khaled hosseini

mənə elə gəlir ki, tək mənim yox evindən uzaq bütün insanların sevərək oxuduğu yazarlardandır. the kite runner kitabında ata ilə oğulun dialoqu var ki o hissəni oxuyarkən ürəyinin sürətli döyünməməsi, gözlərin dolmaması, üzdə isə qeyri adi bir təbəssümün olmaması əldə deyil.

--spoiler--

-ata dünyada ən böyük günah nədir?
- oğlum, bax, molla sənə nə öyrədir öyrətsin, ancaq bil ki, dünyada ən böyük günah oğurluqdur. sən kimisə qarşı haqqsızlıq edəndə, onun ədalət haqqını oğurlayırsan. kimisə öldürəndə, onun övladının atalı yaşamaa haqqını oğurlayırsan. mən düşünürəm ki, tanrının yanında mənim donuz əti yeməyimdən və içki içməyimdən daha böyük günahlar var.
-uşaqlar şəkil albomu deyil ki, onları istədiyiniz kimi rəngləyəsiz.

--spoiler--

cəmiyyətə heç bir faydası olmayan insan

azərbaycan gənclərinin yarıdan çoxunu misal göstərə biləcəyimiz insanlardır. sonrakılar əvvəlkilərin çiyinləri üzərində yüksəlir və beləcə cəmiyyət inkişaf edir. misal üçün kopernik olmasaydı yəqin heç qalileyin kilsəyə qarşı müdafiə ediləsi bir ideyası da olmayacaqdı, nyuton qalileydən əvvəl gələ bilməzdi və elə eynşteyn də nyuton mexaniki fizikası olmasaydı yəqin öz relyavistik fizikasını yarada bilməyəcəkdi. dəyərlər və cəmiyyəti inkişaf etdirən daxili dinamikalar birdən ortaya çıxmır, əsrlik zəhmət və keçmişlə, eləcə də mövcud sistemlə mübarizə tələb edir. keçmişinə aludə olan heç bir fərd nəyisə dəyişdirməyib tarixdə. ibn sina din adamlarının ölüm fətvalarından qorxub qəbirlərdən ölüləri çıxardıb yarmasaydı, o da həmdövrləri kimi tarixin qaranlıqlarında itib gedəcəkdi. əlimizdə olan elm qərbin əsrlər boyu mübarizəylə formalaşdırdığı dəyərlər üzərində yaranıb inkişaf edib. mən qərbdə oxumuşam amma onun dəyərlərini mənimsəməmişəm deyən biri sadəcə yalan deyir. indi bizdən sonra gələnlər gözünü açıb baxacaqlar ki kimin çiyninə ayağımızı qoyaq yüksələk amma qoyulacaq təmiz çiyin tapmayacaqlar və cəmiyyət getdikcə aşağıya düşəcək.

bakı polisindən turistlərə oynamaq qadağası

o qədər də təəccüblənəcək hal deyil. azərbaycanda heç yerli əhali nəinki oynamaq heç normal nəfəs ala bilmir poslilərin əlindən onda qalmış turistlər. bir dəfə bakıdan oxuduğum ölkəyə gedirəm aeraportdayam. nəisə pasport kontrolda turistlə polis anlaşa bilmədi bizim polisdə səsin atıb başına elə bilir yüksək səslə danışanda ingiliscə danışmış olur mənidə gic gülməy tutub. sonra elə oldu ki turist əsəbləşdi əli ilə nəysə deyər kimi bir işarə edib getdi. turist gedənnən sonra hamı həmin o polisə baxır polis özünü təmizv çıxartmaq üçün dedi ki nədi neyniyim? azərbaycana gəlir azərbaycanca öyrənib gəlsin də -*

nobel mükafatı

bəhsi keçən mükafatı hər alan şəxsin çıxışı ilə tükləri biz-biz edəcək qədər toxunurdur. yadımda qalanlardan polşalı amma amerikada yaşayıb yaratmış yazar isaac başevis-in çıxışından deyim. 1978-ci il nobel çıxışında kişi deyib ki, mən niyə üşaqlar üçün yazmağa başladım?

--spoiler--

ona görə ki, uşaqlar kitabları oxuyurlar, onlara rəylər və icmallar maraqlı deyil. tənqid isə onların heç vecinə deyil. uşaqlar kitabları şəxsiyyətlərini tapsınlar deyə oxumurlar. onlar özlərini günahlardan azad etmək üçün də oxumurlar. nə də bir üsyan və ya səssizliyi pozmaq üçün. psixologiya da onlara lazım deyil. onlar sosiologiyaya nifrət edirlər. onlar nə kafka-nı nə də finnegans wake-i anlamağa çalışırlar. onlar allaha, ailəyə, mələklərə, şeytanlara, küpəgirən qarılara, məntiqə, açıqlığa və səmimiyyətə inanırlar. onlara maraqlı hekayələr lazımdır. nə şərhlər, nə qeydlər, nə də əlavə söhbətlər. əgər kitab maraqsızdırsa onlara ağızlarını ayıraraq çox möhkəm əsnəyirlər, utanmadan və çəkinmədən. ən əsası, onlar sevdikləri yazardan dünyanı xilas etməyi gözləmirlər. bilirlər ki bu mümkün deyil. amma yaşlılar bunu gözləyirlər. bəli, ancaq yaşlıların belə uşaqca xəyalları ola bilər.

--spoiler--