədir, bizə işçi lazımdır. təcrübəli işçilər axtarırıq. bizə lazımdır ki, “intihar alətləri” dükanının yeni işçisi yeni müştərilər aşkar etsin, yeni biznes münasibətləri yaratsın, müştərilər üçün müxtəlif təkliflər hazırlasın... üzr istəyirəm, adınız necə oldu?”

- müasir dünya ilyası. adım – müasir dünya ilyasıdır. babamın adını qoyublar. o da öz dövrünün müasiri olub.

- “a, allah babanıza rəhmət eləsin. sözün açığı, bizə işçi çox tez bir zamanda lazımdır. çünki hər saniyə işimiz daha da artır. bilirsiniz də, bura çox ciddi şirkətdir; nə qədər ki, həyatda ölümdən daha ciddi bir şey yoxdur... siz nə vaxt bizə yaxınlaşa bilərsiniz?”

babam ölməmişdi, amma mənə iş lazımıydı deyə həmin dəqiqədən etibarən mənim üçün ölmüşdü. üç sözlə desəm vəziyyət “allah rəhmət eləsin”iydi. burnuma mətbəx fəlsəfəsi iyi gəlirdi; ağlımda “bəs ölümdə həyatdan daha ciddi bir şey var?” sualının fırlandığını hiss elədim.

- çox açıq sözlü adama oxşayırsınız. iıı… cənab sözün açığı müəllim, mən özüm də məsuliyyətli adamam. ciddi işdə, ciddi insanlarla işləmək istəyərəm. elə indicə məni ciddiyyətə dəvət edin, xahiş edirəm.

- çox yaxşı. müasir dünya ilyası müəllim, sözün açığı, bizim mərkəzi ofis şəhərin mərkəzinə çox yaxındır. köhnə “nənəmin kəndiri” intihar kəndirləri dükanının yerində. işi böyüdüb, dükanın adını dəyişmişik. “başqa kimin olacaq ki?!” heykəlini dönən kimi yolun sağındayıq. dönməsəz də sağındayıq. siz bu yoldan dönər olsaz, xəbər edin, gözləyirik, elə indi gəlin. kimdən soruşsanız, “xeyir-şər evi hardadır” desəniz, binamızı göstərərlər.

cənab sözün açığı dəstəyi gözlənilmədən asmışdı. intihar işində nə qədər usta olduğu burdan hiss olunurdu.

əynimi geyinib evdən çıxdım. avtobusa minib, arxa tərəfdə mehribanlaşdım. digər sərnişinlər də çox mehriban insanlar idi. avtobusun mənə ayrılığı xatırlatması isə yəqin ki, sizə də tanışdır.

---

başlamaq bitirməyin yarısı idi. ayrılıq isə həm başlamaq, həm də bitirməkdir. sözün kökü ayrı olmaq idi. həyatın davamlı olaraq ayrı birinə daha yaxşı şərait, şərt təqdim etdiyinə inananlardanıydım mən. bu oyunun hakimi oyun boyu ancaq bizi mərkəz xəttə dəvət edirdi.

tək görünməmək üçün yox, özümə çox hörmət edirəm deyə bəzən özümə cəm şəklində müraciət edirəm.

elanı xatırladım. mənim üçün çox xoş təklif idi. bir şey də xatırladım. onların əsas şərtlərindən biri xoştəklik idi. o biri dünyada, yəqin ki, hamı bilir, amma bu dünyada xoştəkliyin nə olduğunu məndən yaxşı bilən adam çətin tapılar. uşaq vaxtından bəri sözlərlə aram yaxşıdı – demişdim, amma riyaziyyatda bir o qədər də yaxşı sayılmazdım. hovuz məsələlərində olduğu qədər, sevgi məsələlərində də bəxtim gətirmirdi.

vəziyyət “üçüncü şəxsin təki”ydi. o getmişdi. ya da üçüncü şəxsin tərki desəm daha düzgün olar. mənim üçün isə vəziyyət həmişə “birinci şəxsin qəmi”ydi: biz heç nəyi dəyişə bilmirdik. dəyişə bildiyim ancaq sözlərin yeriydi. sözlərin yerini dəyişəndə isə qəm dəyişmirdi. bu ki sadə hesablamaydı.

sözlərlə münasibətinizin olmasının isə, sadəcə, gedənin arxasınca şeirlər oxumağınıza xeyri dəyə bilər. uşaq vaxtı əsas dərdimiz tarix kitablarındakı qara donlu kafirlər, indi isə qara donlu qadınlar idi.

- əliağa vahid...
- yox, ramiz rövşən.

şeirlərdə yazılmayanları da məktuba özüm yazırdım. hər dəfə “əzizim” ilə başlayıb “ən kaş arzularla” bitən məktublar yazırdım yeni sevdasına qurban olduğuma. cavab gəlmirdi.

onu o qədər uzun müddət görməmişdim ki, gördüyüm an həyəcandan ölə bilərdim.
beləliklə, qəlb cəbhəsində yenilik yoxuydu, avtobusdan düşmək vaxtı gəlmişdi. təkliyə davam edirdik. vəziyyət “burdan bir nəfər çıxarsınız”ıydı. 20 qəpikdən bir adam çıxara bilən bu adamlar həmişə mənə maraqlı gəlirdi. sürücülər sehirbazlar, konduktorlar isə onlara kömək edən gözəl xanımlar kimiydilər.

ordan bir nəfər çıxmışdı. ünvanı, deyəsən, tapmışdım. “deyəsən” deyirəm, çünki üstündə heç bir yazısı olmayan, pəncərələri belə olmayan düz bir bina ilə üz-üzə dayanmışdım. özümü topladım və “intihar alətləri” dükanının qapısına qarşı sərt davrandım. qapını döydüm! vurdum! gecə olsa, açar deşiyini də zorlaya bilərdim, amma özümü saxladım. vəziyyət uşaqlığımda bibilərimin dediyi kimi “allah məni saxlasın” deyildi, özüm özümü saxlayırdım.

qapını orta yaşlı, bir gözü digər gözündən balaca, seyrək saçlı, sapsarı dişləri kütləvi intihara hazırlaşırmış kimi damaqlarından sallanmış, qərib bir kişi açdı. çəkinmişdim, amma vəziyyət “qorxan gözə çöp düşər”iydi. nəzərə alsaq ki, burda işləyən hamı bir çox intiharın ortağına çevriliblər, vəziyyət “ilk sözü günahsız olanımız desin”iydi.

- salam.

- buyurun.

- xeyir-şər evi buradı?

- xeyr, şər evi buradı. biz xeyir işlərə qarışmırıq.

- bəs mənə telefonda elə demişdilər...

- kim demişdi? cənab sözün açığı? o, təzə işçidi, öyrəşməyib hələ. insan qaymaqları şöbəsinin rəhbəridi. onların kəndində belə yerlər var – xeyir-şər evi adlanan, ordan dilinə dolaşıb. nə yalan deyim, bizi də hərdən çaşdırır. mən bu şirkətin rəhbəriyəm. intiharı ölkədə mənim kimi bilən yoxdur. siz də deyəsən iş üçün gəlmisiniz. buyurun keçin, gedək. intihara doğru gedək!
diqqətlə qulaq asdığımı fikirləşirdi ki, sözünü kəsdim. deyəsən, mən də artıq onlardan biriydim, asıb-kəsirdim.

- indi hara doğru gedirik dediniz?

cənab nə yalan deyim bu sualıma xeyli güldü. dişləri bir az da saralsa, çıxarıb qızıl diş adı ilə rahat sata bilərdi.

- uşaqlar içəridə futbola baxır. futbol qurtarsın, oturaq iş haqqında danışaq. sizdən başqa bir xanım da iş üçün müraciət edib, o da gəlməlidir. sizin adınız necə oldu?

- mən –müasir dünya ilyası.

futbol məsələsi mənə qaranlıq qalmışdı ki, gözləmədiyim bir sual gəldi:

- nə yalan deyim, futbol olanda burada həyat dayanır. sizin futbolla aranız necədi? maraqlanırsız heç?

- hə, uşaq vaxtı 3 il sərasər “idmana göstərilən qayğı” klubunda top qovmuşam.

- a, hansı mövqedə oynayırdınız?

- intihara meylli yarım-müdafiəçi.

nə yalan deyim müəllim yenə güldü və sarı dişləri ilə bu qaranlıq dünyamıza günəş kimi saçdı. vəziyyət “ay nənən ölsün, sarı gəlin”iydi.

külək bu binada əsir qalmışdı. bina qaranlıq və küləkliydi. vəziyyət sualıydı, hətta bir az qorxuluydu. ağlımdan “gərək uşaq vaxtı böyüklərin sözünə qulaq asıb, gedib müəllim olardım” fikri keçsə də, pis günün dostu olan növbəti cümlə məni özümə qaytardı:

“heç nə edə bilməyənlər müəllim olur, öyrətməyi belə bacarmayanlar isə idman müəllimi.”

- əliağa vahid...
- yox, vudi allen.

---

otaqda cənab nə yalan deyim və sözün açığı ilə birlikdə 4 nəfər var idi. digər iki nəfər qardaş, üstəlik, əkiziydilər. cənab nə yalan deyim maraqla futbola baxan bu qardaşları mənə göstərib dedi:

- bu ikisi qardaşdı. əkizdilər. uzun sözün qısası və uzun sözün qisası. valideynlərinin uzun müddət uşağı olmayıb, atasının ailəsi də təzyiq edib yazıq arvada. anaları da bütün bunlara dözüb, səsini çıxartmayıb. neçə il sonra bu ikisi olub. futbol diliylə desək, anaları dubl edib. uzun sözün qısasına da ulu babalarının adını qoyublar, o birinin adını da anası özü qoyub, deyirlər, yoldaşının ailəsindən qisas almaq üçün bu adı seçib. sonra da özünü öldürüb.

- hüzn, sözün qısası.

kiçik bir əlavə etsəm, dünya dağılmazdı.

hara düşdüyümü fikirləşirdim. külək əsirdi, qaranlığıydı. otaqda bir divan, iki kreslo və dörd kimliyini bilmədiyim adamla futbola baxırdım.

kimin oynadığını, nə oyun olduğunu başa düşməmişdim. amma nəsə deməliydim:

- kimlər oynayır?

- sən tanımazsan, bunlar aşağı liqa təmsilçiləridir, ölülərdi də.

bu oyunçuları tanımıram və mən bu oyunu, deyəsən, elə başdan uduzmuşdum. həyəcandan qarnıma ağrı girmişdi. vəziyyət “müəllim, ayaqyoluna olar”ıydı. bununla belə vəziyyəti aydınlaşdırmalı, susmamalıydım. vəziyyət “danışmaq gümüşdüsə, susmaq nə yalan deyim müəllimin dişləri”ydi.

- bu oyunçu nə ləng tərpənir e. kimdi bu belə?

uzun sözün qısası isə ləng davranmadı:

- yeddi nömrəni deyirsən? asta qaçan namərddi adı. elə olmağına baxma. ölü topların ustasıdı.”

uzun sözün qisası etiraz etdi:

- vuran indiyə kimi vurardı e... bayaqdan üç dənə cərimədən top vurub, amma hamısını qapıçı qaytarıb. qapıçı deyil e, ölü topun qənimidi!

ümumiyyətlə, ölüvay oyun gedirdi. cənab nə yalan deyim və ya sarı diş müəllim qapıya tərəf getmişdi. deyəsən, bayaq dediyi digər namizəd də gəlmişdi.
futbol bitmişdi. oyun bizimkilərin şərinə 0-1 bitmişdi. adında “söz” sözü keçən üç intihar ustası oyunla bağlı qızğın müzakirələr aparırdı. söz sözü çəkirdi. mən isə nə baş verdiyini bilmirdim. nə baş verdiyini başa düşmürdüm. vəziyyət “öldüm-öldüm dirildim”iydi.

birdən qapı tərəf işıqlandı. gözlərimiz qamaşdı. sözlü adamlara oxşayan bu 3 şəxs də təəccüblənmişdilər, susub qapıya tərəf baxırdılar. hər şey aydınlığa çıxır. içəridəki vəziyyət daha da qaranlıq olurdu.

bu parıltının səbəbi kimi, birinci ağlıma gələn nə yalan deyim müəllimin dişləri oldu. fikirləşdim ki, yəqin nəyəsə gülür. dişləri qızıl səviyyəsində saralmışdı. bu parıltının arasında onu seçməyə çalışdım, yox gülmürdü, o deyildi. yanında gələn yeni namizədi görməmişdim. görməmişdim. başımı qaldırdım və hiss elədim; parıltının mənbəyini gördüm. məni görməyinə heç təəccüblənməmişdi. mən “görsəm, həyəcandan ölərəm” demişdim, amma şeirlərdəki kimi mən də ölməmişdim. şairlər ən böyük yalançılardı.

məni görən kimi dünyanın ən fərqli cümləsini qurdu, dilimizdə inqilab etdi, tarixin axışını dəyişdirdi, müstəqilliyimizi elan etdi, xaricdə ölkəmizi layiqincə təmsil etdi, yerdə qalan iki iqlim qurşağını da ölkəmizə gətirdi, quşları isti ölkələrdən qaytardı, bu gün yaşayan kəpənəklərə sabah üçün də ümid verdi, “salam” dedi. “salam” dedi o xoş sədasına qurban olduğum.

heç hazırlaşmadığım mövzudan çıxmışdı sual, heç gözləmədiyim yerdə, gözləmədiyim insanı görmüşdüm. qorxunu və həyəcanı unutmuşdum. ömrümün axırına kimi burada onunla qala bilərdim. vəziyyət “sən müşfiqin yanında qalginən, sənə qurban”ıydı.

---

burada otaqlar bir-birindən fərqlənmirdi. qaranlıq, küləkli... bizi yeni bir otaqda yeni bir stol ətrafına yığdılar. dördü oturdu, qarşılarında biz oturduq. cövri-cəfasına qurban olduğum ilə danışmağa imkanımız olmamışdı hələ. uzun sözün qısası danışmağa başladı.

- ölməlisiniz

adına layiq çıxış etmişdi. qısa və dəqiq. təbrik etdim və sual verdim.

- niyə?

mən də çox yerində sual vermişdim. özümü də təbrik etdim.

- çünki biz burda insanlara intihar etməyə kömək edirik. hər cür intihar aləti satırıq, amma o biri dünyada onlara bu cür rahatlığı təmin edə bilmirik, buna görə də, müştərilərimizdən şikayət gəlir. müştəri məmnunluğu isə bizim üçün hər şeydən önəmlidi. bu işə də sizdən başqa müraciət edən yoxdur deyə siz ikiniz də ölməlisiniz.

- biz ərəbcə bilmirik axı

dördü birdən mənə döndü və bir ağızdan səslənən sual:

- niyə?

- çünki biz ölüsüylə ərəbcə danışan millətik!

uzun sözün qisası:

- əliağa vahid...

mən:

- yox, cəlil məmmədquluzadə.

söhbətimin müsbət nəticəyə doğru getmədiyini yeni iş yoldaşlarına qurban olduğum da hiss etmişdi. amma qorxmamışdı və bundan əvvəl 3-4 dəfə ölmüş biri kimi çox sərt səslə məntiqli bir sual verdi məhlə uşaqlarına qurban olduğum.

- bəs işləmək istəməsək?

nə yalan deyim müəllim sözü aldı görək nə dedi:

- elə şey mümkün deyil, bura qədər gəlmisinizsə, öləcəksiniz. biz bu dövrdə belə işçi bir də hardan tapacayıq? buradan çıxa bilməyəcəksiniz, ölməlisiniz.

deyəsən, yuxarıdakılar, yuxarı liqa təmsilçiləri mənimlə zarafat eləyirdi. vəziyyət “gəzməyə qərib ölkələr var, ölməyə isə hələ tez”iydi.

uzun səssizlik oldu. içəridəki 6 nəfər bir-birinə müxtəlif kombinasiyalarda baxırdı. mənim daha çox hansı tərəfə baxdığım aydın məsələydi.

sükutu sözün açığı müəllim pozdu:

-sözün açığı, pis adamlara oxşamırsınız. sizə belə bir yaxşılıq edə bilərik, biriniz yaşayacaqsınız, amma biriniz mütləq ölməlisiniz

səssizlik bu dəfə çox davam etmədi. şirin röyasına qurban olduğum içəri girəndən bəri ilk dəfəydi ki, mən tərəfə döndü, gözlərimə baxdı və dedi :

- “o ölsün!... hə, hə, o ölsün” - təkrarladı, əhdi-peymanına qurban olduğum.

- “bu ölsün?” sual verdi uzun sözün qısası.

- “sən öl!” vurdu uzun sözün qisası.

- “mən ölüm.” başını aşağı saldı müasir dünya ilyası.

“səndən bunu gözləmirdim” baxışı ilə baxdım göz yaşlarına qurban olduğuma.

vəziyyət “səndən, yar, sənə, yar, şikayətim var”ıydı.

---

onun vəziyyəti “mən ölərəm ikimizin yerinə”ydi.

üstündən neçə il keçib, hərdən həmin hadisələr yadıma düşür, amma baş verənlərin ciddiliyinə inana bilmirəm ki bilmirəm.

o yoxdu deyə hekayəni kimsə sonlandırmalıydı. bu mənəm – həyatım uğrunda qurban olduğu. qəribə oğlanıydı. “mən ölüm” deyəndən sonra ölən ilk insan olaraq tarixə keçdi. onu öldürəndən sonra məni də binadan çıxardılar və iş həyatımda uğurlar arzulayaraq əgər uyğun iş olarsa mənə zəng eləyəcəklərini dedilər. gözlədim, zəng eləmədilər. bütün iş yerləri belədir.

mən müasir dünya ilyasının qurban olduğu qadınam. mənim həyatımda ən dəyərli şeyim bank kartımdı. dünya fırlandıqca kimsə öləcək və kimsə də iş axtarmağa davam edəcək. mənim orada soyuqqanlı olmağım yəqin ona qəribə gəlmişdi. amma o da, mən də çox vaxt ölülərlə işləmişdik axı. mənim köhnə iş yerlərindən çox ölü dostum var. düzdü, onların hələ qəbirləri, daşları yoxdur, amma kreditlərini bağlayan kimi alacaqlar. pul yığan kimi alacaqlar.

qəbri nurla dolsun, müasir dünya ilyasının qəbrini tez-tez olmasa da, arada bir ziyarət edirəm. amma özü heç vaxt orda olmur. yəqin çox işləyir. yazığın sözünü də qəribçiliyə salıblar, başqa dildə nəsə yazıblar daşının üstündə:
"la commedia é finita!”

- əliağa vahid...
- yox, şən klounlar.

- ilham əkbərli.

#212514 şikayət

kim ki duk

2 əjdaha! 13.09.2015 20:27, ənəlhəqq

müsahibəsindən :

- dünya səviyyəsində dəyərli bir rejissor olaraq göstərilirsiniz. kariyeranızın başlanğıcı necə oldu?

uşaq ikən məktəbə getməmişəm. 16 yaşımda fabrikdə işləməyə başladım. kino ilə fransada yaşadığım dövrdə tanış olmuşam. 33 yaşımda olanda anthony hopkins'in quzuların səssizliyi adlı filmini izlədim. bu filmi izləyəndə dünyada belə bir peşə varmış deyə düşündüm. kino mətnləri yazmağa başladım. bir gün koreya filmlərin heyəti adlı bir yer tərəfindən yazdığım mətn bəyənildi. sonra da film çəkməyə başladım.

- filmlərinizi nələrə əsasən çəkməyə qərar verirsiniz?

bir film çəkməyin ən əhəmiyyətli hissəsi həyatdır. bütün yaşadıqlarım və tanış olduğum insanlar filmlərimin bir hissəsidir. filmlərimdə insanlar ağrını gördüklərini deyirlər. çünki ağı görmək istəyirsinizsə, əvvəlcə qaranı görməlisiniz.

- ədəbiyyatla aranız necədir? filmlərinizi çəkərkən faydalandığınız roman və ya yazarlar varmı?

özümü təqdim edərkən də dediyim kimi mən heç vaxt məktəbə getməmişəm. ona görə də həyatım boyunca heç vaxt kitab oxumamışam. amma gözəl bir roman tapsam rejissorluğu buraxıb yazar ola bilərəm.

- yaxın dövrün ən yaxşı rejissorlarından biri olaraq göstərilirsiniz. bəyəndiyiniz və özünüzə nümunə götürdüyünüz rejissorlar varmı?

bu suala heyranam. emir kustarika-nı və imamura shohei'yi bəyənirəm. əsl rejissor olan nuri bilge ceylan da müvəffəqiyyətli bir addır.

#180945 şikayət

the missing picture

2 əjdaha! 17.09.2015 16:33, ənəlhəqq

fransızca: l'image manquante. 2013-cü il fransa- kamboca ortaq istehsallı sənədli film.

rejissor : rithy panh.

film 1975 və 1979 -cu illər arasında kamboca xalqının qırmızı kxmerlərin hakimiyyət illərindən bəhs edir. pol potun hakimiyyət illərindən.

rejissor rithy panh-ın müsahibəsindən:

- necə oldu bu film yarandı?

1975 və 1979- cu illər arasında kamboca xalqının məruz qaldığı soyqırımı izah edə bilmək üçün video və hekayələr tapmaq istəyirdim, lakin geridə heç bir iz buraxmamış kütləvi qırğından söhbət gedirdi. ona görə məqsədim “the missing picture”-ni tapmaq idi. fəlsəfi mənada demirəm bunu. mən intellektual deyiləm, sadə kəndliyəm. ayrıca fəlsəfə yaratmaq üçün belə bir faciədən istifadə etmək düzgün yanaşma olmazdı deyə düşünürəm. sadəcə o hadisələrə dönüb baxmaq lazım idi. niyə gecələri yata bilmədiyimi anlamağa ehtiyacım var idi.

- the missing picture - kinodan istifadə edərək sözü gedən soyqırımı araşdırmaq üzrə girişdiyiniz bir işin zirvə nöqtəsidir sanki. bu araşdırma bitdi?

bilmirəm. tez-tez söylədiyim kimi əsla qırmızı kxmer soyqırımının rəsmi rejissoru olmaq kimi bir istəyim olmayıb. bunu özümə borc olaraq bilmirəm. ancaq həyat məni bu nöqtəyə gətirdi. woody allen new yorkla əlaqədar filmlər çəkir, mən də kamboca ilə əlaqədar. mənim yaşadıqlarımı yaşayıb da ölməmisinizsə şahidlik etməkdən başqa variantınız yoxdur. yoxsa uşaqlarımız keçmişdə nələr olduğunu bilməyəcək. heç bir ölkə keçmişini bilmədən gələcəyini qura bilməz.

- filmin tamamilə gil fiqurlardan ibarət olmasının səbəbi nə idi?

ən birinci səbəbi, bəhs etdiyim hər şeyin və hər kəsin uzun zaman əvvəl yox olmasıdr. yox oldular və geridə yalnız xatirələrimizdə buraxdıqları izlər qaldı. gildən istifadə etmək xatirələri yenidən yaratmaq üçün çox uyğun bir yol olduğunu düşündüm. çünki bu filmdə etmək istədiklərimin biri də o zamanı yaşayan uşaq ilə aramdakı əlaqə haqqında bir şeylər deməkdir: bir tərəfdə indiki yetkin halımı təmsil edən ciddi bir səs tonu, digər tərəfdə uşaqlığımı xatırladan gil fiqurlar. ancaq filmin bu cür izah yolu ilə anladılmasında bəzi şübhələrimin olduğunu da etiraf etməliyəm.

- niyə?

o kiçik fiqurları görən adam soyqırım və qırmızı kxmerlər haqqında çizgi film çəkdiyimdən şübhələnə bilər. həqiqətdə isə bu mənim ən fərdi və ən özəl filmim olmasına baxmayaraq faciəni ciddiyə almamağım kimi gələ bilər. amma nəticədə bir sənət əsəri ilə orijinallıq ya da izahın yeni bir yolunu ortaya qoyursunuzsa bu həqiqətən dəyərlidir deyə düşünürəm.

- yaxşı bəs sonda the missing picture-in nə olduğunu tapa bildinizmi?

filmin soruşduğu sual da bu idi. axtardığım nə idi? qırmızı kxmerlərin bir adamı öldürərkən çəkildiyini göstərən bir şəkilmi? bilmirəm. məncə the missing picture budur; anamla atam yaşlanacaq qədər yaşasaydılar necə görünərdilər ya da qardaşımın uşaqları ölməsəydi nə olardı? ən güclü xatirələrim heç vaxt yaşamadığım xatirələrimdir. özümü anası və atasının əlindən tutmuş olaraq onlarla birlikdə gedən bir yetişkin olaraq, kim bilir neçə dəfə xəyal etmişəm?

#181356 şikayət

gummo

4 əjdaha! 06.10.2015 18:33, ənəlhəqq

(youtube:

)

#183006 şikayət

before the rain

2 əjdaha! 09.03.2016 01:24, ənəlhəqq

Rejissor Milcho Manchevski ilə müsahibə:

Skopye-də məzun olmamışdan qabaq çoxlu qısa film çəkmisiniz. Həmin vaxt film çəkmək, kinonu həyatnıza salmaq çox qərarlı bir istək tələb edir. ilk qısa filminizi çəkməmişdən qabaq tam olaraq nə düşünürdünüz? Bu qərarın səbəbi nə idi?

- Məzun olmamışdan əvvəl “film məktəbinə” girə bilmək üçün özümə bir portfel yaratmaq üçün bir neçə qısa film çəkdim. Onda vaxtımı daha çox yazaraq keçirirdim. Yazmağı sevirdim, hələ də yazmağı, film çəkməkdən daha çox sevirəm. Yazarkən özümü daha rahat və etibarlı hiss edirəm. Film çəkməyə başlamağımın səbəbi yazılarımı inkişaf etdirmək üçün verdiyim bir qərar idi. Əslində yazılarımı daha çox insana çatdırmağın yolunu axtarırdım. Kinonu bu görə seçdim çünki çox insan oxumur. Xüsusilə Makedoniyada yazırsansa çox insana çatma şansın yoxdur, çünki Makedon dili kiçik bir dildir. Həm də o vaxtlar litseydə idim. Bir çox peşəkar jurnalda yazırdım. Hələ 19 yaşındaykən təxminən 200-ə yaxın məqaləm nəşr olunmuşdu. Təxminən bu ərəfələrdə məktəbdəki professor gələcəkdə nə edəcəyimi soruşdu. Mən də yazıçı, jurnalist olacağımı söylədim. Onun həyat yoldaşı da jurnalist idi və mənə jurnalistliyin vəziyyətini görmürsənmi dedi. Senzuradan bəhs edirdi. Redaktorlar yazınızı dəyişdirə, başlığı dəyişdirə, yazının mənasını dəyişdirə bilərlər. Yazmağa icazə verilməyən mövzular var idi. Professorun haqlı olduğunu düşündüm. Bəlkə də jurnalistika çox məhdudlaşdırılan bir sahə idi. Məndən niyə məktəbdə səhnə oyunları yazmadığımı soruşdu. Mən də bəli yaxşı fikirdir deyə düşündüm. Yəni təsadüfən yarandı. Təsadüflə verilmiş bir qərar olsa da, daha sonra bu mövzuda çox ciddi işə başladım. Bu qədər uzun illərdən sonra, filmin 19-cu əsr romanı olaraq hekayəni izah etmə vasitəsi olduğunu anladım. Hekayə quruluşu mövzusunda özümü həmişə rahat hiss etmişəm. Filmləri çəkərkən mənə kömək edən də bu idi. Başlıqda adı ssenarist olaraq yazılmasa belə rejissor gerçək bir hekayəni izah edəndir. Çünki hekayəni izah etmək üçün yalnız sözləri deyil, bir çox şeyi istifadə edirsiniz.

Jurnalistikada olan senzuradan bəhs etdiniz. Eyni şey film sektorunda da olmurmu? Fərq nədədir?

- Çox fərq yoxdur! Senzuranın və diktatorun düşüncəsi özünü göstərmək üçün həmişə bir yol tapacaq. Film çəkilişlərində bunu çox diqqətə çarpacaq dərəcədə hiss edə bilərsiniz. Bunun kökündə digər insanları idarə etmə ehtiyacı yatır. Hesab edirəm ki, bu vəziyyət özü ilə bağlı yaxşı şeylər hiss etməyən insanlardır. Özlərinə qəzəbləndikləri üçün başqalarını nəzarət altına alırlar. Mən filmlərimin başqa ölkələrdə göstərilməyə başlandığında senzura ilə qarşılaşdım. Həyatımdakı ən əhəmiyyətli şeylərdən biri, senzuraya qarşı mübarizə aparmaqdır. Amma bu döyüşü filmlərimlə davam etdirməkdir. Əgər bu heç film çəkməmək heç bir şey istehsal etməməkdirsə, senzura ilə mübarizə üçün mənim seçəcəyim yol bu olacaq. Çox maraqlıdır, senzura üçün əhəmiyyətli olan mövzular deyil. Çox vaxt digər insanları əzmək üçün yenə digər insanların təsir gücündən istifadə edilər. Əgər öz düşüncələrini sizə başqa insanlar vasitəsilə çatdırırlarsa, mövzu heç də əhəmiyyətli deyil. Tarixən bu ümumiyyətlə din mövzusunda olub, amma hər zaman din mövzusunda olmaq məcburiyyətində deyil.
illər keçib. dönüb o günlərə baxdığınızda, bu qərarınızı necə qiymətləndirirsiniz?

- Heç bir şeyi dəyişə bilmərəm. Bu səbəbdən də özümü qiymətləndirmək üçün keçmişə dönüb baxmıram. Ən azından şüurlu olaraq etmirəm bunu.

1995-ci ildə Cineaste jurnalında nəşr olunan məqalənizdə özünüzü nə bir Balkan nə də orada yaşamağınıza baxmayaraq bir Amerikalı kimi hiss etmədiyinizi deyirsiniz. Amerikalı hiss etməməyiniz aydındır. Amma Before The Rain-də də göründüyü kimi Makedoniyaya qarşı həssassınız. Before The Rain Makedoniyaya kənardan baxan bir film deyil. Bu bir film hiyləsi idi, yoxsa əslində Makedoniyanı ürəyinizdə hiss edirsinizmi?

- Makedoniya üçün çox güclü duyğular hiss edirəm. Bunun bir neçə səbəbi var. Birincisi, orada yaşayan insanlar mövzusunda çox güclü hisslərim var. Sevdiyim bir çox insan orada yaşayır. ikincisi isə; görünüşlər, yerlər, sözlər, üzlər ... Bunlar yaxşı ya da pis olduqlarını üçün deyil, yalnız mən bildiyim üçün, mənim üçün əhəmiyyətli olan şeylərdir. Obyektiv olaraq, öz ölkənizin daha yaxşı olduğunu söyləyə bilməzsiniz. Çox vaxt, həqiqətən çox pis, çirkin yerlərdən gələn insanlar öz ölkələri üçün çox qüvvətli duyğular hiss edə bilirlər. Mən bu vəziyyətin hiss etməklə əlaqədar olduğunu düşünürəm. 10 ya da 20 il əvvəl etdiyiniz şeyin yenidən fərqinə vardığınızda, çox gözəl bir əlaqə qurulur beyninizdə. Hesab edirəm ki, bununla da əlaqəsi var. Bəzən özümə kənardan baxıram. Makedoniyalı və Balkanlı yerlilərimə də kənardan baxıram. Və özümü düşündüyüm, etdiyim şeylərdə Makedoniya ya da Balkan ölkəsi insanından fərqli görürəm. Bədən dilimizin, danışma tonumuzun, etnik qəbulumuzun çox fərqli olduğunu görürəm. Əslində daha da əhəmiyyətlisi mən ümumiləşdirməyə qarşıyam. insanlar sizi diqqətə çarpacaq bir kateqoriyaya qoymağa çalışırlar. Əgər birini Almaniyalı, Yunanlı ya da Skandinaviyalı olaraq görsəniz, bunu insani irqçiliyinizin bir simvolu halına gətirərsiniz. Fransada bir tənqidçi mənə Before The Rain-in şərq Avropa filmi kimi görünmədiyini söylədi. Bunun bir kompliment olub-olmadığını anlaya bilmədim. Amma qətiliklə irqçilik iyi verirdi. Şərqi Avropa filmi nə deməkdir? Miloş Forman şərqi Avropalıdır? Roman Polanski şərqi Avropalıdır? Ya da Krzysztof Kieslowski şərqi Avropalıdır? Dusan Makavejev şərqi Avropalıdır? Məsələn mən fərdi olaraq Kieslowski və Makavejev arasında bir bənzərlik görmürəm. Yəni biri şərqi Avropa estetikasından bəhs edirsə, mənim filmimin necə olması lazım olduğu mövzusundakı gözləntisi irqçilikdir. Filmi bir film olaraq izləyib sevməlisiniz, şərqi Avropa filminin necə olması lazım olduğuna dair gözləntilərinizə görə deyil. iki filmimiz də xüsusilə Dust-da, klişelərdən qaçmağa çalışdım. Yeni şeylər, modellər istifadə etməyə diqqət göstərdim. Nəticə olaraq, klişeləri rədd edən bir film çəkməlisiniz. Böyük ehtimalla işinizə qarşı çox böyük reaksiyalar gələcək.

Savaş müxbiri Aleksandrın əhvalatı sizin həyatınızdan bəsh edir?

- Açığı bəzi oxşarlıqlar var, amma mən bunları bilərəkdən etməmişəm. Bilirsiniz orada mənim də yaşadığım kimi, uzun illərdən sonra bir evə dönüş duyğusu var. Amma Aleksandrın əhvalatı ilə mənim şəxsi tarixçəm bir-birindən çox fərqlidir. Əgər dürüst bir film çəkirsinizsə, filmdəki hər xarakter, hər güclü duyğu sizin daha əvvəldən yaşadığınız təcrübələrinizə dayanmalıdır. Xarakterlərdə sizin kim olduğunuza dair bəzi ipucular olmalıdır. Xəyallarınızdakı xarakterlər, sizin güzgüdəki əks olunmanızıdr. Amma filmdə bilərəkdən etməmişdim. Aktyorla işləyərkən, onun atam kimi getdiyini, atam kimi danışdığını gördüm. Çox danışmırdı. Xarakterdə çox şəxsi xüsusiyyətlər var idi. Amma hekayə tamamilə şəxsi fərziyyəm idi.

Etnik, dini və mədəni fərqliliklərin eşqin və dostluğun qarşısında dayanılmaz maneələr yaratdığını düşünürsünüzmü? Before The Rain-dəki qədər mərhəmətsiz və qaranlıq bir gələcəkmi gözləyir bizi?

- Bu adamın özündən asılıdır. Bəzi insanlar digər insanlardan nifrət etmək üçün etnik və dini fərqliliyi bir məhdudiyyət kimi istifadə edirlər. Əgər bu məhdudiyyətə sahib deyilsinizsə, fərqli səbəblər tapacaqlar. Yəni mən bunun etnik fərqlilikdən qaynaqlandığını düşünmürəm. Bu sadəcə nifrət etmə ehtiyacıdır.

(Yeşim Aslan 2009).

(youtube:

)

#202665 şikayət

beş vakit