ariadne

"Ariadnenin ipi" - hekayəsi qədim yunan mifologiyasının ən dramatik və simvolik süjetlərindən biridir. Hadisələr "Theseus" ilə başlayır. Afina şəhəri bir vaxtlar Krit adasına uduzduğu müharibəyə görə ağır şərtə məcbur edilmişdi, hər il Afinadan yeddi oğlan və yeddi qız "Minotaur" adlı yarı insan, yarı öküz məxluqa qurban göndərilməli idi. Minotaur "King Minos"-un əmri ilə tikilmiş nəhəng və dolaşıq labirintdə yaşayırdı. Bu labirinti isə məşhur ustad "Daedalus" inşa etmişdi. Theseus - Afina kralının oğlu bu zülmə son qoymaq qərarına gəlir və könüllü şəkildə qurban kimi Kritə yollanır. Onun məqsədi Minotauru öldürmək və bu qorxunc ənənəni bitirmək idi. Kritə çatanda Minosun qızı Ariadne Theseusa aşiq olur. O anlayır ki, Minotauru öldürmək mümkün olsa belə, labirintdən sağ çıxmaq demək olar imkansızdır. Çünki ora girən heç kim geri yolu tapa bilmir. Ariadne gizlicə Theseusa iki şey verir, bir qılınc və bir ip. Plan sadə, amma dahiyanə idi. ipi labirintin girişinə bağlamaq, içəri girdikcə açmaq və geri qayıdarkən həmin ipi izləyərək çıxışı tapmaq. Theseus labirintə girir, Minotaurla üz-üzə gəlir və ağır döyüşdən sonra onu öldürür. Sonra isə ipin köməyi ilə geri yolu taparaq sağ çıxır. Beləcə, Afina gənclərini xilas edir və Minosun qəddar hökmranlığına zərbə vurur. Amma hekayə burada romantik sonluqla bitmir. Theseus Kritdən qaçarkən Ariadneni özü ilə aparır. Lakin yolüstü onu tərk edir. Bunun səbəbi müxtəlif cür izah olunur - bəziləri deyir ki, Theseus onu bilərəkdən qoyub gedir, bəziləri isə bunu tanrıların iradəsi ilə bağlayır. Sonradan Ariadne şərab və ekstaz tanrısı Dionysus tərəfindən tapılır və onunla evlənir. Bu mif təkcə qəhrəmanlıq hekayəsi deyil. Hissə - hissə baxsaq:
Labirint — həyatın və ya şüurun qarışıqlığını simvolizə edir.
Minotaur — insanın daxili qorxuları və vəhşi instinktləridir.
ip isə məntiq, istiqamət və ya sevgi kimi çıxış yolunu göstərən prinsipdir.

millennial pause

"Millennial Pause" - sosial mediada yaranmış bir termindir və əsasən videolarda müşahidə olunan kiçik bir davranışa işarə edir. ifadə xüsusilə "TikTok" və "Instagram" kimi platformalarda populyarlaşıb.
Məna olaraq belə deyə bilərik ki, “Millennial Pause” — videoya başlamazdan əvvəl insanın kameranı açıb 1–2 saniyəlik qısa bir pauza verməsi, sonra danışmağa başlamasıdır.Yəni düyməni bası, bir anlıq gözləyir,sonra danışır. Bəs Bu niyə olur?
Deyilənə görə, 1980–1996 arası doğulan nəsil (millenniallar) köhnə texnologiya dövründə böyüyüb. Kamera və ya səs yazısı başlayanda gecikmə ola bilərdi. Ona görə də insanlar qeydin başladığına əmin olmaq üçün qısa fasilə verirdilər. Bu vərdiş indi də qalır. Daha gənc nəsil (Gen Z) isə adətən videoya dərhal başlayır, pauza vermir. Ona görə də sosial mediada bu kiçik fərq zarafat mövzusuna çevrilib.

the eyelash theory

“Eyelash theory”, yəni “kirpik nəzəriyyəsi” — elmi ədəbiyyatda yer alan termin deyil. Bu anlayış daha çox sosial mediada formalaşmış, insan diqqətinin necə işlədiyini sadə və obrazlı dillə izah etməyə çalışan metaforik yanaşmadır. Adından da göründüyü kimi, kirpik simvolik obrazdır. Kirpik çox incə və adi detal kimi görünür; gündəlik həyatda onun fərqinə varmırıq. Lakin diqqətimizi ona yönəltdiyimiz anda birdən-birə nəzərə çarpan olur. Hətta gözə düşəndə, bütün diqqət mərkəzinə çevrilə bilir. Bu metafora vasitəsilə vurğulanan fikir budur: insan şüuru hansı obyektə, insana və ya xüsusiyyətə fokuslanırsa, həmin detal reallıqda olduğundan daha böyük və əhəmiyyətli görünməyə başlayır. Bu yanaşma əslində psixologiyada “seçici diqqət” fenomeni ilə səsləşir. insan beyni informasiyanın hamısını eyni dərəcədə qəbul etmir; o, prioritet seçir. Nəticədə diqqət ayrılan məqamlar şişirdilmiş şəkildə qavranılır, digər detallar isə arxa plana keçir. “Eyelash theory” daha çox münasibətlər kontekstində populyardır. Məsələn, bir şəxsə qarşı emosional maraq yarandıqda, onun səsi, baxışı, hətta xırda jestləri belə xüsusi mənaya bürünür. Halbuki həmin xüsusiyyətlər əvvəllər diqqət çəkmirdi. Deməli, dəyişən obyekt deyil, baxış bucağıdır.

ma

“Ma”yapon sözüdür və ən sadə dillə desək, iki şeyin arasındakı boşluq, fasilə, səssizlik və ya ara məsafə deməkdir. Amma bu sadəcə “boşluq” deyil. Yapon düşüncəsində "ma" çox dəyərli bir şeydir. Sanki biri danışır və sən hər cümlənin arasında azca pauza verirsən. O pauza olmasa sözlərin təsiri azalır. o pauza "ma" imiş. Musiqidə notlar arasındakı sükut, söhbətdə yaranan sakitlik, iki insan arasındakı məsafə - bunların hamısı "ma" anlayışına daxildir.
Yəni qısaca demək olar ki, "ma" boşluqdur, amma mənalı boşluqdur.
Elə boşluq ki, şeyi daha gözəl və balanslı göstərir.

mono no aware

“Mono no aware o hissdir ki, insan anlayır hər şey keçicidir , amma buna baxmayaraq, ya da məhz buna görə o an daha da gözəl görünür. Məsələn, yazda alça ağacı çiçək açır, bilirsən ki, bir neçə günə töküləcək. Elə o keçəcəyini bildiyin üçün baxanda ürəyində qəribə, sakit bir kövrəklik olur. Nə tam kədərdir, nə də sevinc — ikisinin arası bir hissdir. Ya da uşaqlıq şəkillərinə baxırsan. Bilirsən ki, o günlər geri qayıtmayacaq. Ürəyin bir az sıxılır, amma eyni zamanda o xatirələrin gözəlliyini daha dərindən hiss edirsən.
Yəni mono no aware — həyatın faniliyini qəbul edib, o faniliyin içindəki incə gözəlliyi duya bilməkdir.”

thorsten havener

Thorsten Havener alman mentalist, yazıçı və motivasiya spikeridir.
O, daha çox “ağıl oxuma”, bədən dili oxuma və insan psixologiyası ilə bağlı şouları ilə tanınır. Amma əslində o, real mənada insanların fikrini oxumur Sadəcə mikro-ifadələri, bədən hərəkətlərini, səs tonunu və davranış detallarını çox yaxşı analiz edir. Havener Almaniyada televiziya proqramları ilə məşhurlaşıb və seminarlar keçirib. O, insanların diqqətini, yaddaşını və ünsiyyət bacarıqlarını necə gücləndirmək barədə danışır.
Ən məşhur kitablarından biri “Ich weiß, was du denkst”dir (tərcümədə: “Nə düşündüyünü bilirəm”). Bu kitabda o, insanların davranışlarından necə nəticə çıxarmaq olar, onu izah edir.
Qısası, o, səhnə mentalistidir — psixologiya, müşahidə və manipulyasiya texnikalarını şou formatında təqdim edən biridir.

ekzistensial düşmənçilik

Ekzistensial düşmənçilik elə bir düşmənçilikdir ki, artıq məsələ sadəcə “səni sevmirəm” səviyyəsində olmur.
Yəni adi düşmənçilikdə deyirsən:
“Bu adamla fikrim tutmur.”
“Onu xoşlamıram.”
“Rəqibimdir.”
Amma ekzistensial düşmənçilikdə məsələ daha ağır olur. Burda düşünürsən ki, "o insan və ya o tərəf olduğu müddətcə mən rahat yaşaya bilmərəm." Hətta bir az da irəli gedib, onu öz varlığına təhlükə kimi görürsən.
Məsələn, iki qrup var və hərəsi düşünür ki, o biri qrup qalib gəlsə, bizim dəyərlərimiz, həyat tərzimiz, hətta kimliyimiz məhv olacaq. Bu artıq sadə mübahisə deyil, “ya biz, ya onlar” düşüncəsidir.
Bu anlayışı izah edənlərdən biri də Carl Schmitt idi. O deyirdi ki, siyasətdə bəzən qarşı tərəf sadəcə rəqib yox, birbaşa “düşmən” kimi qəbul olunur , yəni varlığı təhlükə sayılan tərəf.
Qısası, ekzistensial düşmənçilik o nöqtədir ki, artıq söhbət inciklikdən yox, “mənim mövcudluğum təhlükədədir” hissindən gedir. Ona görə də belə vəziyyətdə barışmaq çox çətin olur.
Steve Cutt-un bu barədə animasiyası:

(youtube: )

möhtəşəm azərbaycan musiqiləri

Aqşin Əlizadə-Hüzn valsı

(youtube: )

(youtube: )

(youtube: )

rice theory

"Rice theory" belə deyir ki, insanların düşüncə tərzi bir az da keçmişdə nə əkib-becərmələrindən təsirlənə bilər.
Bu fikir əsasən Thomas Talhelm adlı tədqiqatçının Science jurnalında çıxan araşdırmasına dayanır.
Sadə dildə desək:
Düyü əkilən yerlərdə (məsələn, Çinin cənubunda) camaat məcbur olub həmişə bir-biri ilə əl-ələ versin. Çünki düyü çox su istəyir, suvarma sistemi qurmaq lazımdır, sahələri bölüşmək lazımdır, tək adamın işi deyil. Ona görə də orada insanlar daha çox “biz” düşüncəsində olur — yəni kollektiv, ailə, qrup ön plandadır.

Amma buğda əkilən yerlərdə (məsələn, Çinin şimalı və ya Avropanın bəzi yerləri) adam torpağını özü də əkə bilir. O qədər də kollektiv əmək lazım olmur. Buna görə də insanlar daha çox “mən” düşüncəsində olur — yəni fərdi qərar, müstəqillik, şəxsi sərbəstlik daha güclü olur. Yəni nəzəriyyə deyir ki, kənd təsərrüfatı insanların xarakterinə və cəmiyyət quruluşuna təsir edə bilər. Amma bu o demək deyil ki, hər şey təkcə düyü ilə buğdadan asılıdır. Sadəcə maraqlı bir yanaşmadır, yüz faiz qanun kimi qəbul edilmir.

backflip

fiqurlu konkisürmədə bir vaxtlar backflip tam qadağan idi. Bu hərəkət Backflip adlanır , yəni buzun üstündə düz arxaya salto atmaq. Problem o idi ki, bu element klassik konkisürmə texnikasına uyğun sayılmırdı. Çünki konkisürmədə bütün tullanışlar ya “edge”, ya da “toe pick”dən başlayır. Backflip isə daha çox gimnastika hərəkətidir. Qaydaları qoyan qurum International Skating Union bunu həm təhlükəli, həm də idmanın texniki strukturuna uyğun olmayan element kimi qiymətləndirib illərlə qadağan etmişdi. Yarışda edən idmançıya birbaşa cərimə verilirdi. Amma maraqlısı budur ki, qadağa olsa da, bəzi konkisürənlər yenə də risk edib ediblər. Məsələn, kanadalı əfsanə Surya Bonaly 1998-ci il Olimpiadasında medal şansı qalmadığını görəndə proqramının sonunda backflip etmişdi , həm də bir aya enişlə. O vaxt bu qaydaya zidd idi və bal itkisi oldu, amma tamaşaçılar tərəfindən çox alqışlandı. Yəni hərəkət təhlükəli və “çox akrobatik” sayıldığı üçün ləğv edilmişdi, amma bəzi idmançılar onu yenə də edərək tarixə düşüblər. indi isə artıq əvvəlki kimi sərt qadağa yoxdur.


bu il Amerika təmsilçisi ilia Malinin bu hərəkəti ilə rekord nəticəyə imza atmışdı deyəsən oradan bildim mən də :D

zola jesus

Bu mahnının adı Laym xəstəliyini yayan bir gənə növündən götürülüb. O, NME-yə müsahibəsində deyib ki, uşaqlıqdan ətrafında insanların tez-tez bu xəstəliyə yoluxduğunu görüb. Viskonsində yaşadığı üçün demək olar ki, qapıdan çölə çıxan kimi üstünə gənə düşə bilərmiş. Bu vəziyyət də onda güclü narahatlıq və qorxu hissi yaradıb. Yəni mahnının adı təsadüfi deyil, uşaqlıq təcrübəsinə və yaşadığı real qorxuya bağlıdır.

(youtube: )

zola jesus

onu məhz IXODE ilə kəşf etmişəm. O mahnı həqiqətən də insanın içinə girən, bir az ritualistik, bir az da mistik havası olan işdir. Zola Jesus : Əsl adı Nika Roza Danilovadır. Musiqisində darkwave, industrial, goth və klassik vokal elementlərini qarışdırır. Onun səsi ən böyük fərqidir çox güclü, operatik, dramatikdir. Sanki həm kilsə xorundasan, həm də qaranlıq bir elektron klubda. O, karyerasının əvvəlində çox lo-fi, xam və qaranlıq səslər istifadə edirdi. ilk albomlarından biri The Spoils idi və orada daha minimal, industrial səs var idi. Sonra isə orkestr elementləri əlavə etməyə başlayıb. Məsələn, Conatus və xüsusilə Taiga albomlarında daha epik və geniş səs dünyası qurdu. Onun musiqisində əsas hiss olunan şey güc və həssaslığın eyni anda olmasıdır. Bir tərəfdən çox sərt, soyuq atmosfer yaradır, digər tərəfdən sözlərində böyük emosional açılma var. Öz müsahibələrində deyir ki, o, musiqini öz qorxularını və travmalarını anlamaq üçün edir. Qadın sənətçi kimi də maraqlı yolu var. Kommersiya pop istiqamətinə getmək imkanı olsa da, daha alternativ və eksperimental xətti seçdi. Bu da onu daha “kütləvi məşhur” etmədi, amma çox sadiq və intellektual auditoriya qazandırdı. Yəni o, daha çox “cult artist” kimi tanınır. Onun səhnə obrazı da çox spesifikdir minimal, qaranlıq, teatral. Səsi canlı ifada studiyadan da güclü gəlir deyirlər.