matryoşka

-- YARANMASI --

“Matryoşka”nın yaranma tarixi 1890-cı ilə təsadüf edir. Hesab olunur ki, bu oyuncaqlar ilk dəfə həmin il Moskvada uşaq təhsil emalatxanasında düzəldilib. Bu oyuncağın adı “Matryona” sözündən götürülüb, mənası “ailənin anası” deməkdir.

Bu oyuncaq taxtadan əl işi olaraq düzəldilir və üzərinə müxtəlif rəngli boyalarla naxışlar vurulur. Xüsusilə ənənəvi rus paltarı olan sarafan geymiş körpələr şəklində boyanır. iç-içə keçən, getdikcə kiçilən, dekorativ bir suvenir olaraq istifadə edilə bilən və ya uşaqların maraqla tək-tək açıb oynadıqları bu oyuncaqların xüsusilə işləmələri göz oxşayır. Naxışların hər biri incə iş tələb edən diqqətlə hazırlanır. Oyuncağın özü 6 və daha çox sayda olur. Hər birinin içərisində özündən balacası yerləşir. Belə ki, oyuncaqların ortasından açdığınızda başqa bir oyuncaq çıxır, başqasını açanda yenə başqa biri çıxır və beləcə davam edir. Ən axırıncı balaca matryoşka isə açılmır. “Matryoşka”ların üzərinə vurulan xüsusi bəzək növü “xoxloma” adlanır. Başlanğıcını XVII əsrdən götürmüş bu rəngkarlıq nümunəsi, əsasən qızılı fonda qara və qırmızı boyalarla quşüzümü, dağ çiyələyi, müxtəlif çiçək və budaq rəsmləri çəkməkdən ibarətdir. Hərdən quş, heyvan və balıq şəkilləri də çəkilir[1].

“Matryoşka” oyuncaqları həm oymaçı, həm də şəkil sənəti baxımından bu gün Rusiyanın imici və ruhu sayılır[1].

-- DÜZƏLDiLMƏSi --
ilk növbədə uyğun ağac növü seçilir. Yumşaqlığı səbəbindən əsasən cökə, daha az isə qızılağac istifadə olunur. Ağaclar ən çox yazın əvvəlində kəsilir. Qabığı soyulur, amma tam yox. Beləliklə, odun quruyanda çatlamır. Sonra odunlar yaxşı havalandırılan yerdə bir neçə il saxlanılır.

Ağac o zaman emal olunur ki, o nə tam nəm, nə də tam quru olsun. Hər bir parça bir neçə mərhələdən keçir. Birinci ən balaca matryoşka düzəldilir. Onun içi dolu olur. Növbəti prosesdə birincinin girə biləcəyi boyda 2-ci matryoşka düzəltmək lazımdır. Alt və üst tərəflər kəsilir, ilk öncə alt tərəf hazırlanır. Alt və üst tərəfin içi yonularaq boşaldılır və kiçik matryoşka daha böyük olanının içərisinə yerləşdirilir. Bu proses bir neçə dəfə daha böyük matryoşkalar üçün təkrarlanır.

unudulmaz azərbaycan film replikaları

____________________________________________________________________________________________________________________________________

unudulmaz azərbaycan film replikaları

müəllimin dediyi beyt: Min qəmim vardır, birin mindən bir adəm bilmiyir. bu beytin tamamlanmasını istəyir

tarix müəllimi

bağışla məni müəllim. səndən üzr istəyirəm (baxma: tarix müəllimi/-396178)

elə şeylərin var ki bəyənməyə bilərəm yetkin yanaşmadım sənə. hər insanın fərqli ola biləcəyi düşüncəsini sənə qarşı düşünməmişəm. empatiyam olmadı sənə. guya kim baxmır ki elə şeylərə. hamı edir. bu gün bizə mesaj yazıb:

Nəticələr istədiyiniz kimi olmaya bilər, amma bu, sizin potensialınızı müəyyən etmir. Hər uğursuzluq əslində sizi daha güclü və daha hazırlıqlı edir. Əsas olan səhvlərdən nəticə çıxarmaq və növbəti mərhələyə daha ağıllı yanaşmaqdır. Qarşıda sizi blok imtahanı gözləyir və bu, özünüzü yenidən sübut etmək üçün əla şansdır. indi vaxtınızı düzgün planlayın, zəif tərəflərinizi gücləndirin və məqsədinizə fokuslanın. Unutmayın ki, uğur bir anda gəlmir, davamlı zəhmətin nəticəsidir. Özünüzə inanın, çünki siz düşündüyünüzdən daha çox şey bacarırsınız. Hər gün kiçik addımlar ataraq böyük nəticələrə çata bilərsiniz. indi ruhdan düşmək yox, daha güclü geri qayıtmaq vaxtıdır!

loğman kərimov

azərbaycan filminin qəzəlxanı. elə bir çoxunuz da onu bu filmə görə tanıyıb




Loğman Kərimov 11 yanvar 1959-cu il Bakı şəhərində anadan olmuşdur. 1982-ci ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və incəsənət Universitetini bitirmişdir. Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrında aktyor kimi çalışan Loğman Kərimov 30-a yaxın maraqlı surətlər yaratmışdır. Onun "Azərbaycanfilm" kinostudiyasının istehsal etdiyi "Qəzəlxan" filmində yaratdığı Əliağa Vahid obrazı geniş tamaşaçı kütləsi tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir. Loğman Kərimov 1998-ci ildən doğma teatrda rejissor kimi fəaliyyətə başlamış və bu müddət ərzində Elçinin "Mahmud və Məryəm" (bu tamaşa 1999-cu ilin ən uğurlu tamaşası elan edilmişdir), "Ölüm hökmü", S. S. Axundovun "Qaraca qız", Ə. Dəmirçizadənin "Dədəm Qorqud", A. Babayevin "Olmuş əhvalat", M. Marinyenin "Lotereya" əsərlərinə uğurlu səhnə həlli vermişdir. Loğman Kərimov teatrın rus bölməsində "Əlibaba və 40 quldur", "Al çiçək", "Göyçək Fatma" tamaşalarını hazırlamışdır. Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar Teatrının rejissoru vəzifəsində çalışıb. Şuşa Dövlət Musiqili Dram Teatrının baş rejissoru vəzifəsində çalışır.

Loğman Kərimov 2006-cı ildə əməkdar artist fəxri adına, 2002-ci ildən isə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin mükafatçısıdır.

Loğman Kərimovun qardaşı da var. o da filmlərdə rol alıb. adı valeh kərimov. sizin tanıyacağınız adla isə (bax: şair moşu göyəzənli)

______________________________________________________________________________________________________________________

qəzəlxan filminə də çəkilişinin maraqlı hekayəsi var. bir müsahibə var:

- Loğman müəllim, söhbətə sizi Azərbaycanda tanıdan “Qəzəlxan” filmi ilə başlamaq istəyirəm. Şahmar Ələkbərovla tanışlığınız və Əliağa Vahid roluna dəvət olunduğunuz o illəri xatırlayaq...

- Şahmar müəllimi uşaqlıqdan tanıyırdım. Beşinci, ya altıncı sinifdə oxuyurdum, dərsdən çox kinostudiyanın həyətində, dəhlizlərində və dublyajda olurdum. Filmlərdə uşaq rollarını səsləndirirdim, elə o vaxtdan böyük aktyorların hamısını tanıyırdım, onlarla salamlaşırdım. Şahmar müəllim də onlardan biri idi - istedadlı, mədəni, ziyalı...

Məktəb bitdi, ardınca ali məktəbdə oxudum, filmlərə çəkilməyə başladım, bir gün Şahmar müəllim məni bir filminə dəvət etdi. Dedi, Loğman, kiçik bir rol var, səni çəkmək istəyirəm. Getdim, Xalq yazıçısı Elçinin “Toyuğun diri qalması” povesti əsasında hazırlanmış “Sahilsiz gecə” filmində kiçik epizoda çəkildim.

Filmdə faytonçu Əlövsəti canlandırırdım, çəkiliş də iki gecə Qala kəndində baş tutdu. Birinci gecə çəkilişimiz sübhə yaxın qurtardı. Şahmar rəhmətlik məni otuzdurdu öz maşınına, qızı da ordaydı, yolda dedi ki, film çəkəcəm, sən Əliağa Vahidi oynayacaqsan. O an sevindim, dedim ki, Şahmar müəllim, çox yaxşı olar. Səhərçağı saat 8-ə qalırdı, maşını evin yanında saxlayanda dedi, saat 9-da kinostudiyada görüşək, danışaq. Dedim onda evə getmirəm, gedək birbaşa kinostudiyaya. Məni kinostudiyada düşürdüb, özü evə getdi. Evi də kinostudiyanın yanındaydı.

O vaxtlar xəstəliyinə görə dərman içirdi. Saat 10-a işləmiş gəldi, rahat oturub danışdıq, orda bir daha deyəndə ki, Əliağa Vahidi sən oynayacaqsan, razılaşmadım. Soruşdu niyə? Dedim, qorxuram oynaya bilməyəm... Şahmar müəllimin bir hisrlənməyi vardı, gəl görəsən... Durdu ayağa, dedi: “Necə oynaya bilməzsən, orda mən varam, sən o rolu əla oynayacaqsan”.

Soruşdum, bu fikir hardan yarandı, axı? Dedi, bəs mən çəkilişdə qışqırdım ki, Loğman sən böyük aktyorsan. Saç düzümüm və üzümə yapışdırılan bığ məni Əliağa Vahidə oxşadıbmış, o fikir də məhz orda yaranıb.
______________________________________________________________________________________________________________________

- Elə bir adam oldumu ki, sizi Əliağa Vahidə bənzətməsin, yaxud o rolda bəyənməsin?

- Olmadı. Hətta onu yaxından tanıyan və Masazır kəndindən olan qohumları məni görəndə diksinmişdilər.

Deməli, böyük sənətkarımız Alim Qasımov filmdə toy səhnəsində çıxış edirdi, filmin ilk çəkilişi məhz o epizod idi. Şahmar müəllim də məni çəkiliş meydançasına çox gec apardı. Gecə saat ikiydi, soruşdum ki, biz niyə belə gec gedirik. Dedi, mən bilirəm nə edirəm... Demə, içəriyə Masazır kəndindən 30-40 nəfərə yaxın adamı yığıblar. Hamısı da Əliağa Vahidi yaxından tanıyanlar idi.

Mən qrimdə içəri girəndə hiss etdim ki, kişilər diksindilər. Kök bir kişi vardı, ayağa durdu və dedi ki, bu elə Əliağa Vahiddir.
______________________________________________________________________________________________________________________

oynadığı filmlər:

1. Barıt (film, 1984)
2. Ağ atlar üçün vals (tammetrajlı televiziya tamaşası) (AzTV)
3. Alman klinikasına şəxsi səfər (film, 1988) (tammetrajlı bədii film) — rol: fabrikin mühafizəçisi
4. Araqarışdıran (film, 1987)
5. Aşkarsızlıq şəraitində... (film, 1986)
6. At ilinin birinci ayı (film, 1993)
7. istanbul reysi (film, 2010)
8. Köpək (film, 1994)
9. Qəzəlxan (film, 1991) - ilk baş rol olduğu film
10. Lətifə (film, 1989)
11. Mürafiə vəkillərinin hekayəti (film, 2011)
12. Nəfəs (2007)
13. Sahilsiz gecə (film, 1989)
14. Sübhün səfiri (film, 2012)
15. Yük (film, 1995)
16. Anamın kitabı (serial, 2020)