şah ismayıl xətai

ekşi sözlükle buradaki entry-ləri müqayisə etdiyimdə utandığım başlıq.
yox adam yiyəndi, yox uşaqlarla sevişib bla bla.
öncəliklə şiə deyiləm. bir çox çox başçı kimi səhvləri olub, həm də çox böyük, xüsusilə din mövqeyində. lakin vahid azərbaycan ideyasının ona aid olduğunu hamımız bilirik. ömrünün sonlarına yaxın xətalarını özü də başa düşüb.
siyasətdən ziyadə ədəbiyyatla da məşğul olmuş, çoxlu şeirlər yazmışdır. bir çox osmanlı şairindən fərqli olaraq əsərlərinin çoxu türkcədir. bir dərdim var min dərmana dəyişmərəm sözlerinin müellifidir bu şair.
(bax: dəhnamə)

yazarların paylaşmaq istədikləri şeirlər

daş qəlbli insanları neylərdin, ilahi?!
bizdə bu soyuq qanları neylərdin, ilahi?!

artdıqca həyasızlıq olur el mütəhəmmil,
hər zülmə dözən canları neylərdin, ilahi?!

bir dövrdə kim, sidqü səfa qalmayacaqmış, -
bilməm belə dövranları neylərdin, ilahi?!

məzlumların goz yaşı dərya olacaqmış, -
dəryaları, ümmanları neylərdin, ilahi?!

səyyadi-cəfakardə rəhm olmayacaqmış, -
ahuləri, ceyranları neylərdin, ilahi?!

bağın, əkinin xeyrini bəylər görəcəkmiş, -
töxm əkməyə dehqanları neylərdin, ilahi?!

iş rəncbərin, guz öküzün, yer özününkü, -
bəyzadələri, xanları neylərdin, ilahi?!

hökm eyləyəcəkmiş butun aləmdə cəhalət, -
dildadeyi-irfanları neylərdin, ilahi?!

surtuqlu müsəlmanları təkfirə qoyan bu
döşdüklü müsəlmanları neylərdin, ilahi?!

yaxud buların bunca nüfuzu olacaqmış, -
beş-üç bu süxəndanları neylərdin, ilahi?!

qeyrətli danosbazlarımiz iş bacarırkən, -
tənbəl, dəli şeytanları neylərdin, ilahi?!

ərlər hərə bir qiz kimi oğlan sevəcəkmiş, -
evlərdəki nisvanları neylərdin, ilahi?!

tacirlərimiz sonyalara bənd olacaqmış, -
bədbəxt tükəzbanları neylərdin, ilahi?!

sübhanəkə, sübhanəkə, sübhanəkə, ya rəb!
baxdıqca bu hikmətləre heyran oluram həp!

yazarların paylaşmaq istədikləri şeirlər

duyğu yarpaqlari- mikayıl müşfiq.

mən bir yüksəlişin sevdasındayam,
siniflər döyüşü dünyasındayam.
insanı, zəhməti qiymətləndirən
yaxşı adamların sırasındayam.

mən gəncəm, bilirəm, istiqbalım var,
hələ bədr olmamış bir hilalım var,
yelkənim açılır, qara yel, əsmə!
mənim bu dəryada bir sandalım var.

sinif qovğasına səfərbərəm mən,
əsgərlər içində bir əsgərəm mən.
bu dövrün şairi olmaqla, ey dost,
bir düşün, nə qədər bəxtəvərəm mən!

atamız dünyadan eh dedi getdi,
tez sönən ömrünə meh dedi getdi.
gül əkdi, vay dərdi cahan bağından,
tökdüyü yaşlara şeh dedi getdi.

bu sovet elləri indi bizimdir,
gülşənin gülləri indi bizimdir.
dostum, aç sinəni, nəfəs al daha,
əsən dan yelləri indi bizimdir.

bu sonsuz fəzalar bizimdir, ey dost!
bu dərin dəryalar bizimdir, ey dost!
səmada ulduzlar, yerdə çiçəklər,
ətirlər, ziyalar bizimdir, ey dost!

uzaq üfüqlərdən yenə səs gəlir,
böyük inqilaba dadirəs gəlir.
təslim ol, deyirəm, faşist ordusu!
üstünə dağ kimi dolores gəlir.

canlanır gözümdə günəş yavrusu,
afrika arslanı – həbəş yavrusu,
dağlarmı boylanır qaz dumanından,
yoxsa azadlığın sərkəş yavrusu?!

faşizm qəsqırtaraq sümsük itləri,
dalayır, talayır, məmləkətləri.
bu gün barışsa da yarın qapacaq
quduz mussolini quduz hitleri!

bir məxluq var, işi dava-dalaşdır,
dartanlar, yırtanlar ona hamaşdır.
bu gecələr aya hürən zavallı,
ya trotskidir, ya alabaşdır.

dağıdın dünyanı saran sisləri,
bu müxənnəsləri, bu iblisləri.
vuruşub döyüşmək zamanıdır bu,
ey insan qəlbinin mühəndisləri.

bəşər bir-biriylə qanlı bıçaqdır,
azadlıq anadır, dünya uşaqdır.
səfil övladını bu ana bir gün
öz isti qoynunda oxşayacaqdır!

nədir hakim olub köküs dağlamaq,
əllərə, qollara zəncir bağlamaq?
yaslı bir ananın saçları kimi
nədir məhkum olub səssiz ağlamaq?!

sülhün, səlamətin dadı başqadır,
qardaşca zəhmətin dadı başqadır.
bir günəş altında, bir yer üzündə
asudə qismətin dadı başqadır.

hər yetən at sürdü meydan başında,
min oyun oynatdı dövran başında.
gurlamaz bir daha bizim ölkədə
insan ildırımı insan başında!

görmüş xəzanları, ildırımları,
bir üzüm qaradır, bir üzüm sarı.
bu gün şadlığımı çalsın, çağırsın
bülbülün mahnısı, qurbanın tarı!

nə gərək, sormayın, nə soydanam mən,
əməkçi ellərə mehribanam mən.
yarpaqdan ayrılan, şəfəqdən qopan
dünyanın bəzəyi bir insanam mən.

mən də bir bülbüləm ellər bağında,
ötürəm fikrimin şax budağında.
çıxıb zirzəmidən dinləyir məni
kolxozçu qardaşım ağ otağında.

cahan fikrimizlə süslənəcəkdir,
hər zaman nəğməmiz səslənəcəkdir.
bu dünya mehriban qucağımızda
şən bir çocuq kimi bəslənəcəkdir.

xəyalım ölkəmin abadlığında,
könlüm el toyunda, el şadlığında.
əməyin, təhsilin, istirahətin
özgə bir nəşə var azadlığında.

bizim bu devrimiz başqa devirdir,
əməkçi insanlar gözümdə birdir.
mənə ilham verən, şeir yazdıran
günəşin yoldaşı mingəçevirdir.

iş bizə çox şeylər qandıracaqdır.
ölkəmiz cənnəti andıracaqdır.
ellər yüksəlişin al çırağını,
ey kür, sahilində yandıracaqdır!

ey bizim dünyanın söz deyənləri,
ruhun dodağına tutun neyləri!
bir nəğmə çalın ki, heyrətdə qalsın
bütün dövrlərin müğənniləri.

gündüz işimizi tamamlayalım.
təki yaxşı yerdə axşamlayalım.
həyat qayığını sürüb iləri.
gözəl sahilləri salamlayalım!

işləyib murada irəlim, gəlin,
hər daldan bir çiçək dərəlim, gəlin.
günəşin önündə bir çəmən kimi
fəyyaz ruhumuzu sərəlim, gəlin.

axtarıb tapalım həmsöhbətləri,
dindirəlim şirin məhəbbətləri.
eşqi hiss edəlim qollarımızda,
gördükcə ölməyən lətafətləri.

yoxdur, qəlbimizdə ölüm qorxusu,
verir həyatımız bahar qoxusu,
bizim ruhumuzun beşiyindədir
məhsuldar əməyin şirin uyqusu.

səhərdir, üzülür can cananından,
öpüşüb ayrılır canan canından.
sürahi qəlbini doldurur hər kəs
altun fəcirlərin çağlayanından.

göy bir məhəbbətə açıq qucaqdır,
sanasan ulduzlar körpə uşaqdır,
bizim gənc analar öz qucağında
çox böylə ulduzlar parladacaqdır.

kim yanılıb deyir: ömür masaldır,
bir şirin uyqudur, bir xoş xəyaldır?
hər an təbiəti gözəlləndirən
bu insan tükənməz bir kapitaldır!

əl çək bir dəfə də öz acığından!
üz çevir gördüyün murdar yığından!
bir az da danışsaq heə yaman olmaz,
bizim dövrümüzün yaxşılığından.

qardaşım, bunu da yaz dəftərinə,
get mənim dilimdən çatdır yerinə:
ölsün bu dünyada xain çıxanlar
ordenli bəstinin alın tərinə!

yaşasın dünyada ulu qəlbimiz!
böyük arzularla boylu qəlbimiz!
nəşəmiz, qayğımız, ehtirasımız,
büllur bir cam kimi dolu qəlbimiz!

qoxusuz lalədir mənasız şeir,
qanadsız bir quşdur xülyasız şeir.
gözəlsiz, çalğısız, məclisə bənzər
məzmunsuz, ahəngsiz, ədasız şeir.

dünən bir şairin keçdim yanından,
ildə bir söz çıxmaz xəsis canından.
eşqi, ehtirası olmayan, yetər,
çıxsın birdəfəlik söz meydanından!

şairə ilhamdan maya gərəkdir!
anasız çocuğa daya gərəkdir!
şairəm söyləyir yerindən duran,
adamın üzündə haya gərəkdir!

istər bəstəkar ol, istər nəqqaş ol,
şair ol, rəssam ol, heykəltəraş ol,
yaratdığın şeyi sevərək yarat,
hamıdan yüksək ol, hamıdan baş ol!

könül, səndə yenə həyəcanmı var?
uçub qalxmadığın asimanmı var?
söylə, sənin kimi bu asimanda
tufan rəqqasəsi bir tərlanmı var?

hər tərəfdə quran toy-busat mənəm,
ulduzlarla edən ixtilat mənəm.
mənim azadlığım qucağa sığmaz,
yer mənəm, göy mənəm, kainat mənəm!

yazmaram, ürəyim sizi anmasa,
sizin eşqinizlə alovlanmasa
el kəsib qarşımı burdaca sordu:
gözdən yaş çıxarmı ürək yanmasa?

qönçə açılarmı, bahar olmasa?
şölə titrəyərmi, ruzgar olmasa?
bu nəğmə ruhumdan qoparmı, bilməm,
mənə ilham verən dostlar olmasa?!

yazarların paylaşmaq istədikləri şeirlər

sen beni öpersen belki de ben fransız olurum
şehre inerim bir sinema yağmura çalar
otomobil icad olunur, zarifoğlu ölür
dünyadaki tüm zenciler kırk yaşından büyüktür.
-senegalliler dahil değil
sen beni öpersen belki de bulvarlar iltihablanır
çağdaş coğrafyalarda üretir cesetlerini siyaset bilimi
o vakit bir sufiyi darplarla gebertebilirsin
hayat bir yanıyla güzeldir canım, sen de güzelsin
-yoksa seni rahatsız mı ettim?
sen beni öpersen belki de aşkımız pratik karşılık bulur
ne ikna edici bir intihar girişimidir şimdi göz göze gelmek
elbette ata binmek gibidir seni sevmek sevgilim
elbette gayet rasyoneldir attan atlamak
-freud diye bir şey yoktur.
sen beni öpersen belki de ben gangsterleşirim
belki de şair olurum seni de aldırırım yanıma bilesin; göğsümde hangi yöne açmış tek gülsün
yani ya bu eller öpülür, ya sen öldürülürsün.
-haydi iç de çay koyayım.
ah muhsin ünlü

makiyaj etməyən qızlar

kapitalizmin ideal qadın obrazını mənimsəməmiş, cəmiyyət tərəfindən təlqin olunan məhdudiyyətlərə qarşı çıxmış qızdır bəlkə də.
bu o demək deyil ki, qadınlar bığ, saqqal saxlamalıdır. vurğulamaq istədiyim əsas şey baxımlı olmağın sadəcə qadına məxsus bir şeyin olmamasıdır. qadın dediyinlə başlayan bütün cümlələri bir kənara atın artıq. insanların dilinə, dininə, irqinə görə ayrıldığı bir dünyada qadınları min parçaya bölməyin. qadın qadındır.
kimsə sizə gözəl görünmək məcburiyyətində deyildir, siz də bığlı insanlarla evlənmək. -*