goodnight moon

kill bill volume 2nin soundtracklərinə daxil olan hər bir notundan tarantino axan shivaree qrupunun 2000-ci il çıxışlı musiqisi. dinlənildikdə dəlicəsinə rəqs etmək istəyi oyandıran loopa alınan musiqilərdəndir. tanrıça uma thurman'ın fonunda dinləmək təsirini biraz da artırır.

(youtube: )

rosalind franklin

dntnin kəşfinin arxasında duran ancaq adı james watson və fransis crick nobel aldıqdan illər sonra hallanmağa başlayan "dntnin gizli qəhrəmanı" ləqəbi verilmiş yəhudi əsilli ingilis alim. rosalind franklin 25 iyul 1920-ci ildə londonda dünyaya gəlmişdir. həmin vaxtlarda nadir olaraq kimya və fizika dərsləri verilən st. paul's girls school'da təhsil alarkən xüsusilə təbiət fənnlərinə, latın dilinə və idman dərslərinə olan marağı üzə çıxdı. lakin atası illərdir nasistlərdən qaçan və əlində müəyyən imkanlar olan qohumları kimi yardım quruluşlarında işləyən sosial xidmət işçilərindən olmasını istəyirdi. atası ilə apardığı uzun mübahisələrdən sonra ellis franklin qızının university of cambridgein nəznində newnham college'də təhsil almağına icazə verdi və rosalind akademik həyatının başlanğıcının ilk addımlarını atdı.

kollec təhsilinin ardından rosalind ingilis kömür dəyərləndirmə araşdırma assosiasiyasında bcura işə başladı. burada kömürün adsorbsiya xüsusiyyətlərinə aid etdiyi araşdırmalar 1945-ci ildə kembridc universitetindən fəlsəfə doktoru ünvanını almağa səbəbiyyət verəcəkdi.

kembricdə oxuduğu müddətdə ən yaxın dostu adrienne weill adlı bir fransız idi. weill onun fransız mədəniyyətinə olan marağını kəşf etdikdən sonra 1946-cı ildə elmi bir konfrans ərzində fransa beynəlxalq elmi araşdırma dərnəyinin başçısı marcel mathieu ilə tanış etdi. mathieunun vasitəçiliyi ilə o rentgen şüaları kristalloqrafı olan fransa dövlət kimya xidmətləri mərkəzi laboratoriyasının başçısı jacques mering'lə birlikdə işləməyə başladı.

4 il müddətində fransada elmi araşdırmalarını davam etdirən franklin ailəsinin və bir müddət sonra nobel mükafatı laueratı olacaq dorothy hodgkn'in təkidləri ilə öz ölkəsinə qayıtdı və kings' college london'da araşdırmaçı kimi işə başladı. əvvəlcə protein və lipidlərə daxil olan rentgen şüalarının nüfuzu üzrə araşdırma edərkən, daha sonra dnt araşdırmalarına başladı. burada tələbəsi raymond gosling və iş yoldaşı maurice wilkins'lə birgə dntnin iki forması olduğunu, a formasınınn təxmini 20 faizə qədər, b formasının isə 40 faizə qədər su ilə zəngin olduğunu kəşf etdilər.

1952-ci ildə rosalind və gosling'in əldə etdikləri bütün fotolar dntnin iki zəncirli olduğuna dəlalət edirdi, lakin bunu tam olaraq sübut edəcək dəlillər əldə yox idi.

rosalind dntnin zəncirli quruluşuna aid araşdırmalarını həmin vaxtlarda kembridcdə işləməkdə olan watson və crick araşdırmalarını bitirmədən öncə yayıma açıqlayacaqdı. amma bundan da əvvəl rosalindin ən mühüm kəşfləri bu ikili tərəfindən əldə ediləcək və daha sonra nobel mükafatı almasına səbəb olacaq araşdırmalarına çox vacib töhfələr verəcəkdi.

30 yanvar 1953-cü ildə watson linus pauling'in yanlış məlumatların da daxil olduğu işləri ilə birlikdə rosalindin yanına gəldi və şiddətli mübahisələrdən sonra rosalindin yaxın iş yoldaşı olan wilkinsi tapdı. wilkins icazəsiz rosalind və goslingin çəkmiş olduğu ən mühim dnt fotosu olan "photo 51" adlı nümunəni watsona göstərdi. watson ona lazım olandan da artığını əldə etdikdən sonra kembridcə geri döndü.

rosalind 1953-cü ilin fevral ayında araşdırmalarını bitirdi və birkbeck college'nə transfer oldu və dnt araşdırma datalarını fransis crick'ə verdi. 28 fevral 1953-cü ildə james watson və fransis crick 'həyatın sirrini' kəşf etdiklərini və həmin ilin aprel ayında dntnin iki zəncirli quruluşu haqqındakı araşdırmalarını ictimaiyyətə açıqladılar. bu kəşfi etməyi mümkün edən rosalind franklin və çəkdiyi fotolara aid istinadları haqqında isə heç nə demədilər.

1956-cı ildə işlə əlaqədar amerika səyahətlərinin birində rosalind qarın nahiyəsində olan bir şişlikdən şübhələnməyə başladı. müayinə nəticəsində iki şişin olduğu müəyyən edildi və rosalind franklin'ə yumurtalıq xərçəngi diaqnozu qoyuldu.

1957-ci ildə ağrılarının şiddəti dözülməz həddə çatdıqda royal marsden xəstəxanasına köçürüldü. dntnin ikizəncirli quruluşunun kəşfinin kimə aid olduğuna dair uzun və bitib-tükənməyən mübahisələrin heç birinə qatıla bilməyəcək və bəlkə də özünə aid olacaq olan nobel mükafatının 1962-cı ildə james watson və fransis crick'ə verildiyini görə bilməyəcəkdi.

rosalind elsie franklin 1958-ci il 16 apreldə vəfat etdi. dəyəri ancaq araşdırmalarından və ölümündən uzun illər sonra bilinən alimlər karvanına qatıldı. 2003-cü ildən bəri royal society "rosalind franklin mükafatı və dərsi" adlı ənənəvi bir dərs verməyə davam edir. medalla birlikdə qazanana 30.000 sterlinq dəyərində pul mükafatı verilir.

çox təəssüflər olsun ki, cəmiyyətdə bir çox sahədə olduğu kimi elm sahəsində də cinsiyyətçilik illərdir mübarizə aparılan ən mühüm problemlərdən biridir və rosalind franklin də bu utancverici vəziyyətin qurbanlarından biri olmuşdur.

qaynaqlar: https://en.wikipedia.org/wiki/Rosalind_Franklin

http://philosophyofscienceportal.blogspot.com/2008/04/rosalind-franklin-double-helix.html

https://royalsociety.org/grants-schemes-awards/awards/rosalind-franklin-award/

petshopdan it almaq

mövzunu daha da genişləndirərək (baxma: petshopdan heyvan almaq)
insan saxtakarlığınım, iyrəncliyinin, axmaqlığının ən yaxşı nümunələrindən biri. işin əvvəli xarabdır onsuz ordan başlayaq. insanın sırf göz zövqünü oxşasın deyə, süni seçmə ilə müəyyən eyni növə aid heyvanlar cütləşdirilir və müxtəlif cins heyvanlar alınır. çox axmaq bir şey deyilmi? təbiətdə hansı canlı sırf xarici görünüşünə görə özündən zəif canlıları məcburi cütləşdirib onlardan yeni nəsil alır? və onsuz bu alınan canlılar insan əsarəti altında yaşamağa məhkum olurlar. onların fiziki xüsusiyyətləri, zəiflikləri deyil təbiətdə, adi küçədə belə yaşamağa imkan vermir. və ən pisi də xüsusilə pişiklərdə görünən bəzi cinslərin ürək qüsurları, korluq, qaraciyər problemləri kimi çox ağır anomaliyalarla doğulmasıdır. çox zəif olurlar, yaşamaq onlar üçün çox əziyyət olur. və sırf insan adlı axmaq canlı tərəfindən geyidilib, bəzədiliib orda-burda gəzdirmək, instagramda şəkilləri paylaşılmaq üçün o qüsurlarla az bir müddət yaşayırlar. adları da olur heyvansevər. bu nə cür sevgidir? küçədən alınmış bir it və ya pişik də qulluq edilsə ən az onlar qədər şirin və ağıllıdırlar. sadəcə veterinara aparılıb müayinə etmək, vaxtı-vaxtında iynələrini vurdurmaq və yaxşı qulluq etmək lazımdır. işin digər tərəfi daha çox emosional bağlardır. çox insan özünə bir övlad kimi düşünərək heyvan sahiblənir, bu məntiqlə petshopdan heyvan almaq uşaq vaxtı bizə anladılan "səni bazardan almışıq ehehehe" (o vaxtı da bu cavaba nifrət edirdim) zarafatına bənzəyir. necə ki uşaq sahibi olmaq təbiət tərəfindən bizə verilən təbii aktdır, heyvan sahibi olmaq da hansısa məbləğ qarşılığında əldə edilməməlidir.

mən təbii ki genetik araşdırmaların inkişafına qarşı və ya konservativ tutumlu deyiləm. hətta maraq dairəmlə çox sıx bağlı olan sahələrdir bunlar. sadəcə insan həmişə "düşünən heyvan" olduğunu unutmamalı, və fəaliyyətlərinin hər iki tərəfə uyğun olaraq müəyyən əxlaq çərçivəsində olmalı olduğuna inanıram.

never let go

camelin eyniadlı 1973-cü il çıxışlı camel albomunda yer alan, nəinki albomdan, bütün camel musiqi külliyatından ən sevdiyim parça.

musiqidəki möhtəşəm vokallar və ortada daxil olan eargasm edən fleytaya oxşayan pianino soloları həmişə olduğu kimi andrew latimerə yox peter bardensa aiddir. səhv etmirəmsə, peter bardensin vokalda yer aldığı yeganə parçadır eyni zamanda. həmçinin opethin qurucusu mikael akerfeldt də qrupun ən sevilən parçalarından olan benighted parçasında never let go'dan ilhamlanmışdır.

musiqinin sözləri isə andrew latimer'ə aiddir:

Crazy preachers of our doom
Telling us there is no room
Not enough for all mankind
And the seas of time are all running dry
Don't they know it's a lie...

Man is born with the will to survive
He'll not take no for an answer
He will get by, somehow he'll try
He won't take no, never let go, no...

I hear them talk about Kingdom Come
I hear them discuss Armageddon...
They say the hour is getting late
But I can still hear someone say
That is not the way...

Man is born with the will to survive
He'll not take no for an answer
He will get by, somehow he'll try
He won't take no, never let go, no...

paytaxt salatı

yuxarıdakı tarifi doğru olan amma bəzi nüansları əlavə etmək istədiyim salatdır. toyuq və ya mal ətindən ancaq birinin (mümkünsə toyuq filesi, əsl salat dadını almaq üçün toyuq daha məqsədəuyğundur) qatılması arzuolunandır.

qaynadılmış toyuğun dərisi salata qatılmamalıdır.

qaynadılmış kökün qabıqları tam soyulmalı və mümkünsə tənbəllik edilməyərək əgər kökün özəyi möhkəmdirsə bıçaqla çıxarılmalı, salata qatılmamalıdır. (əks halda ağızda narahatlıq yarada bilər)

və ən vacib nüanslardan biri xama və mayonez nisbətidir, ideal şəkildə tutulmasa ağıza mayonez və ya xama dadı gəlir ki, bu da xoşagələn hal deyil. həmçinin salatın miqdarına uyğun mayonez vurulmalıdır, çox yerdə mayonez içində üzən tərəvəzlər görürəm, no no no, olmaz.

bir də tərəvəzlər nə əziləcək qədər kiçik, nə də ağızda ayrıca hissediləcək qədər böyük ölçüdə doğranılmamalıdır.

sonda isə lazım qədər duz, istiot 1 dəstə keşniş və 1 dəstə şüyütlə salatı taclandırırsınız, nuş olsun -*

moonmadness

çox bilinməyən özündə mifik, mistik, utopik, zaman-zaman space rock belə sayıla biləcək tərzdən çalarlara sahib çox sevdiyim 1976 çıxışlı bir camel albomu.

mahnı sırası:

1. aristillus
2. song within a song
3. chord change
4. spirit of the water
5. another night
6. air born
7. lunar sea

chord change peter bardensin, another night doug fergusonun, lunar sea andy wardın air born isə andrew latimerin daxili dünyasını əks etdirirmiş.

marco polo

əfsanə, möhtəşəm, ausgezeichnet! o musiqilər, o döyüş səhnələri, o aktyorluqlar tarixi serialları sevənlər üçün görsel həzzin dibini yaşadır. serialın adının marco polo olduğuna baxmayın, bütün hadisələr marco polonun səyahəti zamanı gördüklərindən yəni, çin, monqolustan, tarixin ən möhtəşəm hökmdarlarından olan kubilay xan üzərindən cərəyan edir. çox keyfiyyətli və üstündə çox əmək xərcləndiyi hər səhnəsindən bəlli olur. tarixi cəhətdən netflix serialı olduğu üçün təbii ssenarinin üstündə oynanılıb, ki zatən bu çox da problem deyil. 13-14-cü əsrlərin orta asiya yaşam atmosferini yaşamaq, qədim türklərin necə savaşdıqlarını görmək, bol-bol çin-monqol gözəlləri, onların geyimləri, adət-ənənələri və s möhtəşəm qurulub. çox təəssüf ki, serial bölüm başına 9 milyon dollara başa gəldiyi və təxminimcə reklamının çox da yaxşı getmədiyi və gözlənilən reytinqləri qarşılamadığı üçün bir çox əla tarixi serialın aqibətini yaşayaraq (bax: rome)

noradrenalin

və ya digər adı norepinefrin, quruluşca adrenalinə çox oxşayan, ondan fərqli olaraq (çox nadir istisnalar var) həm hormon həm də neyrotransmitter rolunu oynayan, həm neyronlarda həm də böyrəküstü vəzilərdə ifraz olunan kimyəvi maddə. adrenalin və noradrenalin həmişə eyni anda orqanizm tərəfindən ifraz olunur və çox oxşar təsirlərə malikdirlər. adrenalinin təsirlərini ümumi olaraq hamımız bilirik, qan damarları genişlənir, təzyiq artır, ürək döyüntülərinin sayı artır, "döyüş ya da qaç" prinsipi işə düşür və s. həmçinin qan bədənin uc hissələrindən əsas əzələ qruplarına yığılır. ona görə də qorxan birini görən zaman kağız kimi ağarmısan ifadəsini işlədirik. əgər stress vəziyyəti mənfi emosiyalarla dəstəklənmirsə, adrenalin və noradrenalin ifrazı zamanı həmçinin qəribə bir həzz hiss edirik. bunun səbəbi noradrenalinin dopaminin ifrazını tətikləməsidir. elə bu səbəbdən adrenalin bağlığı olan insanlara rast gəlirik. məsələn davamlı olaraq paraşütlə tullanan insanlar və ya ralli yarışçılarını buna misal göstərə bilərik. bundan başqa uzunmüddətli adrenalin çatışmazlığı zamanı depressiyalar yaşanır, ona görə də arada (mənfi emosiyalar olmamaq şərtilə, çünki bu zaman adrenalin işi daha da pisləşdirir, baş verən hadisənin yaddaşda güclü bir şəkildə iz buraxmasına səbəb olur) müsbət emosiyalarla adrenalinizi artırın ki, daimi depressiyalardan əziyyət çəkməyəsiniz -*

adrenalin vs noradrenalin
https://imgur.com/I1sWtMw

the pineapple thief

müasir proqressiv rockun incilərindən 1999-cu il tarixli ingilis rock qrupu. çox keyfiyyətli işlərə imza atıblar.

(youtube: )

(youtube: )

çirkin olmaq

məncə gözəl olmaq qədər çox şişirdilən xüsusiyyət. niyə? çünki indiki dövrdə gözəl olmaq çox asandır. təbii əgər pulun varsa. pulun yoxdu deyirsənsə də işlə, qazan, əməliyyat et, özünü sev, sonra məqsədlərinə konsantrasiya ol. əgər güzgüyə baxıb özünü bəyənmirsənsə, "özünü sev, hamı gözəldir" şüarları ilə özünü aldatmağa çalışma, özün də bilirsən ki, hamısı boş şeylərdir. ha bu qavram nisbidirmi? müəyyən qədər hə. çox adama sıradan gələn biri bəzən mənə çox gözəl və ya yaraşıqlı gələ bilər. əgər bariz bir qüsur yoxdursa (varsa yuxarıdakı alqoritmi izlə) ,lap asan. elin-yüzün düzgün, geyimin, saçın səliqəli və təmiz oldusa yetərlidir. metroda səliqəli birini görəndə gözüm ilişib qalır həqiqətən, indiki dövrdə insanlar geyiminə inanılmaz laqeyd yanaşır. halbuki məncə zövqlə və səliqə ilə geyinmiş biri digərlərindən ən azı 5 addım öndədir. gözəl geyinmək üçün də hər şeydən əvvəl vücudunu tanımalısan. köksən arıqla, arıqsansa kökəl. boyun qısadırsa, daha da qısa göstərəcək paltarlardan uzaq dur, internetdə geyim, idman, tərz haqqında saysız hesabsız blog, sayt vs var. bir də üstünə təmkinli və sakit tərzdə mədəni, nəzakətli, düzgün sözlər seçilmiş danışıq tərzin varsa, iş tamamdır. ha bunları etməyə məcbursanmı? əlbəttə yox, əgər özünü öz xarici görünüşünlə də sevirsənsə okaydir, yox əgər özünü bəyənməyib sevməyə çalışırsansa boşuna vaxt itirirsən, əvvəlcə bu problemi həll etməlisən. yoxsa yaşamağa konsantrasiya ola bilməzsən. ömrün şəkillərdən qaça-qaça, insanlardan qaça-qaça hər dəqiqə hamı mənə baxır narahatlığı ilə keçər. bütün bunlardan başqa da ki, məncə gözəl olmaq çox şişirdilir. insanları özü şüurlu olaraq qazanmadığı xüsusiyyətlərə görə sevmək nə dərəcədə düzgündür? gözəlsən, okay amma bu sənin uğurun deyil ki. belə baxanda vətənpərvərlik də buna oxşayır, doğulduğun ərazini sevmək niyə? sənin qərarın deyildi axı, sənin uğurun ya da uğursuzluğun deyil. əsas məsələ özünü dərk etdikdən sonra etdiklərindir. insanlara özündən asılı olmayan sahib olduğu xüsusiyyətlərə görə deyil də, sahib olduqları ilə etdiklərinə görə hörmət etmək və dəyər vermək lazımdır.

2021 editi: məncə yuxarıda yetəri qədər vurğulamamışam, əgər güzgüyə baxanda gördüyünüzü bəyənmirsinizsə, özünüzə aid hiss etmirsinizsə dəyişdirməyə çalışın, cəmiyyətin gözəllik standartlarına uymadığına görə yox. açığı instagram gözəllik standartlarından iyrənmiş biri kimi çoxunluğun təəssüf ki yenə də normal olaraq çoxunluğa uyğun olaraq davrandığını görmək sıxıcıdır.