nə istədiyini bilməmək

Nə istədiyini bilməmək, istədiyin şeyə çata bilməmək və ya əlçatmaz olması ilə ekvivalemtdir mənə görə.
Hər şeyə həvəsim var, hər şeyə. Amma edə bilmirəm. Çox baxımlı, çox ağıllı, çox çalışqan olduğum müddətdə çoxlu dostlarım və tanışlarım oldu. Elə onları tanıyıb itirdikcə depresiyalarım başladı,həyatım qaraldı. Bəlkə də onlara görə alkaqolik oldum. Bəlkə onları itirdikcə arıqlayıb kökəlməkdən bədənimdəki dərilər hamilə qalmış qadın qarnı kimi cırıldı. Çox şey apardılar məndən. Amma indi onlardan yaxşı vəziyyətdəyəm. Kaş, vizual görünüş həyatımın bir parçası olmazdı. Kaş gözəl deyib saçını qoxladığım qızların birazca da həyata baxışını sorğulasaydım vaxtında. Həmişə gözəllik məni daha çox həyəcanlandırıb. amma sözaltı hər zaman məni ifadə etməkdə rahat yer olub. Çünki heç kimi görmürəm , heç kimi yarğılamıram ancaq öz həyat hekayəm və onların fikirləri var. Belə gözəl dünyada rahatlıq tapmıramsa səbəbi gözəllik dediyimiz məvhumun məni əvvəlki kimi həyəcanlandırmaması ya da sosial statusun önəm kəsb etməməsidir.

guns germs and steel

Tarix kitabı olaraq dəyərli amma öz verdiyi suala cavab axtararkən mənasız kitab. Deməli burada başlıca məqsəd jared diamondun babaları sayılan avropalıların niyə texnologiya olaraq bəzi topluluqlardan az qala yaşadıqları müddət qədər qabaqda olduğuna cavab tapmaqdır.
Kitabın məntiqli tərəfləri və qəşəng toxunduğu (özümə ləzzət edən)hissəsi var. ispaniyalılar amerikaya 160 nəfərlik ordu ilə gedib niyə 80 min yerli əhalini məğlub edə bildilər. Cavabı inkişaf etmiş texnologiyaları idi.

indi isə başlayaq kitaba müxalif olmağa. Diamond bəy ilk olaraq quş tarixçisidir və bu kitab üçün 25 illik araşdırma edib. 25 illik araşdırma edəsən amma avropanın sosial faktorunu ortaya qatmayasan. Baxın mən sizə bir şey deyim əziz söz6 izləyiciləri "25 iliniz bir kitaba getsə azı o kitab 1000 səhifə olmaz?" Cavab:məncə olar. Bu insan avropanın inkişafından danışanda avropanın daxili döyüşlərindən, vikinglərin gəlib avropanı talıyıb getməsindən , türklərin avropanın içindən keçməsindən danışmır. Məncə biraz siyasi məqsəd də daşıyır.
indi isə toxunmaq istədiyim bir mövzu çində niyə tüfəng olmadı amma avropada oldu? Halbuki barıt ilk olaraq çində tapılıb sonra avropaya gedib.
Ey diomond müəllim, topoqrafiyanın önəmindən danışırsan amma iranın ortasında çöl var səncə bərəkətli hilaldan gedən insanlar çölü o topoqrafiyada keçə bilərdilər? Keçsələr belə çin,koreya,yaponiya belə inkişaf edərdi? Çünki diamond bəy deməyi ilə əkinçilik əsasən silah,mikrob və poladın əsasını qoyub.
Hətda deyə bilərəm ki, əkinçiliyi geri qalmış toplumlardan bəhs edərkən bəzi şeyləri unudur kitab yazarı burda. Çünki düzdü taxıl müxtəlif çoğrafiyalarda əmələ gəlməyəcəkdi ancaq variyasiyaları olacaqdı hansı ki, bunu görə bilərik. Məsələn kanadanın bir hissəsi mükəmməl taxıl üçün əlverişli mühitdirsən peruya doğru getdikcə qarğıdalı, bəzi taxıı növləri üçün ideal mühit olur. (Çoğrafik terminlər və s. anlamıram deyə sadə izah elədim)
Ümumilikdə oxumağı çox məsləhət görürəm çünki ensklopedik biliklərlə dolu kitabdır.

yazarların çəkdikləri gül şəkilləri

Çox qəribə səhnədi. Ağstafa rayonu zəlimxan kəndində anamın bir iş yoldaşının qızının universitetə qəbul olması ilə bağlı qonaqlığa getmişdik.Süfrədə çəkmə tut arağı(samaqon) qoymuşdular. Mən içmədim qardaşım içdi. Sonra isə litri 15 manat olan digər sortu bilinməyən araq gəldi. Və bir iş yoldaşım harda olduğumu soruşanda göyəzən dağının şəklini çəkdim atdım. O isə şəklin aşağı hissəsindəki gülün başqa şəkillərini istədi. Və artıq bu mesaj gələndə biz o evdən çıxmışdıq.

ukrayna qızları

Bilmirəm yuxarı entrylərdə niyə bu qədər aqressiya ilə yanaşılıb. Mən ukraynalı qızla evli olmuş biri olaraq deyə bilərəm ki, hardasa bizimlə eyni ağılda eyni mentalitetdədilər. Mənə tək qəribə gələn şey qızın məndən siqaret alıb anasına verməsi idi o da hardasa normal qarşılana bilər. Ümumilikdə yemək bişirməkləri,ev yığmaqları, dava etməkləri eynilə bizim qızlardakı kimidir. indi siz ancaq pis yolun yolçuları ilə qarşılaşmısızsa deyə bilmərəm. Hətda mənim tanış olduğum qadın bakirə idi.
Deyə bilərsiz niyə boşandın belə yaxşı idisə? Açığı mən insanlarla yola gedə bilmirəm bəzən. Hələ ki, qarşımdakı qadındırsa daha tez əsəbləşirəm. ( ya da ailəmin xəbəri yox idi deyə)

yazarların qısa hekayələri

Mən yaxşı bir məhəllədə böyüməmişəm amma orada yaxşı bir adam olaraq böyümüşəm. Ən böyük təşəkkürüm atamın bizi o məhəllədən başqa bir evə köçürməsinə görə ola bilər. Bəlkə də orda böyüsəydim bu diqəqə hansısa tində narkotik dilənirdim.
O məhəllənin hekayəsini yaxşı xatırlayıram 5 mərtəbəli bina idi 4 blokdan ibarət. Qabağı başqa məhəllə,arxasında sovet dövründən qalan hamamlar və o hamamlara bitişik evlər vardı. O hamamda süpürgəçilər yaşayırdı. Çox viranə qalmış yer idi qısaca.Öz evimizin arxa pəncərəsindən o hamamlar görünürdü. Yaz axşamları görürdüm ki, somavar qalıyırlar, söhbət edib mübahisə edirdilər. Spürgəçi Rasim oranın ən diribaş adamı idi. Bütün təşkilat işlərinə o baxırdı. Şəhər sovetindən işıqmı lazımdı? o gedəcək, internetmi çəkəcəklər? O gedəcək. Rasim minimum əməkhaqqı ilə öz 8 yaşlı oğlunu və kürd axsaq arvadını dolandırırdı. Oğlu da axsaq idi, ancaq Rasim istəyən kimi diribaş oğul deyildi. Sadəcə el dilində oğluna sırtıq deyirdilər vəssalam. Rasimin evinin arxa tərəfində fahişə nuranə qalırdı. Nuranə elə həyasız qadın idi ki, Rasim də ondan qorxurdu . Nuranənin məndən bir yaş balaca qızı natavan vardı anası kimi 7ci sinifdən pozğunluq edirdi. iş o yerə çatnışdı ki, öz sinif yoldaşları ilə əlaqəyə görə onu məktəbdən atdılar.
Bir yaz axşamı günəş təzə-təzə batanda dərslərimə fasilə verib pəncərədən baxım dedim. Pis hiss doğdu içimə günəşin batmağını görəndə.Uşaqlıqdan mən günəş batımını sevmirəm sanki ümidlərim solur və bir daha çıxmayacaq kimi gəlir. Gözümü süzdürüb hamamlara baxanda gördüm ki, Rasim samovar qalayıb keçib stula,Nuranə də qabağında oturub qaqqıltı ilə gülür. Elə bu anda Rasimin oğluyla natəvan da yanlarında küçüy gəldi. Rasimin oğlu dedi "balaca küçüy tapmışam ayta" rasimin oğlu həmişə atasına ayta deyərdi. Nuranə bir dənə siqaret yandırdı içinə alıb rasimlə danışmağa başladı. Balaca küçük də elə hey ayaq altında dolaşırdı. Bu səhnə içimə hüzur gətirirdi ki, birdən küçük Rasimin ayağımı yalayanda küçüyə təpik vurdu. Nuranə qayıdıb dedi ki, "dəymə yazıqdı". Küçük yenidən Rasimin ayağına dəyəndə iti götürüb yerə çırpdı, yetməzmiş kimi durub başını ayağı ilə əzməyə başladı. Ayağı ilə başını əzəndə it zingildədi, buna daha da əsəb olub iti təpikləməyə başladı. Hamı donub izləyirdi. Birdən natavan qayıtdı ki, "allah gözünü yumar qorxmursanmı?". Rasim yerinə keçib, çayından bir udum alıb ağzını silərək " mənim allahım yoxdu." Həyatımda gözümün önündən getməyən yadıma hərdən düşən andı. 7ci sinifdən bədəninə 5 manata uşaqlara satan qız, minimum əməkhaqqı ilə ailəsinə baxmağa çalışan kişiyə allahdan danışıb içindəki qorxuyu başa salmağa çalışırdı. Bəlkə də o gün vicdan heç kimi sıxmadı ki, gedib küçüyü Rasimin əlindən alsın. Amma o gündən sonr heç vaxt dərs edəndən sonra ara verməyib kitaba bərk- bərk sarılıram.




Tony soprano adlı yazarın başına gəlmiş real uşaqlıq hekayəsidir.

vətəndaş a

ictimai tv yenə iş başında. Vətəndaş a serialı hələ də davam edir. Bu gün boş idim xəstə canımla oturub baxdım(7 bölüm) . Cəfər cabbarlının almaz əsərininin motivləri əsasında hazırlanıb.Ümumilikdə xitab elədiyi kütlə çox aşağı səviyyəli insanlardır. Yəni sosial mesajları kamu spotu kimi verir qoyur ora. Senarisi çox düzdür buna görə də bəzən adam sıxılır. istinad elədiyi şey səviyyəsiz adamlar düşümcələr və s.dir amma yenə eə namus üstündə camaatın bir birini qırmağını görürük. Yəni bunu başqa tərzdə də izləyiciyə göstərə bilərdik.
Burada şəhərlə kənd camaatını ayırmaq tərzi rəngli saç, crop, qadının şalvar geyinməsi və kənd camaatının qoyun olmasıdır. Qanun bilməyənlər həmişə kənd camaatı olur serialda. Ümumilikdə bütün bunlar doğrudur bəs kitabxanaçının elə saçının olmağı? Uşaqların 11ci sinifdə gedib müəllimlər tərəfindən dərs keçilməyi? ictimai tv hər şeyi tənqid edə bilmir.
Burada bir məsələ də var ki, serialda hadisələr çox tez cərəyan edir. Birinci bölümdə oğlanla qız qaçmışdı. Artıq fikir verirəm ki, 5,6 gündü almazın evində qalıblar. 6 gündən sonra da ilk dəfə almazdan background hekayəsini eşidirik. Hər bölümdə qadın kişi bərabərdir deməyi də gözümüzdən qaçmır. Bunu hər bölüm gözümüzə soxmasalar yaxşı olardı.


Serial Azərbaycan standartlarında ortalama, dünya standartlarında zirt zibildir. Ancaq verəsən məktəb uşaqları tiktokda edit edə. Bu serialdan sonra nəyinsə dəyişəcəyinə inanmıram.

Amma öz böyüdüyüm rayonu yadıma salır. Namus qeyrət deyə-deyə bir birini yeyirdi camaat. Əzəldən zəhləm gedib bu namus məsələlilərindən, son dövrlər çox şükür ki, yengə, sevgilisinin əlindən tutub deyə dava, nişan qaytarıb deyə qız almamaq, crop geyinib deyə kiməsə qəhbə demək halları azalıb.

müəllim uşağı olmaq

Xeyrindən çox ziyanı var. Uşaqlıq xatirələrim demək olar ki, 70% yadımda deyil amma bu yadıma düşəndə utandırır məni. Rayon mərkəzində yaşayıb, kənd məktəbində oxumuşam nədi nədi anam orda işləyir. Hər nə oldu çağırırdılar anamı. Anam sağ olmuş da həmişə deyirdi döyün narahat olmuyun. Mən də çox kök və uzun idim deyə təpiyin ucunda oyanadırdı müəllimlər 5ci sinifə kimi.indinin özündə də anamla münasibətlərimi pozan şeyin bu olduğunu düşünürəm. Üç dörd hekayə danışacam sadəcə nə olduğunu anlayasız deyə.
Hekayə 1
Bir dəfə başqa bir böyük sinifdən olan müəllim uşağı mənə nəsə dedi tam xatırlamıram. Bunu döydüm. Amma belə öldürəcək tərzdə döymədim oğlanların sıradan elədiyi davalardan idi. Uşaq özünü yenə atdı başladı qışqırmağa ki, belim qırıldı. Dedim bu dəqiqə anama xəbər gedəcək qaçım sinifimə. Nəysə çağırdılar anamı məni də o oğlanın sinifinə dedilər sən eləmisən falan. Mən də dedim o məndən böyükdü necə döyüm zad birdən gördüm anam ağladı. Ayda indi necə əsəb gəlir mənə ürəyim partdıyır ki, niyə elədim falan. Səsə yan tərəfdən leyla müəllimə var idi biologiya o gəldi. Mənlə ciddi bir söhbət elədi falan. O gündən bu günə səbəb çox böyük olmasa heç kimə əl vurmamışam.

Hekayə 2
Həmin o davadan sonra məktəb həyatım yenə də rahat keçməyib amma daha ağılll idim. Kiminləsə dalaşmaq istəsəm deyirdim get əynini evdə dəyiş dərs çıxışı dalaşaq(kənddə evlər məktəbə max 10 dəqiqəlik yolda idi). Mən evə gedəndə üstüm başım pisdirsə anama deyirdim futbol oynamışam falan. Amma bilirdi ki, futboldan zəhləm gedir. O təmkinli zamanlarımda səidlə elcan dalaşırdı karidorda mən də baş qoşmayıb sinifimin qabağında durmuşdum. Birdən pəncərənin qırılmaq səsi gəldi. Bir də izah edim ki, mal damı kimi məktəb idi plastik pəncərə falan yox bildiyin taxtanın üstündə ikiqat şüşə olurdu küləklə qırılar yəni. O dövrdə növbətçi müəllim olurdu bilmirəm indi var ya yox onlar pəncərəyə tərəf qaçdılar bir də anam arxalarınca yeriyirdi. Birdən getdiyi yolda məni görən kimi dayandı və dedi "getmiyin bu qırıb". Şok oldum, nifrət oyandı eləbil içində mənə qarşı. Heçnə demədim sinifə girdim. Müəllimlər deyir noldu niyə qırmısan nədi dərdin falan. Heçnə danışmadım gerçək sahibləri boynuna alana kimi.



Hekayə 3
Bir dənə petux gədə var idi saza falan gedirdi. O da müəllim uşağı idi həm də sinif yoldaşım. Ümumiyyətlə direktorun nəvəzi və bütün müəllim uşaqları demək olar bizdə idi. Bu petux gədə mən söhbət elədiyim yerdə gəlib mənə nəsə şit zarafat elədi sonra dedi səni döyərəm falan. Qış vaxtı salyarka peçi yavaş yavaş isidirdi otağı. Oğlanlarla bir anlıq baxışdıq, bu petux gədənin əlini tutub peçə basdım. Bu da getdi partaların altından dəmir qopurdu həmişə, o dəmiri götürdü gəldi məni vurdu. Mən də çox əsəbləşdim(haytalandım) məndə isa muğannanın ideal romanı var idi. Çox qalın romandı bilən bilir. O kitabı götürüb küncü ilə bunun başına vurdum uşaq özündən getdi. Mən də elə bildim öldü ona görə küncə keçib hadisələrin necə olduğunu gözlədim. Düzünü desəm məktəbdə nə oldu yadımda deyil amma evdə özümə taxtadan avtomat düzəltmişdim onla döydülər məni.


Hekayə 4 bonus
Suçiçəyi yayılan vaxtıdı mənim də tam ərgənlik dövrümdü. Nəfəs alanda falan barmaqlarımın ucuna qan getmir. Həkim də nəsə dərman yazıb sonradan araşdırdım viaqra kimi bir şeydi. Cinsi aktivliyi artırır, nə bilim emosiyaları belə edir elə petuxa metuxa şeylər. O dərmanı içəndə fəzilətli bir şəxs olurdum sanki. Enerjiliyəm falan amma çox sakit. Bir dənə asim var idi sinif yoldaşım. O da müəllim uşağı idi. Su çiçəyi olmuşdu hamı, dərsə az uşaq gəlirdi. Bir dəfə mən asqırdım dedi sən donuz qripi olmusan bu nədi hamı güldü. Baxın həqiqətən niyə bunu elədiyimi bilmirəm. Gözlərim doldu doldu və durub bunu tutdum yerə yıxdım partanı qarnının üstünə qoyub həmin partaya bircə dəfə təpik vurdum. Asim bircə dəfə ay mama dedi sonra üzünü yerə qoyub yatdı. Qızlar da gedib asimin anası ilə mənim anamın adı eyniydi gedib mənim anama deyiblər ki, asimi öldürdü oğlun. O müddətdə asimə baxıram görürəm öyüyür amma qusmur. Nəysə anam gəldi,yenə ağladı. Həm də anamda bir şeylərə çox reaksiya vermək deyə bir şey var. Axırda asim məni barışdırdılar. itin sözünü dedilər, apardılar evə dedilər müəllim uşağı belə tərbiyəsiz falan get rədd ol dərsini oxu zad. Hər müəllim hər sözü dedi bircə müəllimdən başqa. O da rəsmxət müəllimi idi , dedi səni cırnadıblar və s. (Həmin müəllimlə də bir hekayəm var çox like gəlsə danışaram)